IQ ਵਿੱਚ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਦਾ ਨਿਊਰੋਵਿਕਾਸੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਜਾਂ ਤਰਕ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣ, ਕੰਮ ਬਦਲਣ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਮੁਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਊਰੋਵਿਕਾਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਸਮਝਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: “ਔਖੇ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਲਗਾਤਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।”
ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਵਿੱਚ, ASD ਵਿੱਚ ਤਰਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਗਤੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ADHD ਵਿੱਚ ਵਰਕਿੰਗ ਮੈਮਰੀ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ (WAIS-IV ਅਤੇ WISC-V ਦੀ ਮੈਟਾ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ)। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੇ ਫ਼ਰਕ ADHD ਦਾ ਬੌਧਿਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ASD ਦਾ ਬੌਧਿਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਮ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ IQ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰਕ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। WAIS-IV ਦੇ ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਸੂਚਕਾਂ ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਵਾਲਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸੂਚਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ 70% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ। ਨਿਊਰੋਵਿਕਾਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯੋਗਤਾ-ਫ਼ਰਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਔਖੇ ਕੰਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਅਸਥਿਰ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਵਜੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
| ਪੜਾਅ | ਕੀ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ | ਵੱਧ ਬੋਝ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਦਿਖਦਾ ਹੈ |
|---|---|---|
| ਸਮਝ ਅਤੇ ਤਰਕ | ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸਮਝਣਾ | ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਆਖਿਆ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਹੱਲ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹੋ |
| ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਣਾ | ਟੀਚਾ, ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਨਤੀਜੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ | ਮੌਖਿਕ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ |
| ਕੰਮ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ | ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਂ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਲ ਟੀਚੇ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ | ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਸੀ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ |
| ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ | ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੱਭਣਾ, ਮਿਲਾ ਕੇ ਜਾਂਚਣਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ | ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਸਮਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਨ ਜਾਂ ਜਾਂਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ |
| ਮੁਕਾਉਣਾ | ਤੈਅ ਕੰਮ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ, ਜਾਂਚਣਾ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣਾ | ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਤੱਕ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ |
ਔਖੀ ਯੋਜਨਾ ਜਾਂ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇ ਔਖੇ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਕੰਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਟਿਕਾ ਕੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸਮਝ ਅਤੇ ਤਰਕ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਦਮ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਅੰਤਿਮ ਮਿਤੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ, ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨਾ, ਨਿਯਮ ਜਾਂਚਣਾ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਨਾ ਜਾਂ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣਾ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਔਖੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਰ ਸੌਖੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਸੌਖੇ ਦਿਖਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਪੜਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
WAIS ਦੇ ਸੂਚਕ ਸਮਝ, ਤਰਕ, ਵਰਕਿੰਗ ਮੈਮਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਗਤੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ, ਕੰਮ ਬਦਲਣ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ IQ ਦੇ ਸੂਚਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਫੜਦੇ। ਕੰਮ ਦੇ ਅਟਕਣ ਵਾਲੇ ਪੜਾਅ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਮਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੰਮ ਅੱਗੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਕਮੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਿਖਣੀ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਤਰਕ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵੱਧ ਬੋਝ ਵਾਲੇ ਪੜਾਅ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ: ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਰਹਿ ਗਈ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਉਣਾ, ਕਦਮ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਕੰਮ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸੋਚਣਾ, ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਵਾਕ ਬਣਾਉਣਾ।
ਉੱਚ IQ ਵਾਲੇ ADHD ਦੇ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਆਮ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਔਸਤ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਔਸਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਬਾਹਰੋਂ ਘੱਟ ਦਿਖਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਹੱਦ, ਕਈ ਕੰਮ ਇਕੱਠੇ, ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਕੰਮ ਹਰ ਵਾਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਸਿੱਖਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ 2E ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕੰਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ “ਪਤਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਕਰਦਾ ਨਹੀਂ” ਜਾਂ “ਯੋਗਤਾ ਹੈ ਪਰ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ” ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਮੌਖਿਕ ਹਦਾਇਤਾਂ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਛੁੱਟਣੀਆਂ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਅੰਤਿਮ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਪੜਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮਿਤੀਆਂ ਤੈਅ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਈ ਕੰਮ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਮਿਹਨਤ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਬੋਝ ਵਾਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਨਿਊਰੋਵਿਕਾਸੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲੋਂ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਨਿਊਰੋਵਿਕਾਸੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਚੱਜੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਯੋਗਤਾ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਲਗਾਤਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
| ਜਾਣਕਾਰੀ | ਕੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ |
|---|---|
| WAIS ਵਰਗੇ ਬੁੱਧੀ ਟੈਸਟ | ਸਮੁੱਚੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਪੱਧਰ, ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੱਖ, ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਵਰਤਣ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ |
| ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕਈ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ | ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ, ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ |
| ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਮਾਪ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਰੇਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ | ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ, ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਹਾਇਕ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਾਅ |
ਸੁਚੱਜੇ ਟੈਸਟ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗਤਾ ਦਿਖਾ ਸਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਿਮ ਮਿਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਮ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਲਗਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਊਰੋਵਿਕਾਸੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਕਈ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (NICE ਦੀਆਂ ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਬਾਰੇ ਹਦਾਇਤਾਂ)।
WAIS ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਲਈ ਵੀ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ “15 ਜਾਂ ਵੱਧ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਵੱਡਾ ਹੈ” ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਫ਼ਰਕ ਦੀ ਆਮ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਦੀ ਦਰ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ WAIS ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹੀਏ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨਿਊਰੋਵਿਕਾਸੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ IQ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਵਰਤਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਪਛਾਣਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਕਮੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਹੜੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਵੱਧ ਬੋਝ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਹਾਇਕ ਤਰੀਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਯੋਗਤਾ ਵਰਤਣ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਠੋਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਕੰਮ, ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬੌਧਿਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹੀਏ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।