WAIS-IV ଓ WAIS-5ର ସୂଚକ ସହିତ CHC କ୍ଷମତାର ମେଳ
CHC ସିଦ୍ଧାନ୍ତର 5ଟି କ୍ଷମତା ଅନୁଯାୟୀ ଦେଖିଲେ, WAIS-IV Indiaର 4ଟି ସୂଚକ ଓ ଆମେରିକୀୟ WAIS-5ର 5ଟି ସୂଚକ ନିମ୍ନପରି ମେଳ ଖାଆନ୍ତି।
| CHC କ୍ଷମତା | WAIS-IV India | ଆମେରିକୀୟ WAIS-5 |
|---|---|---|
| Gc: ସଞ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା | ଭାଷା ବୁଝିବାର କ୍ଷମତା — Verbal Comprehension Index (VCI) | Verbal Comprehension Index (VCI) |
| Gv: ଦୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ | ଦୃଶ୍ୟ ତଥ୍ୟରୁ ତର୍କ କରିବା — Perceptual Reasoning Index (PRI) | Visual Spatial Index (VSI) |
| Gf: ତରଳ ତର୍କଶକ୍ତି | ଦୃଶ୍ୟ ତଥ୍ୟରୁ ତର୍କ କରିବା — Perceptual Reasoning Index (PRI) | Fluid Reasoning Index (FRI) |
| Gwm: କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ମୃତି | କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ମୃତି — Working Memory Index (WMI) | Working Memory Index (WMI) |
| Gs: ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଗତି | ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଗତି — Processing Speed Index (PSI) | Processing Speed Index (PSI) |
ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେଉଛି Gv ଓ Gfରେ। WAIS-IVରେ ଉଭୟ Perceptual Reasoning Index (PRI)ରେ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ WAIS-5ରେ ସେମାନଙ୍କୁ Visual Spatial Index (VSI) ଓ Fluid Reasoning Index (FRI)ରେ ଅଲଗା କରାଯାଇଛି। WAIS-5ର ମୁଖ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବଳ ଗୋଟିଏ ସୂଚକ ବଢ଼ିବା ନୁହେଁ, ବରଂ PRIରେ ଏକାଠି ଥିବା Gv ଓ Gfକୁ ଅଲଗା ସ୍କୋର ଭାବେ ବୁଝିପାରିବା।
WAIS-IVର PRIରେ Gv ଓ Gf ଉଭୟ ପ୍ରକାରର କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା
WAIS-IVରେ Gv ଓ Gf ଏକେ PRIରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଉପପରୀକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକରେ କରିବାକୁ ହେଉଥିବା ମାନସିକ କାମ ଅଲଗା। WAIS-IV Indiaରେ Block Design, Visual Puzzles ଓ Matrix Reasoning ମୂଳ ଉପପରୀକ୍ଷା। ନିମ୍ନ ତାଲିକାରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶର WAIS-IVରେ ଥିବା Picture Completion ଓ Figure Weights ଭଳି ପୂରକ ଉପପରୀକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି।
| CHC କ୍ଷମତା | PRIରେ ଥିବା ଉପପରୀକ୍ଷା | ମୁଖ୍ୟ ମାନସିକ କାମ |
|---|---|---|
| Gv: ଦୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ | Block Design, Visual Puzzles, Picture Completion | ଆକୃତିକୁ ଅଂଶରେ ଭାଙ୍ଗିବା ଓ ପୁଣି ଗଢ଼ିବା; ଦିଗ ଓ ଅବସ୍ଥାନର ସମ୍ପର୍କ ବୁଝିବା |
| Gf: ତରଳ ତର୍କଶକ୍ତି | Matrix Reasoning, Figure Weights | ଆକୃତି କିମ୍ବା ପରିମାଣ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କରୁ ନିୟମ ବାହାର କରିବା |
WAIS-5ରେ ନୂଆ କ୍ଷମତା ଯୋଡ଼ାଯାଇନାହିଁ। WAIS-IVର ଉପପରୀକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ VSI ଓ FRI ନାମର ଅଲଗା ସୂଚକ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
ଜାପାନୀ ମାନକୀକରଣରେ ସାମିଲ 1,120 ଜଣଙ୍କ ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିବା 2026ର ଗବେଷଣାରେ ମଧ୍ୟ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ସାମିଲ କରି କରାଯାଇଥିବା ବେୟେସୀୟ ମଡେଲ୍ ତୁଳନାରେ CHC ଆଧାରିତ 5-ଘଟକ ଓ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ g ଥିବା ମଡେଲ୍ ପାରମ୍ପରିକ 4-ଘଟକ ମଡେଲ୍ ଅପେକ୍ଷା ତଥ୍ୟ ସହିତ ଭଲ ମେଳ ଦେଖାଇଥିଲା।
