Uluslararası WAIS-IV yapısında FSIQ, dört gösterge, GAI ve CPI
Uluslararası WAIS-IV yapısında sonuçlar, testin bütününü birleştiren FSIQ ile VCI, PRI, WMI ve PSI alan göstergelerini içerir. GAI ve CPI, aynı 10 temel alt testi farklı kümeler halinde birleştiren yardımcı bileşik puanlardır.
| Puan | Anlamı |
|---|---|
| FSIQ (Full Scale IQ) | Testin farklı alanlarına yayılan genel zihinsel yetenek |
| VCI (Verbal Comprehension Index) | Sözcük bilgisi, kavram oluşturma ve sözel akıl yürütme |
| PRI (Perceptual Reasoning Index) | Görsel-uzamsal işleme ve akıcı akıl yürütme |
| WMI (Working Memory Index) | Ağırlıkla işitsel bilgiyi tutma ve işleme |
| PSI (Processing Speed Index) | Görsel bilgiyi hızlı ve doğru işleme |
| GAI (General Ability Index) | VCI ve PRI'yi temel alan genel yetenek bileşiği |
| CPI (Cognitive Proficiency Index) | WMI ve PSI'yi temel alan bilişsel yeterlik bileşiği |
WAIS-IV yapısında bu göstergeler ortalaması 100, standart sapması 15 olan bir ölçek üzerinde puanlanır. Başka bir sürüm uygulandığında gösterge adları ve hesaplanan puanlar da değişebilir.
FSIQ genel zihinsel yeteneği gösterir
FSIQ, VCI, PRI, WMI ve PSI alanlarına yayılan 10 temel alt testten hesaplanır. Dört gösterge puanının basit ortalaması değildir; farklı görevlerin ortak olarak yansıttığı genel zihinsel yetenek düzeyini ifade eder. Yapısı FSIQ nedir? sayfasında ayrıntılı olarak açıklanır.
VCI sözcük bilgisini, kavram oluşturmayı ve sözel akıl yürütmeyi gösterir
WAIS-IV yapısında VCI'nin temel alt testleri Benzerlikler, Sözcük Dağarcığı ve Bilgi'dir. Edinilmiş sözcük bilgisini ve genel bilgiyi hatırlama, ortak kavram ve ilişkileri bulma ve düşünceyi sözle açıklama becerileri bu görevlerde görünür. İlgili geniş bilişsel yetenek sözel kavrama ve kristalize zeka (Gc) sayfasında ele alınır.
PRI görsel-uzamsal işlemeyi ve akıcı akıl yürütmeyi gösterir
WAIS-IV yapısında PRI'nin temel alt testleri Küplerle Desen, Matris Akıl Yürütme ve Görsel Bulmacalar'dır. Şekil ve konumları analiz edip yeniden kuran görsel-uzamsal işleme ile ilk kez görülen şekil ilişkilerinden kural çıkaran akıcı akıl yürütme aynı gösterge içinde yer alır. Bu yetenekler görsel-uzamsal işleme (Gv) ve akıcı akıl yürütme (Gf) sayfalarında ayrıntılandırılır.
WMI işitsel bilgiyi tutma ve işlemeyi gösterir
WAIS-IV yapısında WMI'nin temel alt testleri Sayı Dizisi ve Aritmetik'tir. Ağırlıkla kulaktan alınan bilgiyi kısa süre tutma, sırasını değiştirme veya ara sonuçları koruyarak ilerleme becerileri görünür. Aritmetik görevinde nicel bilgi ve hesaplama da devreye girer. Çalışma belleğinin daha geniş işlevi çalışma belleği (Gwm) sayfasında açıklanır.
PSI görsel tarama, eşleştirme ve yazma hızını gösterir
WAIS-IV yapısında PSI'nin temel alt testleri Sembol Arama ve Kodlama'dır. Basit görsel bilgileri tarama ve eşleştirme, belirli sürede hızlı ve doğru tepki verme becerileri ölçülür; Kodlama görevinde yazma hızı da sonuca katılır. PSI, karmaşık problemler üzerinde düşünme hızının tamamını göstermez. İşlemleme hızının daha geniş anlamı işlemleme hızı (Gs) sayfasında ele alınır.
GAI ve CPI'nin anlamı
GAI, VCI ve PRI'nin altı temel alt testini; CPI ise WMI ve PSI'nin dört temel alt testini birleştirir. Bu puanlar FSIQ'dan belirli puanların çıkarılmasıyla değil, ilgili alt testlerin ayrıca bir araya getirilmesiyle hesaplanır. FSIQ ile birlikte nasıl ele alındıkları ve aralarındaki fark GAI ve CPI farkı sayfasında açıklanır.
WAIS-5'te PRI, VSI ve FRI olarak ayrıldı
ABD WAIS-5'te WAIS-IV'ün PRI göstergesi, VSI (Visual Spatial Index) ve FRI (Fluid Reasoning Index) olarak ayrıldı. Ana göstergeler VCI, VSI, FRI, WMI ve PSI olmak üzere beşe çıktı. Böylece WAIS-IV'te birlikte puanlanan görsel-uzamsal işleme ile akıcı akıl yürütme ayrı göstergelerde görülebilir. Diğer değişiklikler WAIS-IV ve WAIS-5 farkı sayfasında karşılaştırılır.