এই প্ৰবন্ধত WAIS-IV আৰু 2024ত প্ৰকাশিত আমেৰিকাৰ WAIS-5ৰ গঠন তুলনা কৰা হৈছে। Indiaৰ WAIS-IVৰ মূল গঠনো 4টা সূচক আৰু 10টা মূল উপ-পৰীক্ষাৰে গঠিত। ইয়াত WAIS-5ৰ বিষয়ে কোৱা কথাবোৰ আমেৰিকাৰ মূল সংস্কৰণৰ; ইয়াক ভাৰতীয় মানদণ্ড নিৰ্ধাৰিত WAIS-5 বুলি বুজিব নালাগে।
দৃশ্যভিত্তিক যুক্তিচিন্তা দৃশ্য-স্থানিক ক্ষমতা আৰু প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তাত ভাগ হৈছে
আটাইতকৈ ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন হৈছে WAIS-IVৰ দৃশ্যভিত্তিক যুক্তিচিন্তা (PRI)ৰ সৈতে জড়িত ক্ষেত্ৰ আমেৰিকাৰ WAIS-5ত দুটা সূচকত ভাগ হোৱা: দৃশ্য-স্থানিক ক্ষমতা (VSI) আৰু প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তা (FRI)।
| WAIS-IV | আমেৰিকাৰ WAIS-5 | স্ক'ৰৰ পৰা বুজিব পৰা দিশ |
|---|---|---|
| ভাষাগত বোধ (VCI) | ভাষাগত বোধ (Verbal Comprehension, VCI) | শব্দৰ জ্ঞান, ধাৰণা বুজা আৰু ভাষাভিত্তিক যুক্তিচিন্তা |
| দৃশ্যভিত্তিক যুক্তিচিন্তা (PRI) | দৃশ্য-স্থানিক ক্ষমতা (Visual Spatial, VSI) | আকৃতি আৰু অৱস্থানৰ সম্পৰ্ক বুজি স্থানিকভাৱে গঠন কৰাৰ ক্ষমতা |
| দৃশ্যভিত্তিক যুক্তিচিন্তা (PRI) | প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তা (Fluid Reasoning, FRI) | প্ৰথমবাৰ দেখা সম্পৰ্ক, নিয়ম আৰু পৰিমাণগত সম্পৰ্ক চিনাক্ত কৰাৰ ক্ষমতা |
| কাৰ্যস্মৃতি (WMI) | কাৰ্যস্মৃতি (Working Memory, WMI) | তথ্য সাময়িকভাৱে মনত ৰাখি তাৰ ওপৰত কাম কৰাৰ ক্ষমতা |
| প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ গতি (PSI) | প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ গতি (Processing Speed, PSI) | সহজ দৃশ্যমান তথ্য দ্ৰুত আৰু শুদ্ধভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰাৰ ক্ষমতা |
WAIS-IVত Block Design (ব্লকেৰে নক্সা গঠন), Matrix Reasoning (মেট্ৰিক্স যুক্তিচিন্তা) আৰু Visual Puzzles (দৃশ্যগত পাজল)ৰ স্ক'ৰ এটা PRIত সামৰি লোৱা হয়। WAIS-5ত Block Design আৰু Visual Puzzlesৰ পৰা VSI, আৰু Matrix Reasoning তথা Figure Weights (তুলাচনীৰ যুক্তিচিন্তা)ৰ পৰা FRI নিৰ্ণয় কৰা হয়।
সেয়ে WAIS-IVত PRIৰ উপ-পৰীক্ষাবোৰলৈ চাই বুজিবলগীয়া «দৃশ্য-স্থানিক কাম আৰু প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তাৰ কামৰ কোনটোত স্ক'ৰ বেছি» কথাটো WAIS-5ত VSI আৰু FRIৰ স্ক'ৰৰ পাৰ্থক্যৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ চাব পাৰি। WAIS-5ত সামগ্ৰিক IQৰ লগতে জ্ঞানীয় ক্ষমতাৰ বিভাজন WAIS-IVতকৈ অধিক বিশদভাৱে বুজিব পাৰি।