ଦୃଶ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ମୃତି ଓ ବିସ୍ତାରିତ ସୂଚକ
ଆମେରିକୀୟ WAIS-5ରେ ଶ୍ରବଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆଧାରିତ ମୁଖ୍ୟ WMI ସହିତ, Symbol Span ଓ Spatial Additionରୁ Visual Working Memory Index (VWMI) ମଧ୍ୟ ହିସାବ କରାଯାଇପାରେ। ଏହା ଚିହ୍ନ ଓ ଅବସ୍ଥାନକୁ ମନେ ରଖି ବ୍ୟବହାର କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ଦେଖେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଅଧିକ ଉପପରୀକ୍ଷା ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା ବିସ୍ତାରିତ ସୂଚକ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନସିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଦେଖୁଥିବା ପୂରକ ସୂଚକ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
| ପୂରକ ସୂଚକ | ମୁଖ୍ୟତଃ କ’ଣ ଅଧିକ ବିସ୍ତାରରେ ଦେଖେ |
|---|---|
| Verbal (Expanded Crystallized) Index (VECI) | Similarities ଓ Vocabulary ସହିତ Information ଓ Comprehension ଯୋଡ଼ି, ଅଧିକ ବ୍ୟାପକ Gc |
| Expanded Fluid Index (EFI) | Matrix Reasoning ଓ Figure Weights ସହିତ Arithmetic ଓ Set Relations ଯୋଡ଼ି, ଅଧିକ ବ୍ୟାପକ Gf |
| Quantitative Reasoning Index (QRI) | Figure Weights ଓ Arithmeticରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପରିମାଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତର୍କ |
| Expanded Working Memory Index (EWMI) | ଶ୍ରବଣ ଓ ଦୃଶ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏକାଠି କରି, ଅଧିକ ବ୍ୟାପକ Gwm |
WAIS-5ର ସୂଚକ ଗଠନ CHC ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଅଧିକ ନିକଟ ହୋଇଛି
Gv ଓ Gfକୁ ଅଲଗା କରିବା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ମୃତିର ପୂରକ ସୂଚକକୁ ଦେଖିଲେ, ଆମେରିକୀୟ WAIS-5ର ସୂଚକ ଗଠନକୁ WAIS-IV ଅପେକ୍ଷା CHC ସିଦ୍ଧାନ୍ତର କ୍ଷମତା ବିଭାଗ ସହିତ ମେଳ କରିବା ସହଜ।
ହେଲେ ସୂଚକ ଗଠନ CHC ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ନିକଟ ହେବା ଓ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଅନୁଯାୟୀ 5ଟି କ୍ଷମତା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଅଲଗା ହେବା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ କଥା। ଆମେରିକୀୟ ମାନକୀକରଣରେ ସାମିଲ 2,020 ଜଣଙ୍କ ତଥ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ପୁନର୍ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିବା 2026ର ଗବେଷଣାରେ Gv ଓ Gfକୁ ଅଲଗା କରିଥିବା 5ଟି ଗୋଷ୍ଠୀ ଘଟକ ବଦଳରେ, ଉଭୟକୁ ଏକାଠି କରିଥିବା 4ଟି ଗୋଷ୍ଠୀ ଘଟକକୁ ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା।
WAIS-IVରୁ WAIS-5କୁ ବଦଳିବା ସମୟରେ ଉପପରୀକ୍ଷା ଓ FSIQରେ ହୋଇଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ WAIS-IV ଓ WAIS-5ର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖାରେ ବିସ୍ତାରରେ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି।
BrainTypeIQରେ Gc, Gf, Gv, Gwm ଓ Gs—ଏହି 5ଟି କ୍ଷେତ୍ରର ସ୍କୋର ଅଲଗା ଭାବେ ହିସାବ କରାଯାଏ। ସାମଗ୍ରିକ IQ ସହିତ ଆପଣ ନିଜ ଜ୍ଞାନୀୟ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରିବେ।