GAI र CPI को अर्थ
GAI र CPI WAIS-IV का 10 मुख्य उपपरीक्षणलाई दुई पक्षमा छुट्याएर समेट्ने पूरक सूचक हुन्।
| सूचक | नाम | समेट्ने क्षमता |
|---|---|---|
| GAI | सामान्य बौद्धिक क्षमता सूचक | शब्द वा आकृतिको अर्थ र सम्बन्ध बुझेर ज्ञान वा तर्कबाट उत्तर निकाल्ने |
| CPI | संज्ञानात्मक दक्षता सूचक | जानकारी अस्थायी रूपमा मनमा राखेर प्रयोग गर्ने र साधारण जानकारी छिटो तथा सही रूपमा प्रशोधन गर्ने |
GAI भाषिक बुझाइ (VCI) र प्रत्यक्षण तर्क (PRI) का 6 उपपरीक्षणबाट तथा CPI कार्यशील स्मृति (WMI) र प्रशोधन गति (PSI) का 4 उपपरीक्षणबाट निकालिन्छन्। दुवै औसत 100 र मानक विचलन 15 भएका संयुक्त स्कोर हुन्।
FSIQ ले 10 वटै मुख्य उपपरीक्षण समेट्छ। त्यसैले GAI र CPI तुलना गर्दा ज्ञान तथा तर्क वा जानकारी मनमा राख्ने र समयभित्र प्रशोधन गर्ने क्षमतामध्ये कुन तुलनात्मक रूपमा उच्च छ भन्ने थाहा हुन्छ।
GAI र CPI मा देखिने बुझाइ तथा तर्क र समयभित्र प्रशोधन गर्ने क्षमताबीचको अन्तर
GAI, CPI भन्दा उच्च छ भने जटिल विषय बुझ्ने वा सम्बन्ध र नियम पत्ता लगाउने क्षमताको तुलनामा धेरै जानकारी मनमा राख्दै अघि बढ्ने तथा समयसीमाभित्र प्रशोधन गरेर उत्तर दिने अवस्थामा बढी भार पर्न सक्छ भन्ने बुझिन्छ। कठिन कुरा बुझ्न सकिए पनि जानकारी मनमा राख्दै समयभित्र काम सक्नुपर्ने अवस्थामा भार बढ्छ भन्ने अन्तर स्कोरमा देखिन सक्छ।
उल्टो, CPI, GAI भन्दा उच्च छ भने जानकारी मनमा राखेर निश्चित प्रशोधन अघि बढाउने क्षमताको तुलनामा शब्दमा अवधारणा व्याख्या गर्ने वा पहिलो पटक देखिएको सम्बन्ध तथा नियम बुझ्ने कार्यमा बढी भार पर्ने संयोजन हुन्छ।
GAI र CPI कुन कार्यका सर्तमा क्षमता प्रयोग गर्न सजिलो हुन्छ भन्ने छुट्याउन प्रयोग गरिन्छन्।
स्कोरको स्तर र 4 सूचकको विवरण
उही 15 अङ्कको अन्तर भए पनि GAI 130 र CPI 115 हुँदा दुवै औसतभन्दा उच्च हुन्छन्। GAI 100 र CPI 85 हुँदा CPI समान उमेरको औसतभन्दा कम हुन्छ। अन्तरको दिशा उस्तै भए पनि वास्तविक बलियो पक्ष र भार उस्तै हुँदैनन्।
CPI कम हुनुको कारण बुझ्न जानकारी मनमा राख्ने र प्रयोग गर्ने क्षमता देखाउने WMI वा दृश्य जानकारी छिटो प्रशोधन गर्ने क्षमता देखाउने PSI मध्ये कुन कम छ भन्ने हेरिन्छ। GAI मा पनि शब्दज्ञान र अवधारणा बुझाइ देखाउने VCI तथा आकृतिको संरचना वा तर्क देखाउने PRI मा फर्केर हेर्दा अन्तरको विवरण बुझिन्छ।
FSIQ सहित सम्पूर्ण नतिजा WAIS को नतिजा बुझ्ने तरिका मा र प्रत्येक सूचकको अर्थ WAIS का 4 सूचक मा छन्।