Het belangrijkste verschil is de structuur van het profiel
Bij de WAIS-IV wordt perceptueel redeneren als brede index gebruikt. Daarin zitten taken die deels fluïde redeneren en deels visueel-ruimtelijke verwerking aanspreken.
De internationale WAIS-5 maakt die scheiding duidelijker. De WAIS-5 gebruikt onder andere Visual Spatial en Fluid Reasoning als aparte indexgebieden. Dat is inhoudelijk belangrijk, omdat een probleem met vormen en ruimte niet hetzelfde is als een probleem met nieuwe regels vinden.
| WAIS-IV-NL | WAIS-5 internationaal | Praktische lezing |
|---|---|---|
| Perceptueel Redeneren Index | Visual Spatial / VSI | Vorm, constructie, ruimte en visuele organisatie |
| Perceptueel Redeneren Index | Fluid Reasoning / FRI | Nieuwe regels, relaties en abstracte logica |
Voor iemand met een WAIS-IV-NL-verslag betekent dit niet dat de uitslag onbruikbaar is. Het betekent wel dat je de PRI voorzichtig leest en waar mogelijk subtests en concrete situaties meeneemt.
De officiële Nederlandse namen van WAIS-5-NL-indexen moeten bij de productversie en het verslag worden gecontroleerd. Tot die tijd is het veiliger om VSI en FRI als internationale WAIS-5-termen te lezen.
Totaal IQ en indexen veranderen mee
De internationale WAIS-5 gebruikt een andere indexstructuur dan WAIS-IV. Ook de samenstelling van de globale score verandert: waar WAIS-IV met meer kernsubtests werkt, wordt de FSIQ in WAIS-5 internationaal uit 7 subtests berekend.
Dat maakt de globale score niet minder belangrijk, maar wel anders ingebed. Het blijft nodig om uit elkaar te houden:
- Totaal IQ, TIQ of FSIQ als globale samenvatting;
- indexen als beschrijving van domeinen;
- subtests als concrete aanwijzingen;
- interpretatie als vertaling naar de onderzoeksvraag.
Wat dit voor Nederland betekent
In Nederland is WAIS-IV-NL de publiek beschikbare versie voor volwassenen van 16:0 tot en met 84:11 jaar. Pearson Clinical vermeldt op de WAIS-IV-NL-productpagina dat de nieuwe WAIS-5 in 2027 verschijnt.
Daarnaast is WAIS-5-NL zichtbaar in onderzoeks- en normeringsinformatie. Dat betekent niet dat elke Nederlandse praktijk WAIS-5-NL al als standaardtest gebruikt.
Daaruit volgt een praktische conclusie: vraag bij iedere afspraak welke WAIS-versie wordt gebruikt. Dat een nieuwe versie internationaal bestaat of voor 2027 wordt vermeld, betekent niet automatisch dat het verslag dat je nu krijgt al op WAIS-5-NL is gebaseerd.
Moet je wachten op WAIS-5-NL?
Dat hangt af van je doel.
Als je nu een verslag nodig hebt voor diagnostiek, zorg, opleiding, werk of een beoordeling door Mensa Nederland, is wachten op een nieuwe versie meestal niet automatisch beter. Dan zijn beschikbaarheid, deskundige afname, duidelijke terugkoppeling en een bruikbaar verslag belangrijker.
Als je vraag niet urgent is en je specifiek de nieuwste indexstructuur wilt, kun je een praktijk vragen of en wanneer WAIS-5-NL beschikbaar komt en hoe zij met de overgang omgaan.
De versie is belangrijk, maar niet belangrijker dan de vraag of het onderzoek goed wordt afgenomen en helder wordt teruggekoppeld.
Wie vooral wil weten wat de Nederlandse status van WAIS-5 is, kan verder bij WAIS-5 in Nederland.