এই 5টা সূচক আৰু Gc, Gf, Gv, Gwm, Gsৰ সম্পৰ্ক CHC তত্ত্ব আৰু WAISৰ সম্পৰ্ক প্ৰবন্ধত আছে।
দৃশ্যগত কাৰ্যস্মৃতি জোখা উপ-পৰীক্ষা যোগ হৈছে
WAIS-IV Indiaৰ WMI Digit Span (সংখ্যাৰ শাৰী মনত ৰখা) আৰু Arithmetic (মানসিক গণনা) নামৰ দুটা শুনি উত্তৰ দিবলগীয়া কামৰ পৰা নিৰ্ণয় কৰা হয়। আমেৰিকাৰ WAIS-5ৰ মূল WMIও শুনি পোৱা সংখ্যাৰ ওপৰত কাম কৰা Digit Sequencing (সংখ্যা ক্ৰমত সজোৱা) আৰু Running Digits (একেৰাহে শুনি পোৱা সংখ্যা মনত ৰখা)ৰ পৰা নিৰ্ণয় কৰা হয়।
WAIS-5ত ইয়াৰ লগতে দৃশ্যগত কাৰ্যস্মৃতি জোখা দুটা পৃথক উপ-পৰীক্ষা যোগ হৈছে।
| উপ-পৰীক্ষা | কামটোত ব্যৱহাৰ হোৱা প্ৰক্ৰিয়া |
|---|---|
| Symbol Span (চিহ্নৰ শাৰী মনত ৰখা) | আকৃতি আৰু পৃষ্ঠাত সিহঁতৰ অৱস্থান সাময়িকভাৱে মনত ৰখা |
| Spatial Addition (স্থানিক সংযোজন) | দৃশ্য-স্থানিক তথ্য মনত ৰাখি তাৰ ওপৰত কাম কৰা, অপ্ৰয়োজনীয় তথ্য আঁতৰাই বাকী তথ্য এটাৰ ওপৰত আনটো ৰাখি মিলাই লোৱা |
এই 2টা উপ-পৰীক্ষাৰ পৰা দৃশ্যগত কাৰ্যস্মৃতিৰ সূচক অৰ্থাৎ Visual Working Memory Index নিৰ্ণয় কৰা হয়। শুনি পোৱা তথ্য মনত ৰখা আৰু তাৰ ওপৰত কাম কৰাৰ লগতে দৃশ্যগত তথা স্থানিক তথ্য ব্যৱহাৰ কৰা কাৰ্যস্মৃতি পৃথক স্ক'ৰ হিচাপে চাব পৰা হৈছে।
FSIQৰ গঠন 10টা উপ-পৰীক্ষাৰ পৰা 7টালৈ সলনি হৈছে
FSIQ গঠন কৰা উপ-পৰীক্ষাৰ সংখ্যা WAIS-IVৰ 10টাৰ পৰা আমেৰিকাৰ WAIS-5ত 7টালৈ সলনি হৈছে।
| পৰিৱৰ্তন | আমেৰিকাৰ WAIS-5ৰ FSIQত উপ-পৰীক্ষাৰ স্থান |
|---|---|
| WAIS-IVৰ পৰা অব্যাহত | Similarities (সাদৃশ্য), Vocabulary (শব্দভাণ্ডাৰ), Block Design, Matrix Reasoning আৰু Coding (চিহ্ন লিখা) |
| নতুনকৈ FSIQত অন্তৰ্ভুক্ত | Figure Weights |
| WAIS-IVৰ Digit Spanৰ পৰা পৃথক কৰি অন্তৰ্ভুক্ত | Digit Sequencing |
| FSIQৰ গঠনৰ পৰা আঁতৰোৱা | Information (সাধাৰণ জ্ঞান), Visual Puzzles, Arithmetic আৰু Symbol Search (চিহ্ন অনুসন্ধান) |
Digit Sequencing হৈছে WAIS-IVৰ Digit Spanৰ অন্তৰ্গত সংখ্যা ক্ৰমত সজোৱা কামটোক পৃথক উপ-পৰীক্ষা কৰা ৰূপ। Figure Weights বিদেশৰ WAIS-IV সংস্কৰণত PRIৰ সহায়ক উপ-পৰীক্ষা আছিল; WAIS-IV Indiaৰ অন্তৰ্গত নহয়। WAIS-5ত ই FRIৰ মূল উপ-পৰীক্ষা হৈছে।
Visual Puzzles আৰু Symbol Search WAIS-5ৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হোৱা নাই। এই দুটা এতিয়াও VSI আৰু PSIৰ মূল উপ-পৰীক্ষা, কিন্তু FSIQৰ গঠনৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে।
7টালৈ কমিছে কেৱল FSIQ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা উপ-পৰীক্ষাৰ সংখ্যা। বিদেশৰ WAIS-IVত 10টা মূল আৰু 5টা সহায়ক উপ-পৰীক্ষা থাকে; আমেৰিকাৰ WAIS-5ত 10টা মূল আৰু 10টা সহায়ক উপ-পৰীক্ষা আছে। সহায়ক উপ-পৰীক্ষা 5টাৰ পৰা 10টালৈ বঢ়াৰ বাবে সমগ্ৰ পৰীক্ষাৰ উপ-পৰীক্ষাৰ সংখ্যা 15টাৰ পৰা 20টালৈ বাঢ়িছে। এই 15ৰ পৰা 20ৰ তুলনা বিদেশৰ পূৰ্ণ WAIS-IV আৰু আমেৰিকাৰ WAIS-5ৰ; India IVত 10টা মূল উপ-পৰীক্ষা আছে। 20টা একেলগে কৰিবই লাগে বুলি ইয়াৰ অৰ্থ নহয়; উদ্দেশ্য অনুসৰি সহায়ক উপ-পৰীক্ষা যোগ কৰা হয়।
উপ-পৰীক্ষা যোগ, বিভাজন আৰু বিলোপ কৰা হৈছে
আমেৰিকাৰ WAIS-5ত নতুন উপ-পৰীক্ষা যোগ কৰাৰ লগতে WAIS-IVৰ কামবোৰ ভাগ কৰা, আঁতৰোৱা আৰু সিহঁতৰ ভূমিকা সলনি কৰা হৈছে।
| পৰিৱৰ্তন | উপ-পৰীক্ষা |
|---|---|
| WAIS-5ত যোগ | Running Digits (একেৰাহে শুনি পোৱা সংখ্যা মনত ৰখা), Set Relations (সমষ্টিৰ সম্পৰ্ক), Naming Speed Quantity (পৰিমাণৰ নাম দ্ৰুতভাৱে কোৱা), Symbol Span (চিহ্নৰ শাৰী মনত ৰখা), Spatial Addition (স্থানিক সংযোজন) |
| Digit Spanক 3টা উপ-পৰীক্ষাত ভাগ | Digit Sequencing (সংখ্যা ক্ৰমত সজোৱা), Digits Forward (একে ক্ৰমত সংখ্যা কোৱা), Digits Backward (ওলোটা ক্ৰমত সংখ্যা কোৱা) |
| বিদেশৰ WAIS-IVৰ পৰা বিলোপ | Picture Completion (ছবিৰ অনুপস্থিত অংশ চিনাক্ত কৰা), Cancellation (নিৰ্দিষ্ট ছবি চিহ্নিত কৰা) |
| মূল উপ-পৰীক্ষালৈ সলনি | Figure Weights |
| সহায়ক উপ-পৰীক্ষালৈ সলনি | Information, Arithmetic |
WAIS-IVৰ Digit Spanত একে ক্ৰমত কোৱা, ওলোটা ক্ৰমত কোৱা আৰু সংখ্যা ক্ৰমত সজোৱাৰ ফল এটা স্ক'ৰত সামৰি লোৱা হৈছিল। WAIS-5ত এই তিনিটা পৃথক উপ-পৰীক্ষা হৈছে। Digit Sequencing মূল WMI আৰু FSIQত ব্যৱহাৰ হয়; Digits Forward আৰু Digits Backward সহায়ক উপ-পৰীক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। নতুনকৈ যোগ হোৱা 5টা উপ-পৰীক্ষাই প্ৰবাহী যুক্তিচিন্তা, শ্ৰৱণভিত্তিক আৰু দৃশ্যগত কাৰ্যস্মৃতি, তথা প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ গতি জোখাৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰে।
মূল সূচকবোৰৰ উপৰি WAIS-5ত GAIসহ 15টা সহায়ক সূচক অৰ্থাৎ Ancillary Index আছে। ইয়াৰ 14টা নতুনকৈ যোগ কৰা হৈছে। মূল 5টা ক্ষেত্ৰ অধিক উপ-পৰীক্ষাৰে চোৱাৰ লগতে কাৰ্যস্মৃতিক শুনি পোৱা আৰু দেখি পোৱা তথ্য, অথবা তথ্য মনত ৰখা আৰু তাৰ ওপৰত কাম কৰা—এই দিশবোৰত ভাগ কৰি চাব পাৰি। ভাষা বা শাৰীৰিক সঁহাৰিৰ বোজা কমাই সামগ্ৰিক ক্ষমতা সামৰি লোৱাৰ দৰে উদ্দেশ্য অনুসৰি ফলাফল বুজাৰ উপায়ো বাঢ়িছে।