ADHDত কাৰ্যস্মৃতি কম হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে
ADHDত কাৰ্যস্মৃতি ব্যৱহাৰ কৰা কামৰ ফল গোটৰ গড় হিচাপে কম হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে। শিশু আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক দুয়োটাতে এই ফল পোৱা গৈছে। কাৰ্যস্মৃতিৰ ভূমিকা হৈছে প্ৰয়োজনীয় তথ্য অলপ সময়ৰ বাবে মনত ৰাখি সেই তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি পৰৱৰ্তী প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়োৱা।
কিন্তু WAIS আৰু WISCৰ WMIত দেখা পাৰ্থক্য সৰু, আৰু ADHD গোটৰ গড়ো গড় পৰিসৰৰ ভিতৰত। ব্যক্তিৰ WMI গড় বা তাৰ ওপৰত থাকিলেও ADHD বা দৈনন্দিন অসুবিধা থাকিব পাৰে। বিশদ গড় স্ক'ৰ আৰু সামগ্ৰিক IQৰ প্ৰৱণতা ADHDত IQ আৰু WAISৰ প্ৰৱণতা প্ৰবন্ধত আলোচনা কৰা হৈছে।
দৈনন্দিন জীৱনত সহজে সমস্যা হোৱা অংশ আহৰণ কৰা জ্ঞান হেৰাই যোৱাটো নহয়। এতিয়া কৰিবলগীয়া কাম, অলপ আগৰ নিৰ্দেশ আৰু কামৰ মাজৰ অগ্ৰগতিৰ দৰে তৎক্ষণাৎ ব্যৱহাৰ কৰি থকা তথ্য মনত ৰাখি আগবঢ়াৰ সময়ত তথ্য বাদ পৰাটোহে।
মনোযোগ আঁতৰি গ'লে উদ্দেশ্য, বৰ্তমানৰ ধাপ আৰু পৰৱৰ্তী কাম মনৰ পৰা ওলাই যায়
কামৰ সময়ত “কিহৰ বাবে কৰিছোঁ”, “ক'তলৈকে শেষ হৈছে” আৰু “পিছত কি কৰিব লাগে”—এই তথ্য মনত ৰাখি আগবঢ়া হয়।
জাননী, শব্দ, চকুত পৰা আন কাম বা মনলৈ অহা চিন্তালৈ মনোযোগ গ'লে আগৰ কামৰ অৱস্থা ধৰি ৰখাৰ প্ৰক্ৰিয়া সাময়িকভাৱে ৰৈ যায়। আন কাম শেষ কৰি উভতিলে উদ্দেশ্য বা মাজৰ অগ্ৰগতি সোনকালে মনত পেলাব নোৱাৰিলে, পৰ্দা বা সমল আকৌ চাই “কি কৰি আছিলোঁ”ৰ পৰা পুনৰ গঢ়ি তুলিব লাগে।
সেয়ে ADHDত মনোযোগ আঁতৰি যোৱাই কেৱল মনোযোগ বিচ্ছিন্ন হৈ থকা সময় নহয়, প্ৰতিবাৰ বিচ্ছিন্ন হোৱাৰ পিছত পুনৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ লগা অতিৰিক্ত কামো বঢ়ায়। চুটি উত্তৰ এটা দিয়াৰ পিছত আগৰ সমল বাৰে বাৰে পুনৰ পঢ়া, বা আন এটা টেব খুলি আগৰ কামলৈ উভতি নোযোৱাৰ দৰে ৰূপত ই প্ৰকাশ পায়।
ADHDত “সহজে পাহৰোঁ” কথাটো কি আৰু কোন সময়ত মনৰ পৰা ওলাই যায় তাৰ ভিত্তিত 3টা ভাগত পৃথক কৰিব পাৰি।
| মনৰ পৰা ওলাই যোৱা তথ্য | সহজে হোৱা পৰিস্থিতি | কি হৈছে |
|---|---|---|
| অলপ আগৰ তথ্য | একাধিক নিৰ্দেশ, কথা-বতৰা আৰু মনতে গণনা | পিছৰ কথা শুনা বা উত্তৰ চিন্তা কৰাৰ দৰে আন প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজতে আগৰ চৰ্ত মনত ৰাখিব নোৱাৰে |
