ଦୃଶ୍ୟାଧାରିତ ତର୍କ କମ୍ ଥିଲେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ଦୃଶ୍ୟାଧାରିତ ତର୍କ (PRI) କମ୍ ଥିଲେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ପ୍ରକାର: “ଆକୃତି ଓ ସ୍ଥାନବିନ୍ୟାସ ଗଠନ କରିବାର ଚାପ” ଓ “ଚିତ୍ରରୁ ନିୟମ ଖୋଜିବାର ଚାପ”।
- ଆକୃତିର ଦିଗ ବଦଳିଲେ, ତାହା ସେହି ଆକୃତି ବୋଲି ବୁଝିବାକୁ ସମୟ ଲାଗେ
- ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତି ମନରେ ତିଆରି କରିବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ
- ନମୁନା ଓ ଚାଲୁଥିବା କାମର ଅବସ୍ଥା ମେଳାଇବା ବେଳେ, କେଉଁ ଅଂଶ କାହା ସହ ମେଳ ଖାଉଛି ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି
- ଶବ୍ଦରେ ବୁଝାଯାଇନଥିବା ନିୟମକୁ ଅନେକ ଚିତ୍ରରୁ ଖୋଜିବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ
- ସମ୍ଭାବ୍ୟ ନିୟମର ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲେ, କେଉଁଟି ଯାଞ୍ଚ କରିଛନ୍ତି ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି
କେବଳ ଚିତ୍ର ଦେଖିବା ଅପେକ୍ଷା, ଦିଗ, ସ୍ଥାନ, ଅଂଶ ଓ ସମଗ୍ର ଆକୃତି, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ନିୟମକୁ ମନେ ରଖି ବଦଳାଇବା ଓ ଅନୁମାନ କରିବା ବେଳେ ଚାପ ଅଧିକ ବଢ଼େ। ଦିଗ ସମାନ କରିବା, ସମ୍ପର୍କର ନାମ ଲେଖିବା, ମଝିର ଅବସ୍ଥା ରଖିବା ଓ ଅସଲି ବସ୍ତୁକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ଭଳି ଉପାୟରେ ବଦଳାଇଲେ ସେହି କାମ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ।
PRI କମ୍ ଥିଲେ “ଆକୃତି ଓ ସ୍ଥାନବିନ୍ୟାସ” ଓ “ନିୟମ ଖୋଜିବା”କୁ ଅଲଗା କରନ୍ତୁ
WAIS-IV Indiaର Perceptual Reasoning Index (PRI) ହେଉଛି Block Design, Matrix Reasoning ଓ Visual Puzzles ନାମକ ତିନୋଟି ମୂଳ ଉପପରୀକ୍ଷାରୁ ତିଆରି। ତେବେ ଏହି ତିନୋଟି ସମାନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାପନ୍ତି ନାହିଁ।
- ଆକୃତି ଓ ସ୍ଥାନବିନ୍ୟାସ ସମ୍ଭାଳିବାର ଚାପ: Block Design ଓ Visual Puzzlesରେ ଆକୃତିକୁ ଅଂଶରେ ଭାଙ୍ଗିବା, ଦିଗ ବା ସ୍ଥାନ ବଦଳାଇବା ଏବଂ ଅଂଶରୁ ସମଗ୍ର ଆକୃତି ଗଠନ କରିବାକୁ ହୁଏ।
- ନିୟମ ଖୋଜିବାର ଚାପ: Matrix Reasoningରେ ଅନେକ ଚିତ୍ର ତୁଳନା କରି, ସମ୍ପର୍କ ବା ନିୟମ ଖୋଜି ଉତ୍ତର ବାଛିବାକୁ ହୁଏ।
ପ୍ରଥମଟିରେ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ (Gv), ଦ୍ୱିତୀୟଟିରେ ତରଳ ତର୍କଶକ୍ତି (Gf) ବିଶେଷ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ତେଣୁ PRI କମ୍ ଥିଲେ ସବୁକୁ ଗୋଟିଏ “ଅଣଭାଷାଗତ କ୍ଷମତା” ବୋଲି ନଧରି, ଆକୃତି ଓ ସ୍ଥାନବିନ୍ୟାସ ସମ୍ଭାଳିବା ବେଳେ ନା ନିୟମ ଖୋଜିବା ବେଳେ ଚାପ ଅଧିକ ଥିଲା ଦେଖନ୍ତୁ।
ଏହାର ଅର୍ଥ WAIS-IV Indiaର PRIରୁ ନିଜେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ସ୍କୋର୍ ଗଣନା କରିବା ନୁହେଁ। ଉପପରୀକ୍ଷାର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଚାପର ପ୍ରକାର ଓ ସହାୟକ ଉପାୟ ବାଛିବାର ତଥ୍ୟ ହୁଏ। ଆମେରିକୀୟ WAIS-5ରେ ଏହି ଦୁଇଟି ଅଲଗା ମୁଖ୍ୟ ସୂଚକ। ସଂସ୍କରଣ ଅନୁସାରେ ଗଠନର ପାର୍ଥକ୍ୟ WAIS-IV ଓ WAIS-5ର ପାର୍ଥକ୍ୟରେ ବୁଝାଯାଇଛି।
