Sayı Dizisi ileri, geri ve sıralama görevlerinden oluşur
WAIS-IV’te Sayı Dizisi görevinde, kulaktan duyulan rakamlar kısa süre tutulur ve istenen sırayla sözlü olarak tekrarlanır. Çalışma belleğiyle (Gwm) ilişkili görev üç farklı koşul içerir.
| Koşul | Yanıt sırası | Başlıca yük |
|---|---|---|
| İleri sayı dizisi | Duyulduğu sıra | Rakamları ve sunuluş sırasını korumak |
| Geri sayı dizisi | Ters sıra | Korunan sırayı tersine çevirmek |
| Sayı sıralama | Küçükten büyüğe | Sayısal büyüklüğü ayırt edip yeniden sıralamak |
Üç koşulun birleşimi Sayı Dizisi alt test puanını oluşturur. İleri, geri ve sıralama için ayrı süreç puanları verildiğinde performansın hangi koşulda değiştiği ve farkın test açısından anlamlı büyüklükte olup olmadığı incelenebilir. Bu üç koşul, üç ayrı ve “saf” yeteneğin doğrudan puanları olarak ele alınmaz; her birinde dikkat, işitsel koruma ve sıralı yanıt ortaklaşa yer alır.
WAIS-IV’te Sayı Dizisi, Aritmetik ile birlikte Çalışma Belleği İndeksinin (WMI) temel alt testlerinden biridir.
Sayı Dizisi puanında görülen güç
Puan yüksek olduğunda, bir kez işitilen bilgiyi kısa süre korumak ve gereken sırada geri çağırmak güçlü yön olarak görülür. Sözlü verilen bir numarayı girene kadar hatırlamak, çok adımlı yönergeyi sırasıyla uygulamak veya duyulan koşulları zihinde tutarak sonraki işleme geçmek benzer yükler taşır.
Puan düşük olduğunda rakamların kendisi hızla kaybolabilir, rakamlar hatırlanırken sıraları karışabilir veya yeni öğeler geldikçe önceki öğeler belirsizleşebilir. İleri tekrar korunurken geri tekrar ve sayı sıralama belirgin biçimde düşüyorsa, yalnızca tutulacak bilgi miktarından çok korunan bilgiyi yeni sıraya dönüştürme koşulunda yük artıyor olabilir.
Sıra ve ara bilgiyi not kâğıdına veya ekrana aktarmak, bilgiyi akılda tutma yükünü yeniden düzenleme yükünden ayırabilir. Süreç puanlarının ve sonucun bütünü içindeki yerin nasıl ele alınacağı WAIS sonucu nasıl okunur? sayfasında açıklanır.
Sayı Dizisi, Aritmetik ve Harf-Sayı Dizileme arasındaki fark
Üç görev de işitsel çalışma belleğini kullanır, ancak sonunda istenen işlem farklıdır.
| Alt test | Başlıca malzeme | Doğrudan istenen |
|---|---|---|
| Sayı Dizisi | Rakamlar | Sunuluş, ters veya sayısal sırada tekrar etmek |
| Aritmetik | Nicelik ilişkileri içeren sözlü problem | Koşulları tutmak, işlemi seçmek ve hesaplamak |
| Harf-Sayı Dizileme | Rakamlar ve harf sesleri | İki türe ayırıp her birini belirlenmiş sıraya koymak |
Sayı Dizisinin ayırt edici yanı, anlamlı bir anlatı veya problem çözümü kullanmadan rakamların korunması ve sırayla işlenmesine odaklanmasıdır.
BrainTypeIQ ters sıra belleği göreviyle farkı
BrainTypeIQ ters sıra belleği görevi de hatırlanan bir diziyi sondan başa doğru yeniden üretir. Sayı Dizisinin geri tekrar koşulunda kulaktan alınan rakamlar kullanılırken, BrainTypeIQ görevinde ekranda sırayla yanan konumlar akılda tutulur ve bu konumlara ters sırayla dokunulur. Aynı ters sıralama işlemini kullansalar da işitsel rakamlar ile görsel-uzamsal konumlar farklı yükler oluşturur.
ABD WAIS-5’te ileri sayı dizisi, geri sayı dizisi ve sayı sıralama ayrı alt testler hâline gelmiştir. Ayrıntılar WAIS-IV ve WAIS-5 farkı sayfasında açıklanır.