WAIS-IV को FSIQ, 4 सूचक, GAI र CPI
WAIS-IV को नतिजामा सम्पूर्ण परीक्षण समेट्ने FSIQ र क्षेत्रगत VCI, PRI, WMI तथा PSI हुन्छन्। GAI र CPI उही 10 मुख्य उपपरीक्षणलाई फरक समूहमा समेटेर हेर्ने पूरक संयुक्त स्कोर हुन्।
| स्कोर | अर्थ |
|---|---|
| FSIQ — पूर्ण परीक्षण IQ | सम्पूर्ण परीक्षणमा साझा समग्र बौद्धिक क्षमता |
| VCI — भाषिक बुझाइ | शब्दको ज्ञान, अवधारणा बनाउने र भाषिक तर्क गर्ने क्षमता |
| PRI — प्रत्यक्षण तर्क | दृश्य–स्थानिक प्रशोधन र तरल तर्कक्षमता |
| WMI — कार्यशील स्मृति | मुख्यतः सुनेको जानकारी मनमा राख्ने र प्रयोग गर्ने क्षमता |
| PSI — प्रशोधन गति | दृश्य जानकारी छिटो र सही रूपमा प्रशोधन गर्ने क्षमता |
| GAI — सामान्य बौद्धिक क्षमता सूचक | मुख्यतः VCI र PRI समेटिएको सामान्य क्षमता |
| CPI — संज्ञानात्मक दक्षता सूचक | मुख्यतः WMI र PSI समेटिएको संज्ञानात्मक दक्षता |
यी सबै स्कोर औसत 100 र मानक विचलन 15 भएको मापनमा देखाइन्छन्।
FSIQ ले देखाउने समग्र बौद्धिक क्षमता
FSIQ निकाल्न VCI, PRI, WMI र PSI मा पर्ने 10 मुख्य उपपरीक्षण प्रयोग गरिन्छन्। यो 4 सूचकको साधारण औसत होइन; विभिन्न प्रकारका कार्यमा देखिएको समग्र बौद्धिक क्षमता स्तर हो। विस्तृत संरचना FSIQ के हो? मा छ।
भाषिक बुझाइ (VCI) ले देखाउने शब्दज्ञान, अवधारणा निर्माण र भाषिक तर्क
VCI का मुख्य उपपरीक्षण समानता, शब्दज्ञान र सामान्य ज्ञान हुन्। सिकेका शब्द वा सामान्य ज्ञान सम्झने, साझा अवधारणा वा सम्बन्ध पत्ता लगाउने र शब्दमा व्याख्या गर्ने क्षमता देखिन्छ। सम्बन्धित संज्ञानात्मक क्षमताको विस्तार भाषिक बुझाइ र क्रिस्टलीकृत बुद्धि (Gc) मा छ।
प्रत्यक्षण तर्क (PRI) ले देखाउने दृश्य–स्थानिक प्रशोधन र तरल तर्कक्षमता
PRI का मुख्य उपपरीक्षण ब्लक ढाँचा, म्याट्रिक्स तर्क र दृश्य पजल हुन्। आकार वा व्यवस्था विश्लेषण गरेर जोड्ने दृश्य–स्थानिक प्रशोधन र पहिलो पटक देखिएका आकृतिको सम्बन्ध वा नियम पत्ता लगाउने तरल तर्कक्षमता देखिन्छन्। यी दुईको विस्तार दृश्य–स्थानिक प्रशोधन (Gv) र तरल तर्कक्षमता (Gf) मा छ।
कार्यशील स्मृति (WMI) ले देखाउने सुनेको जानकारी मनमा राख्ने र प्रयोग गर्ने क्षमता
WMI का मुख्य उपपरीक्षण अङ्क दोहोर्याउने र अङ्कगणित हुन्। मुख्यतः कानबाट आएको जानकारी छोटो समय मनमा राखेर क्रम बदल्ने वा बीचका नतिजा सम्झिरहने क्षमता देखिन्छ। अङ्कगणितमा परिमाणसम्बन्धी ज्ञान र गणना पनि प्रयोग हुन्छन्। कार्यशील स्मृतिको समग्र काम कार्यशील स्मृति (Gwm) मा छ।
प्रशोधन गति (PSI) ले देखाउने दृश्य खोज, तुलना र लेख्ने गति
PSI का मुख्य उपपरीक्षण चिह्न खोज्ने र कोडिङ हुन्। साधारण दृश्य जानकारी खोज्ने, तुलना गर्ने र समयसीमाभित्र छिटो तथा सही प्रतिक्रिया दिने क्षमता देखिन्छ। कोडिङमा हातले लेख्ने गति पनि संलग्न हुन्छ। यो जटिल समस्यामा सोच्ने गतिसमेत समेटिएको स्कोर होइन। प्रशोधन गतिको व्यापक अर्थ प्रशोधन गति (Gs) मा छ।
GAI र CPI को अर्थ
GAI भनेको VCI र PRI का 6 मुख्य उपपरीक्षण समेट्ने स्कोर हो। CPI भनेको WMI र PSI का 4 मुख्य उपपरीक्षण समेट्ने स्कोर हो। यी FSIQ बाट केही घटाएका मान होइनन्; प्रत्येकका मुख्य उपपरीक्षणबाट छुट्टै निकालिन्छन्। FSIQ सँगको प्रयोग भिन्नता र स्कोर अन्तर GAI र CPI बीचको भिन्नता मा विस्तारमा छन्।
WAIS-5 मा PRI, VSI र FRI मा छुट्टियो
अमेरिकी WAIS-5 मा WAIS-IV को PRI अर्थात् प्रत्यक्षण तर्क, VSI अर्थात् दृश्य–स्थानिक क्षमता र FRI अर्थात् तरल तर्कक्षमतामा छुट्टियो। मुख्य सूचक VCI, VSI, FRI, WMI र PSI गरी 5 भए। WAIS-IV मा एउटै सूचकमा समेटिएका दृश्य–स्थानिक प्रशोधन र तरल तर्कक्षमता छुट्टाछुट्टै सूचकबाट हेर्न सकिन्छ। विस्तृत परिवर्तन WAIS-IV र WAIS-5 बीचको भिन्नता मा र 5 सूचक तथा CHC क्षमताको सम्बन्ध CHC सिद्धान्त र WAIS को सम्बन्ध मा छन्।