WAIS-IV को नतिजामा FSIQ ले समग्र स्तर र 4 सूचकबीचको अन्तरले “क्षमता प्रयोग गर्न सजिलो हुने अवस्था” र “बढी भार पर्ने अवस्था” देखाउँछन्।
उपपरीक्षण र परीक्षणका क्रममा देखिएको व्यवहार त्यो अन्तर के कारणले आयो भन्ने स्पष्ट गर्ने आधार हुन्। स्कोरको अन्तरलाई काम, सिकाइ वा कुराकानीमा नतिजा बदलिने अवस्थासँग जोड्नु WAIS को नतिजा बुझ्ने मुख्य उद्देश्य हो।
FSIQ ले देखाउने समग्र स्तर
FSIQ अर्थात् पूर्ण परीक्षण IQ धेरै संज्ञानात्मक क्षेत्र समेट्ने समग्र स्कोर हो। औसत 100 र मानक विचलन 15 भएको मापनमा समान उमेरका व्यक्तिसँग तुलना गरिएको समग्र बौद्धिक क्षमता स्तर देखाउँछ।
नतिजापत्रको प्रतिशतकले समान उमेरका व्यक्तिमध्ये आफ्नो स्थान देखाउँछ। विश्वास अन्तरालमा मापन त्रुटि विचार गरेर स्कोरको दायरा देखाइन्छ। FSIQ एउटै निश्चित बिन्दु होइन; त्यो दायरासहितको स्कोर हो।
तर FSIQ बाट मात्र कुन कार्यमा क्षमता प्रयोग गर्न सजिलो हुन्छ वा कुन सर्तमा भार बढ्छ भन्ने थाहा हुँदैन। त्यसको विवरण 4 सूचकमा देखिन्छ। FSIQ को विस्तृत अर्थ FSIQ के हो? मा छ।
4 सूचकको अन्तरले देखाउने सहज अवस्था र बढी भार पर्ने अवस्था
VCI अर्थात् भाषिक बुझाइ, PRI अर्थात् प्रत्यक्षण तर्क, WMI अर्थात् कार्यशील स्मृति र PSI अर्थात् प्रशोधन गतिमा समान उमेरका व्यक्तिसँगको स्कोर स्तर र आफ्नै अरू सूचकसँगको सापेक्ष उच्च वा कम स्तर दुवै देखिन्छन्। प्रत्येक सूचकले मापन गर्ने कुरा WAIS का 4 सूचक मा समेटिएका छन्।
उदाहरणका लागि, PSI 95 र अरू सूचक करिब 120 छन् भन्ने मानौँ। समान उमेरका व्यक्तिसँग तुलना गर्दा PSI औसत दायरामा छ। तर आफ्नै क्षमतामध्ये तुलनात्मक रूपमा कम भएकाले समयभित्र दृश्य जानकारी खोज्ने वा हात चलाएर काम गर्ने चरणले बुझाइ र तर्कको क्षमता पूर्ण रूपमा प्रयोग गर्न रोक्न सक्छ।
यसरी WAIS को सूचक अन्तरले “कुन क्षमता उच्च वा कम छ” भन्ने मात्र होइन, एउटै व्यक्तिमा पनि कार्यका सर्तअनुसार नतिजा कसरी बदलिन्छ भन्ने देखाउँछ।
रिपोर्टमा सूचक अन्तरको विश्लेषण छ भने सांख्यिक रूपमा अर्थपूर्ण अन्तरले त्यो अन्तर मापन त्रुटिबाट मात्र व्याख्या गर्न कठिन छ कि छैन भन्ने देखाउँछ। यस्तो अन्तर देखिने दरले मापदण्ड तयार गरिएको समूहमा उही स्तरको अन्तर कति पाइन्छ भन्ने देखाउँछ। दुवैले 4 सूचकबाट देखिएको अन्तर कति स्पष्ट र कति दुर्लभ छ भन्ने थप जानकारी दिन्छन्।
उपपरीक्षण र परीक्षणका क्रममा देखिएको व्यवहारले अन्तरको कारण देखाउँछन्
4 सूचकबाट क्षेत्रगत उच्च र कम क्षमता थाहा हुन्छ। उपपरीक्षणमा त्यो अन्तर दृश्य खोज, मौखिक जानकारी मनमा राख्ने, लेख्ने क्रिया वा समयसीमाजस्ता कुन सर्तमा ठूलो भयो भन्ने देखिन्छ। उपपरीक्षणको मूल्याङ्कन स्कोरको औसत 10 र मानक विचलन 3 हुन्छ। यो औसत 100 भएको FSIQ वा सूचकको स्कोरभन्दा फरक मापन हो।
उदाहरणका लागि, उही PSI भित्र पनि चिह्न खोजेर तुलना गर्ने कार्य र नमुनाअनुसार लगातार चिह्न लेख्ने कार्यमा चाहिने प्रशोधन फरक हुन्छन्। पछिल्लो कार्य मात्र कम छ भने “प्रशोधन गति कम छ” भन्नेमा नरोकिई हातले लेख्ने वा कामका चरणसमेत भएका सर्तमा भार बढेको सम्भावना विचार गर्न सकिन्छ।
WMI आफ्नै अरू क्षमताभन्दा कम छ, परीक्षणमा पनि लगातार सुनाइएको जानकारी बीचमै बिर्सिन्छ र दैनिक जीवनमा धेरै मौखिक निर्देशन मनमा राख्न कठिन हुन्छ भने जानकारी एक–एक गरेर दिने वा मुख्य कुरा लेखेर राख्ने उपाय तय गर्न सकिन्छ। PSI आफ्नै अरू क्षमताभन्दा कम छ र सहीपन कायम राख्दा समय सकिन्छ भने कामको समय वा उत्तर दिने तरिका बदल्दा क्षमता प्रयोग गर्न सजिलो हुन्छ कि भनेर विचार गर्न सकिन्छ।
नतिजाको व्याख्यामा स्कोरको अन्तर आफैँभन्दा त्यो अन्तर परीक्षणमा कुन व्यवहारमा देखियो र दैनिक जीवनका कुन अवस्थामा दोहोरिन्छ भन्ने महत्वपूर्ण हुन्छ। क्षमता भिन्नतालाई जीवनसँग जोड्ने तरिका संज्ञानात्मक प्रोफाइल बुझ्ने तरिका मा छ।