अक्षर-अंक क्रमवारी ही अंक व अक्षरे ठरलेल्या क्रमाने मांडण्याची पूरक उपचाचणी आहे
आंतरराष्ट्रीय WAIS-IV मधील अक्षर-अंक क्रमवारी (Letter-Number Sequencing) उपचाचणीत अंक आणि Latin अक्षरे मिसळलेली मालिका ऐकून, दोन्ही प्रकार वेगळे करावे लागतात. नंतर प्रत्येकी ठरलेल्या नियमांनुसार क्रम लावून उत्तर द्यावे लागते.
या आंतरराष्ट्रीय आवृत्त्यांत ही कार्यरत स्मृती निर्देशांकाशी (WMI) संबंधित पूरक उपचाचणी आहे. नेहमीचा WMI अंकस्मृती आणि अंकगणित यांवरून काढला जातो. अक्षर-अंक क्रमवारी मिसळलेली ऐकलेली माहिती व्यवस्थित लावण्याच्या क्षमतेकडे वेगळ्या बाजूने पाहते.
अक्षर-अंक क्रमवारीच्या गुणांतून दिसणाऱ्या क्षमता
गुण जास्त असल्यास वेगवेगळ्या प्रकारची माहिती एकत्र ऐकली, तरी आशय लक्षात ठेवून प्रकार वेगळे करणे आणि प्रत्येकी ठरलेल्या क्रमाने मांडणे हे बलस्थान दिसते. तोंडी मिळालेल्या माहितीत आकडे, नावे आणि क्रम मिसळलेले असताना ती वापरण्यापूर्वी प्रकारांनुसार वेगळी करण्याशी ही प्रक्रिया मिळतीजुळती आहे.
गुण कमी असण्याची वेगवेगळी रूपे असू शकतात: प्रत्येक गोष्ट वेगळी ऐकू येते, पण संपूर्ण मालिका लक्षात राहत नाही; अंक आणि अक्षरे वेगळी करताना काही माहिती विसरली जाते; किंवा प्रकार वेगळे करता आले, तरी प्रत्येक प्रकारातील क्रम पुन्हा लावणे कठीण जाते. ऐकलेला आशय समजण्यापेक्षा मिसळलेली माहिती केवळ मनात वेगळी करून पुन्हा क्रम लावण्याच्या टप्प्यावर भार वाढू शकतो.
माहिती प्रकारांनुसार वेगवेगळी लिहून ठेवल्यास ती टिकवणे, वर्गीकरण करणे आणि क्रम लावणे ही कामे एकाच वेळी करावी लागत नाहीत. संपूर्ण निकालात याचा अर्थ कसा लावायचा हे WAIS निकाल कसा वाचावा यात स्पष्ट केले आहे.
अंकस्मृती, अंकगणित आणि अक्षर-अंक क्रमवारी यांतील फरक
| उपचाचणी | मुख्य माहिती | थेट काय करावे लागते |
|---|---|---|
| अंकस्मृती | फक्त अंक | सांगितलेल्या, उलट किंवा चढत्या क्रमाने पुन्हा सांगणे |
| अंकगणित | प्रमाणांमधील संबंध असलेला प्रश्न | अटी लक्षात ठेवून योग्य गणिती क्रिया निवडणे व गणना करणे |
| अक्षर-अंक क्रमवारी | अंक आणि Latin अक्षरे | दोन प्रकार वेगळे करून प्रत्येकी ठरलेल्या क्रमाने मांडणे |
अंकस्मृतीतही उलट आणि चढता क्रम असतो. म्हणून फक्त अक्षर-अंक क्रमवारीतच माहितीवर प्रक्रिया करण्याची क्षमता पाहिली जाते असे नाही. अंक व अक्षरे मिसळलेली माहिती आधी वेगळी करून, नंतर प्रत्येक प्रकाराचा क्रम लावणे हे अक्षर-अंक क्रमवारीचे वैशिष्ट्य आहे.
BrainTypeIQ च्या मनातील गणित व स्मृतीपेक्षा फरक
BrainTypeIQ च्या मनातील गणित व स्मृती उपचाचणीतही कार्यरत स्मृती वापरून प्रक्रिया करताना माहिती टिकवावी लागते. अक्षर-अंक क्रमवारीत मिसळलेले अंक व अक्षरे वेगळे करून क्रम लावायचा असतो. मनातील गणित व स्मृतीमध्ये मात्र सोपी गणना करत राहून तिची उत्तरे योग्य क्रमाने लक्षात ठेवायची असतात.
अमेरिकन WAIS-5 मध्येही Letter-Number Sequencing ही दुय्यम उपचाचणी म्हणून कायम आहे. रचनेचा तपशील WAIS-IV आणि WAIS-5 मधील फरक यात पाहता येतो.