BrainTypeIQରେ ତରଳ ତର୍କଶକ୍ତି ଓ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଦେଖିପାରିବେ। ଆକୃତି ଓ ସ୍ଥାନବିନ୍ୟାସ, କିମ୍ବା ନିୟମ ଖୋଜିବା—କେଉଁଟି ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ କମ୍ ତାହା ଦେଖି, ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ଉପାୟ ପରୀକ୍ଷା କରିବେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବେ।
କଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଚାପ କମାଇବାର ଉପାୟ
ସହାୟକ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକର ସାଧାରଣ ଦିଗ ହେଉଛି, ମନରେ ସମ୍ଭାଳୁଥିବା ସମ୍ପର୍କ, ମଝିର ଅବସ୍ଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟର କ୍ରମକୁ ଶବ୍ଦ, ପଦକ୍ଷେପ, ଅସଲି ବସ୍ତୁ ବା ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ବାହାରେ ରଖିବା।
| ଚାପର ପ୍ରକାର | କାମ ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପରିସ୍ଥିତି | ଚାପ କମାଇବାର ଉପାୟ |
|---|---|---|
| ଦିଗ ଓ ସ୍ଥାନ | କାମର ନକ୍ସାକୁ ଅସଲି ବସ୍ତୁ ସହ ମେଳାଇବା; ଶିଖିବା ବେଳେ ତ୍ରିମାତ୍ରିକ ଆକୃତିକୁ ଖୋଲି ସମତଳରେ ଦେଖାଇଥିବା ଚିତ୍ର ବା ଅନ୍ୟ କୋଣରୁ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଚିତ୍ରକୁ ସେହି ଆକୃତି ସହ ମେଳାଇବା | କାଗଜ ବା ବସ୍ତୁ ଘୁରାନ୍ତୁ ଏବଂ ମୂଳ ଦିଗ, ଉପର, ତଳ, ବାମ ଓ ଡାହାଣକୁ ତୀର ଦେଇ ଦେଖାନ୍ତୁ |
| ଅଂଶ ଓ ସମଗ୍ର ଆକୃତି | ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର ଦେଖି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ିବା, ତ୍ରିମାତ୍ରିକ ବସ୍ତୁ ବା ତାହାର କଟା ଅଂଶ ଭାବିବା | ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ରଖି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତିର ବାହ୍ୟରେଖା ଓ ମଝିର ଅବସ୍ଥା ରଖନ୍ତୁ |
| ନମୁନା ସହ ମେଳାଇବା | ନମୁନା ଓ ଚାଲୁଥିବା କାମକୁ ବାରମ୍ବାର ମେଳାଇବା | ଦୁଇଟିକୁ ପାଖାପାଖି ରଖି, ମେଳ ଖାଉଥିବା ଅଂଶରେ ସମାନ ନମ୍ବର ଦିଅନ୍ତୁ |
| କୁହାଯାଇନଥିବା ନିୟମ | ଅନେକ ଚିତ୍ର ବା ଚାର୍ଟରୁ ସାଧାରଣ ନିୟମ ଖୋଜିବା | ସମ୍ଭାବ୍ୟ ନିୟମ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖି, ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଯାଞ୍ଚ କରି, ମେଳ ଖାଉନଥିବା ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ କାଟନ୍ତୁ |
| ଏକାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟ | ଯୋଡ଼ିବା ବା ଚିତ୍ର ବୁଝିବାର ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ଜାରି ରଖିବା | ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଗୋଟିଏ ଧାଡ଼ିରେ ଲେଖି, ସରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଚିହ୍ନ ଦିଅନ୍ତୁ |
ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରିବା ବେଳେ ଲମ୍ବା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଯୋଡ଼ିବା ବଦଳରେ, “ବାମ ଧାର”, “ଘଣ୍ଟାକଣ୍ଟା ଦିଗରେ 90 ଡିଗ୍ରୀ”, “ଲାଲ ପୃଷ୍ଠଟି ଉପରେ”, “A ଓ Bର ଲମ୍ବ ସମାନ” ଭଳି ଆବଶ୍ୟକ ସମ୍ପର୍କ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଲେଖନ୍ତୁ।
ସେହି କାମକୁ ସମ୍ପର୍କର ନାମ, ନମ୍ବର ଦିଆ ପଦକ୍ଷେପ, ଅସଲି ବସ୍ତୁ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ବା ଖସଡ଼ା ମାଧ୍ୟମରେ କରି ଦେଖନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ସଠିକତା ଓ ପୁଣି ସେହିଭଳି କରିବାର ସହଜତା ବଢ଼େ, ତାହା ରଖନ୍ତୁ।