तौल सन्तुलन परीक्षणमा तराजु सन्तुलनमा ल्याउने आकृति छानिन्छ
WAIS-IV को “तौल सन्तुलन” (Figure Weights) मा सन्तुलित तराजुमा राखिएका आकृतिको प्रकार र सङ्ख्या हेरेर अर्को तराजुलाई सन्तुलनमा ल्याउने विकल्प समयसीमाभित्र छानिन्छ। एउटै आकृतिलाई एउटै तौल मानेर बायाँ र दायाँ बराबर छन् भन्ने सम्बन्धबाट खाली ठाउँमा चाहिने तौल निकालिन्छ।
जापानी WAIS-IV मा यो 16–69 वर्षको उमेरमा प्रयोग गरिने प्रत्यक्षण तर्क सूचक (PRI) को पूरक उपपरीक्षण हो। सामान्यतः ब्लक ढाँचा, म्याट्रिक्स तर्क र दृश्य पजलबाट PRI निकालिन्छ। त्यसैले नतिजापत्रमा मूल्याङ्कन स्कोर भए पनि यो PRI वा FSIQ निकाल्न प्रयोग नभएको हुन सक्छ।
तौल सन्तुलनको स्कोरमा देखिने क्षमता
स्कोर उच्च हुँदा धेरै सर्तबाट “कुन कुराहरू बराबर मात्राका हुन्” भन्ने बुझेर त्यो सम्बन्ध अर्को सर्तमा लागू गरी उत्तर निकाल्ने क्षमता बलियो पक्षका रूपमा देखिन्छ। धेरै सर्त एकै पटक पूरा गर्ने संयोजन सोच्ने वा बीचमा पाएको सम्बन्ध अर्को निर्णयमा प्रयोग गर्ने अवस्थाको प्रशोधनसँग यो मिल्छ।
स्कोर कम हुँदा एउटा तराजुको सम्बन्ध बुझे पनि अर्कोमा लागू गर्न कठिन हुने, आकृतिको सङ्ख्यासमेत समेटेर मात्राका रूपमा सम्हाल्न कठिन हुने वा धेरै सर्त जोड्ने बीचमा सम्बन्ध अस्पष्ट हुने अवस्था हुन सक्छन्। उत्तर तुरुन्तै सोच्नुभन्दा दिइएका सर्त कायम राखेर जोड्ने अवस्थामा बढी भार पर्न सक्छ।
अङ्कगणितको तुलनामा तौल सन्तुलन स्पष्ट रूपमा उच्च छ भने सुनाइएको प्रश्न मनमा राखेर मानसिक गणना गर्नेभन्दा परिमाणको सम्बन्ध चित्रबाट बुझ्ने ढाँचामा क्षमता प्रयोग गर्न सजिलो हुन सक्छ। म्याट्रिक्स तर्कको तुलनामा तौल सन्तुलन स्पष्ट रूपमा कम छ भने आकृतिको परिवर्तनको नियम पत्ता लगाउनेभन्दा धेरै बराबरीका सम्बन्धबाट मात्रा निकाल्दा बढी भार पर्न सक्छ। सम्पूर्ण नतिजा बुझ्ने तरिका WAIS को नतिजा बुझ्ने तरिका मा छ।
म्याट्रिक्स तर्क र अङ्कगणितसँगको भिन्नता
| उपपरीक्षण | जानकारी दिने ढाँचा | प्रत्यक्ष गर्नुपर्ने काम |
|---|---|---|
| तौल सन्तुलन | तराजु र आकृति | बराबरीको सम्बन्धबाट अज्ञात मात्रा निकाल्ने |
| म्याट्रिक्स तर्क | आकृतिको आव्यूह वा क्रम | व्यवस्था वा परिवर्तनबाट नियम पत्ता लगाउने |
| अङ्कगणित | सुनाइएको परिमाणसम्बन्धी प्रश्न | प्रश्न मनमा राखेर परिमाणको सम्बन्ध सूत्रमा बदल्ने र मानसिक गणना गर्ने |
BrainTypeIQ को तराजु तर्कसँगको साझा पक्ष
BrainTypeIQ को तराजु तर्क मा पनि सन्तुलित तराजुबाट आकृतिको तौल सम्बन्ध पत्ता लगाएर खाली ठाउँमा चाहिने आकृति छानिन्छ। एउटै आकार र रङका आकृतिलाई एउटै तौल मानेर दिइएका धेरै सर्तबाट अज्ञात सम्बन्ध निकालिन्छ।
BrainTypeIQ मा तराजु तर्कलाई आव्यूह तर्कसँग मिलाएर दिइएको बराबरीको सम्बन्धबाट उत्तर निकाल्ने क्षमता र नियम आफैँ पत्ता लगाउने क्षमता दुवैबाट तरल तर्कक्षमता मापन गरिन्छ। अमेरिकी WAIS-5 मा Figure Weights तरल तर्कक्षमताको मुख्य उपपरीक्षण भएको छ। संस्करणबीचका परिवर्तन WAIS-IV र WAIS-5 बीचको भिन्नता मा छन्।