প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তাই নতুন সমস্যাৰ সমাধানৰ পদ্ধতি গঢ়ি তোলে
প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তাৰ মূল কথা জ্ঞানৰ পৰিমাণ বা গণনাৰ গতি নহয়; প্ৰথমবাৰ দেখা সমস্যাৰ পৰা সম্পৰ্ক আৰু নিয়ম বিচাৰি সমাধানৰ পদ্ধতি গঢ়ি তোলাহে। “প্ৰবাহী তৰ্ক” আৰু “প্ৰবাহী বুদ্ধিমত্তা” (fluid intelligence) বুলিও একেটা Gfক বুজোৱা হয়।
একাধিক উদাহৰণৰ পৰা উমৈহতীয়া নিয়ম বিচাৰি উলিওৱা, দিয়া চৰ্তবোৰ ক্ৰমে অনুসৰণ কৰা, অনুপাত বা সমতুল্য সম্পৰ্কৰ পৰা অজ্ঞাত মান নিৰ্ণয় কৰা আদি যুক্তিচিন্তা ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এইবোৰক আগমনমূলক যুক্তি, নিগমনমূলক যুক্তি আৰু পৰিমাণগত যুক্তি বুলি কোৱা হয়। কেৱল আকৃতিৰ সমস্যাত নহয়, ভাষা আৰু পৰিমাণ ব্যৱহাৰ কৰা সমস্যাতো এইবোৰ কাম কৰে।
প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তাৰ উচ্চ বা নিম্ন স্তৰ সহজে প্ৰকাশ পোৱা পৰিস্থিতি
| সমস্যাৰ ধৰণ | Gf উচ্চ হ'লে | Gf নিম্ন হ'লে |
|---|---|---|
| স্পষ্টকৈ নোকোৱা নিয়ম | কম উদাহৰণৰ পৰাই উমৈহতীয়া নিয়ম সহজে বিচাৰি উলিয়ায় | নিয়ম স্পষ্টকৈ নিদিলে অধিকবাৰ চেষ্টা কৰে বা ভুল বাঢ়ে |
| একাধিক সম্পৰ্ক | আকৃতি, সংখ্যা, অৱস্থান আদি সম্পৰ্ক একত্ৰিত কৰি এটা সমাধানৰ পদ্ধতি সহজে গঢ়ি তোলে | এটা নিয়ম অনুসৰণ কৰিব পাৰিলেও একাধিক হ'লে কিছুমান বাদ পৰে |
| সম্ভাৱ্য ব্যাখ্যা পৰীক্ষা কৰা | সম্ভাৱ্য নিয়ম উদাহৰণবোৰত প্ৰয়োগ কৰি মিল নথকাবোৰ সহজে বাদ দিয়ে | চকুত পৰা বৈশিষ্ট্য বাছি লয়, কিন্তু সকলো উদাহৰণত মিলিছেনে সেয়া পৰীক্ষা কৰাটো কম হয় |
| চৰ্ত সলনি হোৱা | আগৰ সমস্যাৰ সৈতে মিল থাকিলেও নতুন চৰ্ত অনুসৰি সমাধানৰ পদ্ধতি সহজে পুনৰ গঢ়ি তোলে | নিয়ম সলনি হ'লেও আগৰ সমাধানৰ পদ্ধতিটোৱেই প্ৰয়োগ কৰে |
WAISৰ Matrix Reasoning আৰু Figure Weightsত Gf শক্তিশালীভাৱে প্ৰকাশ পায়
WAIS-IV Indiaৰ প্ৰত্যক্ষণভিত্তিক যুক্তিচিন্তাৰ সূচক (PRI)ত Matrix Reasoning এটা মৌলিক উপ-পৰীক্ষা আৰু প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তাৰ সৈতে শক্তিশালীভাৱে জড়িত। বিদেশত ব্যৱহৃত WAIS-IVৰ সংস্কৰণত Figure Weights-ও PRIৰ এটা পৰিপূৰক উপ-পৰীক্ষা; WAIS-IV Indiaত ই অন্তৰ্ভুক্ত নহয়।
| উপ-পৰীক্ষা | মূলতঃ কি যুক্তিচিন্তা লাগে |
|---|---|
