ADHD मा IQ र WAIS औसत दायरामा हुन्छन् र WMI केही कम हुन्छ
ADHD समूहको समग्र IQ, भाषिक बुझाइ, तर्क, कार्यशील स्मृति र प्रशोधन गति सबै औसत दायरामा हुन्छन्। तिनमध्ये सबैभन्दा लगातार देखिने कुरा कार्यशील स्मृति (WMI) केही कम हुनु हो। वयस्कको औसत WMI 95.2 र बालबालिकाको 93.7 थियो, जुन मानक औसत 100 भन्दा करिब 4–6 अङ्क कम हो (WAIS-IV र WISC-V को मेटा–विश्लेषण)।
त्यही मेटा–विश्लेषणमा वयस्क ADHD समूहको औसत समग्र IQ 98.4, भाषिक बुझाइ 102.1 र प्रत्यक्षण तर्क 99.7 थियो। ADHD भएका व्यक्तिको IQ कमदेखि उच्चसम्म फैलिएको हुन्छ। ADHD सँगै उच्च भाषिक बुझाइ वा तर्कक्षमता पनि हुन सक्छ।
WMI केही कम हुनु समूहको औसत प्रवृत्ति हो; हरेक व्यक्तिमा उस्तै निश्चित स्कोरको संयोजन हुँदैन। WMI ले देखाउने जानकारी मनमा राख्ने र प्रयोग गर्ने कामसँग ADHD को सम्बन्ध ADHD र कार्यशील स्मृति मा विस्तारमा छ।
PSI सबैमा कम हुँदैन; काम गर्ने गतिमा उतारचढाव देखिन सक्छ
वयस्क ADHD समूहको औसत प्रशोधन गति (PSI) 96.2 र बालबालिकाको 92.3 थियो। दुवै औसत दायरामा छन्। वयस्कमा PSI आफ्नै तर्कक्षमताभन्दा स्पष्ट रूपमा कम भएको क्षमता थिएन। बालबालिकामा पनि तरल तर्कक्षमतासँग सांख्यिक रूपमा अर्थपूर्ण अन्तर पुष्टि भएन। ADHD हुँदैमा PSI कम हुनुपर्छ भन्ने हुँदैन।
अर्कोतर्फ, ADHD मा सधैँ ढिलो हुनुभन्दा प्रत्येक प्रयासमा गति उस्तै नरहनु बढी देखिन्छ। प्रतिक्रिया समयसम्बन्धी मेटा–विश्लेषणमा ADHD समूहमा प्रयासहरूबीचको फरक बढी थियो। त्यो फरकलाई समायोजन गरेपछि औसत प्रतिक्रिया समय ढिलो भएको नतिजा बाँकी रहेन (प्रतिक्रिया समयको उतारचढावसम्बन्धी मेटा–विश्लेषण)।
प्रतिक्रिया समयको उतारचढाव र WAIS को PSI फरक मापन हुन्। PSI औसत भए पनि काम वा सिकाइमा छिटो अघि बढ्ने समय र रोकिने समयबीच ठूलो अन्तर हुन सक्छ। PSI कम हुँदा कसरी बुझ्ने र रोक्ने, फेरि थाल्ने तथा काम दोहोर्याउने समय कसरी घटाउने भन्ने ADHD र प्रशोधन गति मा छ।
WAIS औसत भए पनि दैनिक काम स्थिर रूपमा नहुन सक्छन्
WAIS मा परीक्षण लिने व्यक्तिले एक–एक गरेर कार्य दिन्छन् र सुरु तथा अन्त्यको व्यवस्थापन गर्छन्। दैनिक जीवनमा आफैँ लक्ष्य तय गरेर सुरु गर्न, अवरोधपछि फर्कन र समयसीमासम्मको प्रगति व्यवस्थापन गर्नुपर्छ।
त्यसैले WMI वा PSI औसत दायरामा भए पनि जानकारी लिँदै गर्दा बीचमै ध्यान हट्ने, काम सुरु गर्न समय लाग्ने, अवरोधपछि कहाँ पुगेको थियो भन्ने हराउने, एउटै गति कायम राख्न नसक्ने वा समयसीमाभित्र पूरा गर्न नसक्ने कठिनाइ हुन सक्छन्। WAIS औसत हुनु र दैनिक काम स्थिर रूपमा हुनु एउटै कुरा होइन।
IQ भित्रका क्षमता भिन्नता र दैनिक जीवनमा देखिने अन्तर कसरी जोडिन्छन् भन्ने IQ भित्रका क्षमता भिन्नता र विकाससम्बन्धी विकारको सम्बन्ध मा छ।
ADHD को WAIS नतिजा स्कोर र कठिनाइ पर्ने अवस्थालाई जोडेर बुझिन्छ
WAIS को नतिजाले जानकारी मनमा राख्ने, सुरु गर्ने, फेरि थाल्ने वा नतिजा तयार गर्ने कुन चरणमा काम अस्थिर हुन्छ भन्ने सोच्ने आधार दिन्छ।
| नतिजा | जाँच्ने अवस्था |
|---|---|
| आफ्नै अरू क्षमताको तुलनामा WMI कम छ | धेरै मौखिक निर्देशन, बीचका नतिजा मनमा राख्ने र अवरोधपछि फेरि थाल्ने |
| आफ्नै अरू क्षमताको तुलनामा PSI कम छ | आँखाले खोज्ने, सारेर लेख्ने र तुलना गर्ने, हातले लेख्ने तथा समयसीमा भएको काम |
| WMI र PSI दुवै औसत दायरामा छन् | सुरु गर्ने, प्राथमिकता तय गर्ने, गतिमा उतारचढाव, अवरोध र समयसीमाभित्र पूरा गर्ने |
पहिले समान उमेरका व्यक्तिमध्ये स्कोरको स्तर हेरिन्छ। त्यसपछि आफ्नै अरू क्षमतासँगको सापेक्ष अन्तर हेरिन्छ। अनि दैनिक जीवनका कुन अवस्थामा उही भार पर्छ भन्ने तुलना गरिन्छ। सूचकको अन्तर र उपपरीक्षण बुझ्ने विस्तृत तरिका WAIS को नतिजा बुझ्ने तरिका मा छ।
यसरी बुझ्दा औसत स्कोर वा स्कोरको अन्तरमा मात्र नरोकिई जानकारी मनमा राख्ने, सुरु गर्ने, फेरि थाल्ने वा नतिजा तयार गर्ने कुन चरणमा सहयोग वा वातावरण परिवर्तन चाहिन्छ भन्ने स्पष्ट गर्न सकिन्छ।