WAIS sonucunda FSIQ genel düzeyi, göstergeler arasındaki farklılıklar ise gücün daha kolay ortaya çıktığı ve yükün arttığı koşulları gösterir.
Alt testler ve test sırasındaki gözlemler, bu farklılıkların neden oluştuğunu somutlaştırır. Puan örüntüsünü işte, öğrenmede ve konuşmada performansın değiştiği koşullarla ilişkilendirmek, WAIS sonucunu anlamanın merkezidir.
Raporunuzda VCI, PRI, WMI ve PSI yer alıyorsa bu göstergeler WAIS-IV yapısına göre okunabilir. Farklı gösterge adları bulunan raporlar ise uygulanan sürümün yapısına göre değerlendirilir.
FSIQ'nun gösterdiği genel düzey
FSIQ, birden fazla bilişsel alanı birleştiren genel puandır. WAIS-IV yapısında ortalaması 100, standart sapması 15 olan ölçekte kişinin uygun karşılaştırma grubuna göre genel zihinsel yetenek düzeyini gösterir.
Raporda yüzdelik dilim verilmişse, bu değer karşılaştırma grubundaki konumu anlatır. Güven aralığı ise ölçüm hatası hesaba katıldığında puanın bulunmasının beklendiği aralığı gösterir. FSIQ tek ve kesin bir değer değil, bu belirsizlikle birlikte okunan bir tahmindir.
FSIQ tek başına hangi görevlerde gücün daha kolay ortaya çıktığını veya hangi koşullarda yükün arttığını açıklamaz. Bu ayrıntı alan göstergelerinde görünür. FSIQ'nun kendi anlamı FSIQ nedir? sayfasında açıklanır.
Gösterge farklılıkları güçlü ve zorlayıcı koşulları gösterir
WAIS-IV yapısındaki VCI, PRI, WMI ve PSI, hem karşılaştırma grubuna göre puan düzeyini hem de kişinin diğer göstergelerine göre göreli yüksek ve düşük alanlarını gösterir. Her göstergenin ölçtüğü içerik WAIS göstergelerinin anlamı sayfasında özetlenir.
Örneğin PSI 95, diğer göstergeler ise 120 civarında olsun. PSI karşılaştırma grubuna göre ortalama düzeydedir; ancak kişinin kendi profili içinde görece düşüktür. Belirli sürede görsel bilgi taramak veya elini kullanarak çıktı üretmek, kişinin anlama ve akıl yürütme gücünü tam olarak göstermesinde dar boğaz oluşturabilir.
WAIS gösterge farkları yalnızca hangi yeteneğin yüksek veya düşük olduğunu değil, aynı kişinin performansının görev koşullarına göre nasıl değiştiğini gösterir.
Raporda gösterge farkı analizi bulunuyorsa istatistiksel anlamlılık, farkın yalnızca ölçüm hatasıyla açıklanmasının ne kadar zor olduğunu; görülme sıklığı ise benzer büyüklükte bir farkın norm grubunda ne kadar sık ortaya çıktığını belirtir. Bu iki bilgi birbirini tamamlar; farkın ne kadar belirgin ve yaygın olduğunu birlikte gösterir.
Alt testler ve test sırasındaki gözlemler farkın nedenini açıklar
Ana göstergeler alanlar arasındaki büyük farklılığı gösterir. Alt testler ise farkın görsel tarama, sözlü bilgiyi tutma, yazma hareketi veya süre sınırı gibi hangi görev koşullarında büyüdüğünü açıklar. WAIS-IV yapısında alt test standart puanlarının ortalaması 10, standart sapması 3'tür; dolayısıyla bunların ölçeği ortalaması 100 olan FSIQ ve gösterge puanlarından farklıdır.
Örneğin aynı PSI içinde sembol arayıp eşleştiren görev ile bir örneğe bakarak sembolleri art arda yazan görev aynı işlemleri gerektirmez. Yalnızca ikinci görevdeki puan düşükse, sonucu genel bir “işlemleme hızı düşüklüğü” olarak bırakmak yerine yazma hareketi veya çalışma adımlarının yükü artırmış olabileceği düşünülebilir.
WMI kişinin kendi profilinde düşükse, test sırasında sözlü olarak art arda verilen bilgiyi kaybettiği gözleniyorsa ve günlük yaşamda da çok adımlı sözlü yönergeleri tutmak zorlaşıyorsa, bilgiyi tek tek vermek veya ana noktaları yazılı olarak vermek yararlı olabilir. PSI kişinin kendi profilinde düşükse ve doğruluk korunmasına rağmen süre sık sık bitiyorsa, çalışma süresi veya yanıt biçimi değiştiğinde gücün daha iyi ortaya çıkıp çıkmadığı değerlendirilebilir.
Sonuç görüşmesinde önemli olan yalnızca puan farkı değil, farkın test sırasındaki hangi davranışta görüldüğü ve günlük yaşamın hangi alanında tekrarlandığıdır. Bilişsel alanlar arasındaki farklılığı gündelik koşullara bağlama yöntemi bilişsel profili okuma sayfasında ele alınır.