CHC তত্ত্বই বুদ্ধিমত্তাক 3টা স্তৰত ব্যাখ্যা কৰে
CHC তত্ত্বই (Cattell-Horn-Carroll theory) বুদ্ধিমত্তাৰ সকলো ক্ষেত্ৰত উমৈহতীয়া ক্ষমতাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ক্ষেত্ৰভিত্তিক ক্ষমতা আৰু তাৰো অধিক নিৰ্দিষ্ট মানসিক প্ৰক্ৰিয়ালৈকে 3টা স্তৰত ব্যাখ্যা কৰে। Cattell-এ প্ৰবাহী বুদ্ধিমত্তা আৰু সঞ্চিত জ্ঞানভিত্তিক বুদ্ধিমত্তাক পৃথক কৰিছিল। Horn-এ এই ধাৰণাক স্মৃতি, দৃষ্টিসংক্ৰান্ত প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ গতি আদি ক্ষেত্ৰলৈ বিস্তাৰ কৰিছিল। Carroll-এ বহু গৱেষণাৰ ফল 3টা স্তৰত সংগঠিত কৰিছিল।
| স্তৰ | কি বুজায় | উদাহৰণ |
|---|---|---|
| স্তৰ III: সাধাৰণ ক্ষমতা | বিভিন্ন ধৰণৰ বৌদ্ধিক কামত উমৈহতীয়া সামগ্ৰিক ক্ষমতা | g কাৰক |
| স্তৰ II: বিস্তৃত ক্ষেত্ৰৰ ক্ষমতা | জ্ঞান, যুক্তিচিন্তা, দৃশ্য-স্থানিক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, স্মৃতি, গতি আদি ডাঙৰ ক্ষমতাৰ ক্ষেত্ৰ | Gc, Gf, Gv, Gwm, Gs |
| স্তৰ I: নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰৰ ক্ষমতা | বিস্তৃত ক্ষেত্ৰৰ ক্ষমতাক গঠন কৰা অধিক নিৰ্দিষ্ট মানসিক প্ৰক্ৰিয়া | শব্দভাণ্ডাৰৰ জ্ঞান, আগমনমূলক যুক্তি, মনত আকৃতি কল্পনা কৰা, দৃষ্টিৰে তথ্য চিনাক্ত কৰাৰ গতি |
উদাহৰণস্বৰূপে, প্ৰথমবাৰ দেখা আকৃতিৰ শাৰীৰ পৰা নিয়ম বিচাৰি উলিওৱাৰ ক্ষমতাক সৰ্বোচ্চ স্তৰত g, বিস্তৃত ক্ষেত্ৰৰ ক্ষমতা হিচাপে Gf আৰু নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰৰ ক্ষমতা হিচাপে আগমনমূলক যুক্তি বুলি বুজিব পাৰি। সৰ্বোচ্চ স্তৰৰ g কাৰক আৰু IQৰ সম্পৰ্ক আন এটা প্ৰবন্ধত বিশদভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।
Gc, Gf, Gv, Gwm আৰু Gs-এ বুজোৱা ক্ষমতাসমূহ
জ্ঞানীয় ক্ষমতাৰ পাৰ্থক্য বুজিবলৈ স্তৰ IIৰ বিস্তৃত ক্ষেত্ৰৰ ক্ষমতাসমূহ কেন্দ্ৰীয়। ইয়াত IQ আৰু জ্ঞানীয় প্ৰফাইলৰ সৈতে জড়িত 5টা ক্ষমতা দেখুওৱা হৈছে।
| ক্ষমতা | মূল সামৰ্থ্য | উদাহৰণ |
|---|---|---|
| Gc: ভাষাগত বোধ আৰু সঞ্চিত জ্ঞানভিত্তিক বুদ্ধিমত্তা | শিক্ষা আৰু অভিজ্ঞতাৰে আহৰণ কৰা জ্ঞান বুজি ভাষাৰ সহায়ত ব্যৱহাৰ কৰা | শব্দৰ অৰ্থ ব্যাখ্যা কৰা, ধাৰণাসমূহৰ মাজৰ সম্পৰ্ক কথাৰে প্ৰকাশ কৰা |
| Gf: প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তা | প্ৰথমবাৰ দেখা সমস্যাৰ মাজৰ সম্পৰ্ক আৰু নিয়ম বিচাৰি উলিওৱা | আকৃতিৰ শাৰীৰ নিয়ম ধৰা, দিয়া চৰ্তৰ পৰা সিদ্ধান্তলৈ যোৱা |
| Gv: দৃশ্য-স্থানিক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ | আকৃতি আৰু অৱস্থানৰ সম্পৰ্ক বুজি মনৰ ভিতৰতে সলনি কৰা | আকৃতি ঘূৰোৱা, অংশবোৰৰ পৰা সম্পূৰ্ণ আকৃতি কল্পনা কৰা |
| Gwm: কাৰ্যস্মৃতি | তথ্য সাময়িকভাৱে মনত ৰাখি সেই তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি চিন্তা কৰা | সংখ্যা মনত ৰাখি ওলোটা ক্ৰমত সজোৱা, একাধিক চৰ্ত মনত ৰাখি গণনা কৰা |
