Bij ASD/autisme kijk je naar profielverschillen, niet alleen naar IQ-hoogte
Bij het lezen van IQ-profielen rond ASD/autisme is niet alleen de hoogte van totaal IQ belangrijk. Juist verschillen per domein kunnen veel zeggen. Sommige mensen hebben sterk verbaal begrip of redeneren, terwijl verwerkingssnelheid sneller belasting geeft.
Het cognitieve profiel bij ASD/autisme verschilt sterk per persoon. Er zijn mensen met hoge verwerkingssnelheid, en mensen bij wie werkgeheugen of verbaal begrip juist op een andere manier verschilt.
Een IQ-profiel bepaalt niet of iemand ASD/autisme heeft. Het is vooral informatie om te zien onder welke voorwaarden kracht zichtbaar wordt en onder welke voorwaarden belasting oploopt.
Verwerkingssnelheid kan lager uitvallen
Bij ASD/autisme kan verwerkingssnelheid (PSI) in intelligentieonderzoeken zoals WAIS lager uitvallen. Verwerkingssnelheid gaat over visuele informatie kort zoeken, beoordelen en nauwkeurig reageren.
Wanneer verwerkingssnelheid lager uitvalt, kan iemand de inhoud begrijpen maar meer belasting ervaren bij kort reageren, gedetailleerd controleren of meerdere informatiestromen tegelijk verwerken.
| Situaties waarin kracht zichtbaar kan zijn | Situaties waarin belasting kan oplopen |
|---|---|
| Logisch denken | Kort beslissen en reageren |
| Een interessegebied diep uitzoeken | Werk met veel wisselingen volhouden |
| Regels en structuur begrijpen | Handelen met impliciete verwachtingen |
| Nauwkeurig controleren | Tegelijk snelheid en nauwkeurigheid gevraagd krijgen |
Verwerkingssnelheid zelf wordt uitgelegd in lage verwerkingssnelheid.
Ook binnen verbaal begrip kunnen verschillen zitten
Bij ASD/autisme kan verbaal begrip hoog lijken, terwijl er binnen taalgebruik toch verschillen bestaan.
Iemand kan sterk zijn in overeenkomsten vinden, structureren met taal of specialistische inhoud uitleggen, maar meer belasting ervaren bij impliciete context, sociale aannames of intenties die ter plekke gelezen moeten worden.
Een hoge score op verbaal begrip betekent dus niet automatisch dat sociale situaties licht worden. Hoe sterker iemand met taal denkt, hoe meer sociale situaties soms bewust verwerkt worden.
Dit patroon sluit ook aan bij hoog verbaal begrip en lage verwerkingssnelheid.
ADHD en ASD zijn niet uit scores alleen te scheiden
Ook bij ADHD kunnen werkgeheugen en verwerkingssnelheid belasting geven. Ook bij ASD/autisme kan verwerkingssnelheid belasting geven. Een IQ-profiel alleen kan ADHD en ASD/autisme daarom niet scheiden.
Daarvoor moet je naast scores ook kijken naar aandachtsonderbreking, schakelen, sensorische belasting, cognitieve kosten in sociale situaties en ontwikkelingsgeschiedenis.
Camouflage is ook cognitieve belasting
Wanneer iemand met ASD/autisme in sociale situaties probeert mee te bewegen met de omgeving, kunnen gezichtsuitdrukking, stemtoon, beurtwisseling, impliciete regels en reacties van anderen bewust verwerkt worden.
Van buiten kan dat natuurlijk lijken, terwijl er van binnen veel cognitieve belasting is. Als die belasting lang aanhoudt, blijft er minder ruimte over voor verwerkingssnelheid en werkgeheugen.
Belangrijk is dus niet alleen of gedrag er onopvallend uitziet, maar hoeveel verwerkingscapaciteit het van binnen vraagt. Juist situaties die aan de buitenkant goed lijken te gaan, kunnen onzichtbaar veel belasting vragen.
Hoe je het profiel gebruikt
Bij ASD/autisme is het praktischer om niet naar een diagnosetypisch patroon te zoeken, maar om het profiel te verbinden met concrete belastende voorwaarden.
- Impliciete regels expliciet maken
- Sensorische belasting verminderen
- Het aantal wisselingen verminderen
- Situaties waarin nauwkeurigheid belangrijker is dan snelheid duidelijk maken
- Sterke kanten in structureren, analyseren en verdiepen benutten
Met BrainTypeIQ kun je via een online IQ-test met 9 onderdelen het totaal IQ en verschillen in het cognitieve profiel bekijken. Het is geen vervanging voor een diagnose, maar kan wel een ingang zijn om de balans tussen verwerkingssnelheid, verbaal begrip, redeneren en werkgeheugen te lezen.