ADHD मध्ये IQ आणि WAIS गुण सरासरीच्या पट्ट्यात असतात; WMI किंचित कमी असतो
ADHD गटाचे एकूण IQ, भाषिक आकलन, प्रवाही तर्कशक्ती, कार्यरत स्मृती आणि प्रक्रिया गती यांचे सरासरी गुण सरासरीच्या पट्ट्यात येतात. त्यांत कार्यरत स्मृती निर्देशांक (WMI) किंचित कमी असणे हा सर्वाधिक सातत्याने दिसणारा कल आहे.
WAIS-IV आणि WISC-V च्या मेटा-विश्लेषणात ADHD असलेल्या प्रौढांचा WMI 95.2, तर मुलांचा 93.7 होता. म्हणजे 100 या सरासरीपेक्षा सुमारे 4–6 गुण कमी. कार्यरत स्मृती ही माहिती तात्पुरती लक्षात ठेवून तिच्यावर प्रक्रिया करण्याची क्षमता आहे.
याच विश्लेषणातील प्रौढांचा FSIQ 98.4, भाषिक आकलन निर्देशांक (VCI) 102.1 आणि आकलनाधारित तर्क निर्देशांक (PRI) 99.7 होता. ADHD असलेल्या व्यक्तींचा IQ कमी ते जास्त असा विस्तृत असतो; भाषिक आकलन किंवा प्रवाही तर्कशक्ती चांगली असणे आणि ADHD असणे यात विरोधाभास नाही.
हे गटांचे सरासरी गुण आहेत, प्रत्येक व्यक्तीचा ठरावीक नमुना नाही. कार्यरत स्मृतीचा रोजच्या विसरण्याशी व लक्ष विचलित होण्याशी संबंध ADHD आणि कार्यरत स्मृती यात समजावला आहे.
PSI सर्वांचाच कमी नसतो; कामगिरीतील चढउतार अधिक दिसू शकतात
याच मेटा-विश्लेषणात प्रक्रिया गती निर्देशांक (PSI) प्रौढांमध्ये 96.2 आणि मुलांमध्ये 92.3 होता; दोन्ही सरासरीच्या पट्ट्यात होते. प्रौढांमध्ये तर्कक्षमतेच्या तुलनेत PSI स्पष्टपणे कमी असल्याचे दिसले नाही. मुलांमध्येही प्रवाही तर्कशक्तीच्या तुलनेतील फरक लक्षणीय नव्हता. ADHD म्हणजे PSI कमीच असतो, असे नाही.
ADHD मध्ये नेहमीच संथ प्रतिसाद मिळण्यापेक्षा प्रत्येक प्रयत्नात प्रतिसादाचा वेग सारखा न राहणे अधिक दिसते. प्रतिसादाच्या वेळेवरील मेटा-विश्लेषणात हे चढउतार विचारात घेतल्यावर सरासरी प्रतिसादवेळेत मंदपणा आढळला नाही.
प्रतिसादाच्या वेळेतील चढउतार आणि WAIS चा PSI हे वेगवेगळे माप आहेत. PSI सरासरी असला, तरी रोजच्या कामात काही भाग पटकन होणे आणि मध्येच थांबणे असे होऊ शकते. कामाच्या एकूण वेळेशी याचा संबंध ADHD आणि प्रक्रिया गती यात दिला आहे.
WAIS गुण सरासरी असूनही दैनंदिन कामगिरी अस्थिर असू शकते
WAIS मध्ये परीक्षक एकावेळी एक काम देतो आणि ते कधी सुरू व संपवायचे हे ठरवतो. रोजच्या कामात उद्दिष्ट ठरवणे, सुरुवात करणे, व्यत्ययानंतर परतणे, प्रगती पाहणे आणि मुदतीत पूर्ण करणे हे स्वतः करावे लागते.
WMI आणि PSI सरासरी असूनही माहिती ऐकताना लक्ष दुसरीकडे जाणे, सुरुवातीला विलंब होणे, काम कुठपर्यंत झाले ते विसरणे, वेग बदलत राहणे किंवा शेवटचा टप्पा राहून जाणे शक्य आहे. चाचणीतील क्षमता आणि दैनंदिन कामगिरीतील ही तफावत IQ मधील क्षमतांमधील फरक आणि विकासात्मक विकार यात स्पष्ट केली आहे.
ADHD मधील WAIS निकाल वाचताना गुण आणि अडचण येणाऱ्या अटी जोडा
गुणांचा उपयोग तेव्हा अधिक होतो, जेव्हा त्यांची प्रत्यक्ष अडचण येणाऱ्या प्रसंगांशी तुलना केली जाते.
| निकालात दिसणारी बाब | दैनंदिन कामात तपासायच्या अटी |
|---|---|
| स्वतःच्या इतर क्षमतांच्या तुलनेत WMI कमी | अनेक तोंडी सूचना, मधले निष्कर्ष लक्षात ठेवणे आणि व्यत्ययानंतर काम पुन्हा सुरू करणे |
| स्वतःच्या इतर क्षमतांच्या तुलनेत PSI कमी | दृश्य माहिती शोधणे, दुसरीकडे उतरवणे, तुलना करणे आणि वेळेच्या मर्यादेत लिहिणे |
| WMI आणि PSI दोन्ही सरासरी | सुरुवात, प्राधान्यक्रम, कामाचा वेग टिकवणे, व्यत्यय आणि काम पूर्ण करणे |
आधी समवयस्कांच्या तुलनेतील पातळी, नंतर स्वतःच्या इतर क्षमतांच्या तुलनेतील फरक आणि शेवटी रोजच्या कोणत्या अटींमध्ये तशीच अडचण येते हे पाहा. निकाल वाचण्याचा क्रम WAIS निकाल कसा वाचावा यात आहे.
फक्त सरासरी किंवा गुणांमधील फरक पाहण्याऐवजी माहिती टिकवणे, सुरुवात, पुन्हा काम हाती घेणे आणि प्रत्यक्ष मांडणी यांत अडचण कुठे येते हे पाहिल्यास मदत आणि वातावरणातील बदल ठोसपणे ठरवता येतात.