Bij ADHD liggen de IQ- en WAIS-scores in het gemiddelde bereik en is de WgI iets lager
Bij onderzochte groepen met ADHD vallen de gemiddelde scores voor totaal IQ, verbaal begrip, redeneren, werkgeheugen en verwerkingssnelheid in het gemiddelde bereik. De meest consistente bevinding daarbinnen is dat de gemiddelde score voor werkgeheugen (Gwm en de WgI; internationaal WMI) iets lager ligt. De gemiddelde WMI-score was 95,2 bij volwassenen en 93,7 bij kinderen, ongeveer 4 tot 6 punten onder het normgemiddelde van 100 (meta-analyse van WAIS-IV en WISC-V).
In dezelfde meta-analyse waren de gemiddelden bij volwassenen met ADHD 98,4 voor totaal IQ, 102,1 voor verbaal begrip en 99,7 voor perceptueel redeneren. IQ-scores van mensen met ADHD lopen uiteen van laag tot hoog. ADHD kan dus goed samengaan met sterk verbaal begrip of redeneervermogen.
Dat de gemiddelde WgI iets lager ligt, is een bevinding op groepsniveau en geen vast scorepatroon dat bij ieder individu voorkomt. Hoe het vasthouden en bewerken van informatie samenhangt met ADHD, lees je in ADHD en werkgeheugen.
Wisselende uitvoering valt sterker op dan een lage VsI
De gemiddelde Verwerkingssnelheid Index (VsI; internationaal PSI) was 96,2 bij volwassenen met ADHD en 92,3 bij kinderen. Beide scores liggen in het gemiddelde bereik. Bij volwassenen was de VsI geen duidelijke relatieve zwakte ten opzichte van het redeneervermogen; bij kinderen werd geen significant verschil met fluïde redeneren gevonden. De kenmerkendere bevinding is dus wisselende uitvoering, niet een lage VsI.
Bij de uitvoering valt vaker op dat het tempo van poging tot poging minder stabiel is dan dat iemand steeds langzaam reageert. Een meta-analyse naar reactietijden vond bij de ADHD-groep meer variatie tussen pogingen. Nadat voor die variatie was gecorrigeerd, bleef geen verschil in gemiddelde reactietijd over (meta-analyse van reactietijdvariabiliteit).
Variatie in reactietijd en de VsI van de WAIS meten niet hetzelfde. Ook met een gemiddelde VsI kunnen snelle werkperioden en momenten waarop het werk stilvalt elkaar afwisselen. Hoe je een lagere VsI bij ADHD leest en het stoppen, hervatten en overdoen kunt verminderen, staat in ADHD en verwerkingssnelheid.
Ook bij gemiddelde WAIS-scores kan de dagelijkse uitvoering wisselen
De onderzoeker biedt de WAIS-opdrachten één voor één aan en bewaakt het begin en einde. In het dagelijks leven moet je zelf een doel bepalen, beginnen, na een onderbreking terugkeren en de voortgang tot aan de deadline bewaken.
Een gemiddelde WgI of VsI kan daardoor samengaan met dagelijkse moeilijkheden: je aandacht dwaalt af terwijl informatie binnenkomt, het duurt lang voordat je begint, na een onderbreking ben je kwijt waar je was, je houdt geen gelijkmatig tempo aan of je rondt iets niet voor de deadline af.
Hoe verschillen in het IQ-profiel kunnen samenhangen met het verschil tussen testprestaties en dagelijks functioneren, lees je in IQ-profiel en ontwikkelingsonderzoek.
Lees WAIS-resultaten bij ADHD samen met de omstandigheden waarin moeilijkheden ontstaan
WAIS-resultaten kunnen helpen bepalen bij welke stap de uitvoering minder stabiel wordt: informatie vasthouden, beginnen, hervatten of een resultaat opleveren.
| Uitkomst | Omstandigheden om te bekijken |
|---|---|
| WgI is binnen het eigen profiel lager | Meerdere mondelinge instructies, tussenresultaten vasthouden, hervatten na een onderbreking |
| VsI is binnen het eigen profiel lager | Visueel zoeken, overnemen en vergelijken, schrijven, tijdsdruk |
| WgI en VsI liggen beide in het gemiddelde bereik | Beginnen, prioriteiten stellen, tempowisselingen, onderbrekingen, afronden voor de deadline |
Kijk eerst waar de score ligt ten opzichte van leeftijdsgenoten. Bekijk daarna de verschillen met de andere vaardigheden binnen het eigen profiel en ga vervolgens na in welke dagelijkse omstandigheden dezelfde belasting optreedt. De verdere leesvolgorde voor indexverschillen en subtests staat in WAIS-resultaten lezen.
Deze leesvolgorde maakt concreet bij welke stap ondersteuning of aanpassing van de omgeving nodig kan zijn.