Yetişkin DEHB grubunda PSI herkeste düşük değildir
Yetişkin DEHB grubunda WAIS işlemleme hızı indeksi (PSI) ortalaması 96,2'dir ve standart ortalama olan 100'den anlamlı biçimde farklı değildir. 2024 tarihli WAIS-IV ve WISC-V meta-analizinde yetişkinler için tutarlı bulunan eğilim, PSI düşüklüğü değil çalışma belleği indeksindeki (WMI) küçük düşüştür.
Bir kişinin sonucunda PSI düşükse bu puanı, diğer yetenekleri ve günlük güçlükleriyle birlikte okuruz. İşler yavaş ilerliyor diye baştan yalnızca temel işlemleme hızını neden saymak yerine, sürenin nerede uzadığını ayırırız. DEHB'deki indeks eğilimlerinin tamamı DEHB'de IQ ve WAIS eğilimleri yazısında açıklanır.
İş, durma, yeniden başlama ve yeniden çalışma süreleri biriktiği için gecikir
DEHB araştırmalarında ortalama tepkinin yavaşlığından daha belirgin olan, aynı görev sırasında hızın dalgalanması ve araya bazen çok yavaş tepkilerin girmesidir.
51 araştırmayı birleştiren tepki süresi dağılımı meta-analizinde, tipik tepki hızına yakın dağılım merkezindeki fark neredeyse sıfırdır. Buna karşılık tepki hızındaki değişkenlik ve zaman zaman görülen çok yavaş tepkiler DEHB grubunda daha fazladır.
İş yaşamında da tek tek veri girişleri veya kararlar hızlı olabilir. Fakat dikkat dağılıp hareket durduğunda, çalışılan yer kaybolup metin yeniden okunduğunda, kesintiden sonra karar ölçütü baştan kurulduğunda veya aceleyle yapılan hata düzeltildiğinde bitiş zamanı gecikir.
Toplam süre = asıl çalışma + durma + yeniden başlama + düzeltme + kontrol
Bakılması gereken, tek bir işlemin hızı değil, toplam süreyi hangi sürecin uzattığıdır.
WAIS PSI yalnızca çalışma hızını ölçmez
WAIS-IV yapısındaki işlemleme hızı görevleri temel alt testler olan Kodlama ve Sembol Arama ile tamamlayıcı İptal görevini içerir.
| Alt test | Temel işlem | Hız dışındaki yük |
|---|---|---|
| Kodlama | Anahtardaki eşleşmeye bakarak sembol yazmak | Kuralı yeniden bulma, göz hareketleri, yazma |
| Sembol Arama | Hedefi seçeneklerle karşılaştırmak | Hedefi akılda tutma, görsel tarama, ayırt etme |
| İptal | Hedefleri bulup işaretlemek | Seçici dikkat, taranan konumu izleme |
PSI, saf bir “zihinsel çeviklik” ölçümü değildir. İşlemleme hızının (Gs) üzerine dikkat, görsel tarama, kuralı koruma, el hareketleri ve hız-doğruluk dengesi eklenir. PSI düşükse alt testler arasındaki farkı ve günlük yaşamda uzun süren işleri karşılaştırarak puanı hangi yükün etkilediğini daraltmak gerekir.
Daha hızlı olmaya çalışmak yerine durmayı azaltıp dönüşü kolaylaştırmak
Toplam süreyi kararlı hale getirmek için sürekli daha hızlı işlem yapmaya çalışmak yerine durma, yeniden başlama ve yeniden çalışma sürelerini azaltın.
| Değiştirilecek bölüm | Somut sistem |
|---|---|
| Mevcut nokta | Tamamlanan yeri, kalan miktarı ve sıradaki adımı görünür bir yerde tutmak |
| Kesinti ve yeniden başlama | Bildirimleri işin doğal aralarında toplamak; ayrılmadan önce somut bir dönüş notu bırakmak |
| Tekrarlı işler | Giriş sırasını, dosya adlarını, standart metni ve kontrol sırasını sabitlemek |
| İşin sonu | “Üç başlık yazmak” veya “10 kayıt girmek” gibi çalışma birimini ve bitirme ölçütünü belirlemek |
Durma, yeniden başlama ve düzeltmeye ayrılan süreyi azaltan sistemler toplam süreyi daha kararlı hale getirir. İçeriği anladığınız halde başlama, kontrol veya teslimde duruyorsanız işin durduğu süreçleri daha geniş biçimde ayırın. PSI'ın kendisi düşükse uygulanabilecek genel yöntemler işlemleme hızı düşük olan kişilerin özellikleri yazısında ayrıntılı olarak ele alınır.