| আকৃতিৰ সাৰণীৰ যুক্তি (Matrix Reasoning) | আকৃতিৰ বিন্যাস আৰু পৰিৱৰ্তনৰ পৰা স্পষ্টকৈ নোকোৱা নিয়ম বিচাৰি উলিওৱা আগমনমূলক যুক্তি |
| তুলাচনীৰ ওজনৰ যুক্তি (Figure Weights) | ভাৰসাম্য আৰু সমতুল্য সম্পৰ্কৰ পৰা অজ্ঞাত পৰিমাণগত সম্পৰ্ক নিৰ্ণয় কৰা |
WAIS-IV Indiaত প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তা আৰু আকৃতি-বিন্যাসৰ সৈতে জড়িত দৃশ্য-স্থানিক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (Gv) একেটা PRIত একত্ৰিত কৰা হয়। আমেৰিকাৰ ইংৰাজী মূল WAIS-5ত Matrix Reasoning আৰু Figure Weightsৰ পৰা প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তাৰ সূচক (FRI) গণনা কৰা হয়। সেয়ে ইয়াক দৃশ্য-স্থানিক সূচক (VSI)ৰ পৰা পৃথকভাৱে বুজিব পাৰি।
WAIS-IVৰ PRI কম হ'লে উপ-পৰীক্ষাৰ ফলৰ পৰা প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তা আৰু দৃশ্য-স্থানিক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ পৃথকভাৱে বুজাৰ উপায় প্ৰত্যক্ষণভিত্তিক যুক্তিচিন্তা কম হোৱাৰ অৰ্থ কি? প্ৰবন্ধত আলোচনা কৰা হৈছে।
প্ৰবাহী বুদ্ধিমত্তা আৰু সঞ্চিত জ্ঞানভিত্তিক বুদ্ধিমত্তাৰ পাৰ্থক্য
প্ৰবাহী বুদ্ধিমত্তা (Gf) আৰু সঞ্চিত জ্ঞানভিত্তিক বুদ্ধিমত্তা (Gc)ৰ পাৰ্থক্য হৈছে নতুন সম্পৰ্কৰ পৰা উত্তৰ গঢ়ি তোলা নে আগৰে পৰা আহৰণ কৰা জ্ঞান ব্যৱহাৰ কৰা।
| ক্ষেত্ৰ | মূলতঃ কি ব্যৱহাৰ কৰে | উদাহৰণ |
|---|---|---|
| Gf: প্ৰবাহী বুদ্ধিমত্তা | সেই মুহূৰ্ততে বিচাৰি পোৱা সম্পৰ্ক আৰু নিয়ম | প্ৰথমবাৰ দেখা আকৃতিৰ শাৰীৰ পৰা পৰিৱৰ্তনৰ নিয়ম নিৰ্ণয় কৰা |
| Gc: সঞ্চিত জ্ঞানভিত্তিক বুদ্ধিমত্তা | আগৰে পৰা আহৰণ কৰা শব্দভাণ্ডাৰ, জ্ঞান আৰু ধাৰণা | বিশেষজ্ঞ পৰিভাষা আৰু পটভূমিৰ জ্ঞানৰ সহায়ত লিখিত বিষয় বুজা |
নতুন ক্ষেত্ৰত Gfৰ সহায়ত অচিনাকি সম্পৰ্ক বুজা হয়। তাত শিকা জ্ঞান Gc হিচাপে সঞ্চিত হৈ পৰৱৰ্তী যুক্তিচিন্তাত সহায় কৰে।
গড় হিচাপে চালে, বয়সৰ লগে লগে Gfৰ হ্ৰাস Gcতকৈ আগতে দেখা যায়। শব্দভাণ্ডাৰ আৰু জ্ঞান অধিক বয়সলৈ অটুট থাকে। ক্ষমতাভিত্তিক এই পৰিৱৰ্তন বুদ্ধিমত্তা আৰু বয়স বৃদ্ধি প্ৰবন্ধত বিশদভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।
BrainTypeIQ-এ আকৃতিৰ সাৰণীৰ যুক্তি আৰু তুলাচনীৰ যুক্তিৰ পৰা Gf স্ক'ৰ গণনা কৰে। ইয়াক Gc, Gv, Gwm আৰু Gsৰ সৈতে একেলগে জানিব পাৰে।