| Gs: প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ গতি | তুলনামূলকভাৱে সহজ আৰু পুনৰাবৃত্তিমূলক তথ্য দ্ৰুত আৰু শুদ্ধভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা | চিহ্ন তুলনা কৰি নিৰ্ধাৰিত সময়ৰ ভিতৰত একে চিহ্ন বিচাৰি উলিওৱা |
CHC তত্ত্বত এই 5টা ক্ষমতাৰ উপৰি শ্ৰৱণগত প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, শিকন, দীৰ্ঘম্যাদী স্মৃতিৰ পৰা তথ্য উদ্ধাৰ, পঢ়া-লিখা আদি বিস্তৃত ক্ষেত্ৰৰ ক্ষমতাও আছে।
সামগ্ৰিক IQ একে হ'লেও ক্ষমতাৰ সমন্বয় পৃথক হয়
সামগ্ৰিক IQ হৈছে একাধিক জ্ঞানীয় কামৰ ফল একত্ৰিত কৰি পোৱা এটা স্ক'ৰ। সেইবাবে সামগ্ৰিক IQ ওচৰাওচৰি হোৱা দুজন মানুহৰো বিভিন্ন ক্ষমতাৰ সমন্বয় পৃথক হ'ব পাৰে।
উদাহৰণস্বৰূপে, ভাষাগত বোধ আৰু যুক্তিচিন্তা উচ্চ কিন্তু কাৰ্যস্মৃতি আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ গতি কম হোৱা ব্যক্তিয়ে জটিল বিষয় বুজিব পাৰে। কিন্তু একাধিক চৰ্ত মনত ৰাখি কম সময়ৰ ভিতৰত কাম কৰিবলগীয়া হ'লে মানসিক চাপ বাঢ়ে। দৃশ্য-স্থানিক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ শক্তিশালী হোৱা ব্যক্তিয়ে কেৱল কথাৰে দিয়া ব্যাখ্যাতকৈ চিত্ৰ বা বিন্যাসৰ পৰা সামগ্ৰিক বিষয়টো সহজে বুজিব পাৰে।
CHC তত্ত্বই সামগ্ৰিক IQৰ স্তৰ আৰু তাৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন ক্ষমতাৰ তাৰতম্য একেলগে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰে। এই ক্ষমতাৰ সমন্বয়ক কাম, কথা-বতৰা আৰু শিক্ষাৰ সৈতে কেনেকৈ সংযোগ কৰিব পাৰি, সেয়া জ্ঞানীয় প্ৰফাইল কি? প্ৰবন্ধত ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।
WAISৰ সূচক আৰু CHC তত্ত্বৰ সম্পৰ্ক
WAIS-IV Indiaৰ VCI মূলতঃ Gcৰ সৈতে, WMI Gwmৰ সৈতে আৰু PSI Gsৰ সৈতে জড়িত। PRIত Gf আৰু Gv দুয়োটাই অন্তৰ্ভুক্ত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, Matrix Reasoningত Gfৰ আৰু Block Designত Gvৰ ভূমিকা অধিক।
CHC তত্ত্ব অনুসৰি চালে, WAIS-IVৰ PRIত একত্ৰিত কৰা যুক্তিচিন্তা আৰু দৃশ্য-স্থানিক প্ৰক্ৰিয়াকৰণক পৃথকভাৱে বুজিব পাৰি। কোনটো উপ-পৰীক্ষা কোন ক্ষমতাৰ সৈতে জড়িত আৰু আমেৰিকাৰ WAIS-5ত কি সলনি হৈছে, সেয়া CHC তত্ত্ব আৰু WAISৰ সম্পৰ্ক প্ৰবন্ধত বিশদভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে।
BrainTypeIQ-এ জোখা 5টা ক্ষমতা
BrainTypeIQ-এ CHC তত্ত্বৰ ভিত্তিত 9টা উপ-পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে Gc, Gf, Gv, Gwm আৰু Gs—এই 5টা ক্ষমতা জোখে। এইবোৰ CHC তত্ত্বৰ সকলো ক্ষেত্ৰ নহয়; সামগ্ৰিক IQ আৰু জ্ঞানীয় প্ৰফাইল বুজিবলৈ নিৰ্বাচন কৰা 5টা ক্ষেত্ৰ।
সামগ্ৰিক IQৰ লগতে এই 5টা ক্ষমতাৰ স্ক'ৰ চালে, কোন ধৰণৰ কামত নিজৰ ক্ষমতা সহজে প্ৰকাশ কৰিব পাৰে সেয়া বুজিব পাৰি। প্ৰতিটো উপ-পৰীক্ষাৰ গঠন 9টা উপ-পৰীক্ষা আৰু 5টা ক্ষেত্ৰৰ জোখৰ নক্সা প্ৰবন্ধত ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।
BrainTypeIQৰ পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে নিজৰ সামগ্ৰিক IQ আৰু 5টা ক্ষমতাৰ প্ৰফাইল জানিব পাৰে।