Cijfers en Letters Nazeggen ordent een gemengde reeks volgens twee regels
Bij de WAIS-IV-NL-subtest Cijfers en Letters Nazeggen hoort de deelnemer een gemengde reeks cijfers en letters. De twee soorten informatie worden in gedachten gescheiden en vervolgens binnen hun eigen categorie in de voorgeschreven volgorde teruggegeven.
Cijfers en Letters Nazeggen is een aanvullende subtest van de Werkgeheugen Index (WgI) en is in de WAIS-IV-NL genormeerd voor 16:0 tot en met 69:11 jaar. De WgI-kernsubtests zijn Cijferreeksen en Rekenen. Een score op Cijfers en Letters Nazeggen kan dus in een verslag staan zonder automatisch voor WgI of TIQ te zijn gebruikt.
Vasthouden, classificeren en binnen iedere soort ordenen
De gemengde reeks wordt niet alleen onthouden. Voor het antwoord volgen meerdere mentale stappen:
- de aangeboden cijfers en letters nauwkeurig horen
- de hele reeks kort beschikbaar houden
- ieder element als cijfer of letter classificeren
- de elementen binnen iedere categorie in de gevraagde volgorde zetten
- de opnieuw opgebouwde reeks mondeling weergeven
Bij het oplopend ordenen van Cijferreeksen wordt één soort informatie herschikt. Hier komt daar het scheiden van twee informatiesoorten bij. Auditief vasthouden, aandacht, classificeren en volgorde bewerken komen daardoor in één taak samen. Het bredere mechanisme staat in werkgeheugen (Gwm).
Wat een hogere of lagere score kan laten zien
Bij een hogere score lukt het ten opzichte van leeftijdsgenoten relatief goed om gemengde auditieve informatie nauwkeurig te bewaren, naar soort te scheiden en volgens de twee geldende ordeningen opnieuw op te bouwen.
Bij een lagere score kan de belasting liggen bij het horen van afzonderlijke cijfers of letters, het bewaren van de hele reeks, het scheiden van de twee categorieën of het opnieuw bepalen van de volgorde binnen iedere categorie.
- verdwijnen elementen al tijdens het luisteren, dan ligt de eerste belasting bij opnemen en vasthouden
- blijven elementen beschikbaar maar raken cijfers en letters bij het scheiden vermengd, dan verhoogt de classificatiestap de belasting
- lukt classificeren maar niet de juiste volgorde binnen beide soorten, dan is vooral de combinatie van vasthouden en opnieuw ordenen zwaar
De subtest is geen algemene maat voor hoe goed iemand tussen taken schakelt, prioriteiten stelt of verschillende werkzaamheden tegelijk organiseert. Zij laat prestaties zien op één gecontroleerde auditieve opdracht met twee categorieën en vaste ordeningsregels. Lees die prestatie binnen het hele profiel via de volgorde voor WAIS-resultaten.
In het dagelijks leven kan verwante belasting ontstaan wanneer gemengde mondelinge informatie kort moet worden bewaard en volgens vooraf bekende categorieën geordend. Informatie direct per soort noteren verlaagt de noodzaak om vasthouden, scheiden en ordenen uitsluitend in gedachten tegelijk uit te voeren.
Het verschil met Cijferreeksen en Rekenen
| Subtest | Materiaal | Directe taak |
|---|---|---|
| Cijferreeksen | Cijfers | In dezelfde, omgekeerde of oplopende volgorde reproduceren |
| Rekenen | Mondeling aangeboden hoeveelheidsprobleem | Voorwaarden vasthouden, een bewerking kiezen en uit het hoofd oplossen |
| Cijfers en Letters Nazeggen | Cijfers en letters | Twee soorten informatie scheiden en binnen iedere soort ordenen |
Cijferreeksen bevat eveneens bewerking en Rekenen eveneens vasthouden. Cijfers en Letters Nazeggen is dus niet de enige WgI-taak met mentale bewerking; het specifieke verschil is de combinatie van twee symboolsoorten die eerst worden geclassificeerd en daarna elk een eigen ordening krijgen.
In de internationale WAIS-5 bleef Letter-Number Sequencing aanvullend beschikbaar
Letter-Number Sequencing bleef in de internationale WAIS-5 bestaan als secundaire subtest. De primaire Working Memory-index wordt daar gevormd door Digit Sequencing en Running Digits, waardoor Letter-Number Sequencing niet tot de primaire WMI-set of de vaste 7 FSIQ-subtests behoort.
De subtest wordt wel gebruikt in de aanvullende Expanded Working Memory Index en Auditory Working Memory–Manipulation. De rol van de subtest bij het classificeren en ordenen van gemengde auditieve informatie bleef dus behouden, maar niet als primaire subtest. Dit is de internationale WAIS-5-structuur en niet de huidige WAIS-IV-NL. De volledige wijziging staat in WAIS-IV en WAIS-5 vergelijken.