Bir işi anlamak ile tamamlamak aynı şey değildir
İşin içeriğini anlayıp sorunu ve çözümü açıklayabilseniz bile sonrasında hedefi korumak, sıradaki eylemi seçmek, koşulları güncellemek, düşünceyi somut bir çıktıya dönüştürmek, hataları kontrol etmek ve teslim etmek gerekir.
Toplantıda çözümü hemen anlatabilir, ama masanıza dönünce dosyayı açmakta zorlanabilirsiniz. Genel yapı hazır olduğu halde bunu istenen metne veya tabloya dönüştürmek uzun sürebilir. İçerik bitmişken kontrolü sonlandıramadığınız için teslim gecikebilir. Böyle bir durumda bakılması gereken, anladıktan sonra hangi süreçte durduğunuzdur.
İşin durduğu süreçler
“Yavaş çalışıyorum” demek yerine, kavramadan sonraki süreçleri birbirinden ayırın.
| Tıkanan süreç | Nasıl görünür? |
|---|---|
| Başlama | Ne yapılacağını ve cevabı bilirsiniz, fakat ilk işlemi başlatmazsınız |
| Hedefi koruma ve koşulları güncelleme | Adımları tek tek yapabilirsiniz, ancak birden fazla koşuldan bazıları yolda kaybolur |
| Geçiş ve yeniden başlama | Kesintiden sonra hangi kararların verildiğini yeniden okuyarak kaldığınız yeri kurarsınız |
| Çıktı üretme | Zihindeki tasarım hızlıdır, ancak onu metne, tabloya veya istenen biçime çevirmek uzun sürer |
| Kontrol | Aynı yeri tekrar tekrar gözden geçirir, kontrolü bitiremezsiniz |
| Tamamlama ve teslim | İçerik hazırdır, fakat tamamlanma ölçütü belli olmadığı için teslim etmezsiniz |
Yalnızca başlamada duran kişiyle, başladıktan sonra giriş veya kontrol aşamasında zaman kaybeden kişinin değiştirmesi gereken süreç aynı değildir. Zamanın ve yeniden çalışmanın biriktiği süreç, önce ele alınması gereken darboğazdır.
Bilişsel profil farkları her süreçte başka türlü görünür
Bilişsel profilde yüksek sözel kavrama veya akıl yürütme, açıklamanın anlamını, sorunun yapısını ve çözümü hızla kavramaya yardımcı olur. Buna karşılık, birden fazla koşulu ve ara sonucu akılda tutarak ilerlemek çalışma belleğine; karşılaştırma, veri aktarma ve girişleri sürdürmek ise işlemleme hızına binen yükü artırır.
Örneğin toplantıda yön belirlendikten sonra alınan ve açık kalan kararları ayırmak; sorumluyu, son tarihi ve teslim biçimini koruyarak bilgileri girmek; rakamları ve yazımı karşılaştırmak gerekir. Konuyu hızlı anlamak ile bütün bu süreci hızlı yürütmek farklı şeylerdir.
Bilişsel yetenek puanı, işin neden yavaş ilerlediğine verilen bir ad değildir. Puanı, gerçekten durduğunuz süreçle karşılaştırarak yükün hangi işlemlerde yoğunlaştığını düşünmek için kullanırsınız.
Güçlü yeteneklerle telafi etmek doğruluk sağlarken zaman alabilir
Günlük yaşamda yükün yüksek olduğu süreçleri çoğu zaman güçlü yeteneklerinizle telafi edersiniz.
- Ayrı koşulları anlamlı gruplara dönüştürmek
- Şekil ve yerleşimleri adlandırıp sıralamayı sözcüklerle düzenlemek
- Adımları içinizden söyleyerek kaldığınız yeri korumak
- Önceki bir işi kalıp olarak kullanıp yeni işte yalnızca farkları düşünmek
Standart bir raporda ayrıntıları “derleme, kontrol, teslim” adlı tanıdık bir bütün olarak ele alabilirsiniz. İlk kez yapılan bir işteyse her ayrıntıyı tek tek işlemek gerekir; atlama ve yeniden okuma artar. Sözcüklere dökme ve anlamlandırma doğruluğu destekler, ancak bu dönüşüm zaman ister.
Süre çok kısıtlı olduğunda sözcüklere dökme, anlamlandırma, adımları düzenleme ve kontrol için yeterli zaman kalmaz. Bir kesinti girdiğinde, eski işe dönebilmek için hedefi, mevcut noktayı ve sıradaki adımı yeniden kurma işlemi de eklenir. Sessiz ortamda ilerleyip anında cevap veya eşzamanlı işlem sırasında dağılıyorsanız fark, alıştığınız telafi yolunu kullanacak sürenin bulunup bulunmaması olabilir.
Zihinsel telafi yöntemlerini iş sistemine taşımak
İşe yarayan telafi yöntemlerini yoğun günlerde de tekrarlanabilecek bir yapıya dönüştürün.
| Tıkanan süreç | İşe yerleştirilecek sistem |
|---|---|
| Başlama | Başlama saatini, dosyayı açmak veya ilk başlığı yazmak gibi ilk eyleme bağlamak |
| Hedefi koruma | Amacı, koşulları ve teslim biçimini tek sayfada toplamak; biten koşulları işaretlemek |
| Geçiş ve yeniden başlama | Ayrılmadan önce “buraya kadar tamam / sırada bu var” notu bırakmak |
| Çıktı üretme | İçerik, biçimlendirme ve kontrolü ayırmak; iskelet ve şablonu önce hazırlamak |
| Tekrarlı işlem | Veri aktarma, adlandırma, biçim ve standart girişleri formül, metin parçası veya otomasyona taşımak |
| Kontrol ve tamamlama | Kontrol maddelerini, kontrol sayısını ve teslim edilebilir durumun ölçütünü baştan belirlemek |
Her seferinde zihninizden hatırlayıp yeniden kurmanız gereken işleri azalttığınızda süre, hata ve yeniden çalışma birlikte azalır; iş akışı daha kararlı hale gelir.
BrainTypeIQ, genel IQ ile beş alanı yan yana gösterir. Bunları gerçekten durduğunuz süreçlerle karşılaştırarak yükün hangi yetenekte yoğunlaştığını düşünebilirsiniz. Sonucu hangi sırayla inceleyeceğiniz BrainTypeIQ raporunu okuma rehberinde açıklanır.