| ব্যাঘাত হোৱা কামৰ লক্ষ্য | জাননীৰ উত্তৰ দিয়া, আন কাম আৰু একাধিক কাম | পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত আগৰ উদ্দেশ্য, সম্পূৰ্ণ ধাপ আৰু পৰৱৰ্তী কাম মনত গঢ়ি তুলিব নোৱাৰে |
| ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পিত কাম | লগত নিবলগীয়া বস্তু, যোগাযোগ, জমা দিয়া আৰু নিৰ্ধাৰিত সাক্ষাৎ | “পিছত কৰিম” উদ্দেশ্যটো উপযুক্ত সময় বা ঠাইত মনত পেলাব নোৱাৰে |
ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পিত কামত উপযুক্ত সময়ত উদ্দেশ্য মনত পেলোৱাৰ স্মৃতি (prospective memory)-ও জড়িত। ADHDত সহজে পাহৰাটো কেৱল WMI নামৰ এটা স্ক'ৰেৰে ব্যাখ্যা নকৰি, কি আৰু কোন সময়ত মনৰ পৰা ওলাই যায় পৃথক কৰিলে প্ৰয়োজনীয় উপায় স্পষ্ট হয়।
তথ্য পাহৰিলেও উভতিব পৰাকৈ প্ৰয়োজনীয় ঠাইত ৰাখিব পাৰি
সহায়ক উপায়ৰ মূল কথা হৈছে তথ্য মনৰ পৰা ওলাই গ'লেও পৰিৱেশৰ পৰা পুনৰ পাব পৰা কৰা। কেৱল পৰিকল্পিত কাম নহয়, কাম পুনৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় তথ্যও মনৰ বাহিৰত ৰখা হয়।
| চাপ হোৱা পৰিস্থিতি | তথ্য মনৰ বাহিৰত ৰখাৰ উপায় |
|---|---|
| একাধিক মৌখিক নিৰ্দেশ | অনুৰোধ, চৰ্ত আৰু সময়সীমা লিখিত ৰূপতো লৈ একেবাৰত কৰিব পৰা কামৰ ভাগত ৰখা |
| কামৰ মাজতে ব্যাঘাত | কাম এৰাৰ আগতে “উদ্দেশ্য, শেষ হোৱা ধাপ আৰু পৰৱৰ্তী কাম” এটা শাৰীত লিখা |
| পিছত কৰিবলগীয়া কাম | কৰিব পৰা সময় বা ঠাইত জাননী দি “সমল পঠিওৱা”ৰ দৰে এটা কাম লিখা |
| লগত নিবলগীয়া বস্তু | নিৰ্দিষ্ট ঠাই ঠিক কৰি ওলাই যোৱাৰ সময়ত পাৰ হোৱা ঠাইত ৰখা |
| একাধিক কাম | কামৰ তালিকা এটা ঠাইত ৰাখি চলি থকা, অপেক্ষাত থকা আৰু শেষ হোৱা কাম দেখিব পৰা ৰূপত ৰখা |
উদাহৰণস্বৰূপে, কেৱল “খৰচৰ প্ৰাক্কলন” বুলি টোকা থাকিলে পুনৰ আৰম্ভ কৰোঁতে বিষয়টো আকৌ গঢ়ি তুলিব লাগে। “খৰচৰ প্ৰাক্কলনৰ পৰিমাণৰ ঘৰলৈকে ভৰোৱা হৈছে। পিছত একক মূল্যৰ তালিকাৰ 3য় শাৰীৰ তথ্য নকল কৰিব লাগে” বুলি থাকিলে সেই এটা বাক্যৰ পৰাই কাম পুনৰ আৰম্ভ কৰিব পাৰি।
টোকা বা এপৰ সংখ্যা বাঢ়িলে এইবাৰ “ক'ত চাব লাগে” মনত ৰখাৰ চাপ বাঢ়ে। পৰিকল্পিত কাম কেলেণ্ডাৰত, কৰিবলগীয়া কাম এটা তালিকাত আৰু লগত নিবলগীয়া বস্তু নিৰ্দিষ্ট ঠাইত ৰখাৰ দৰে, উভতি চোৱাৰ ঠাই কম আৰু নিৰ্দিষ্ট ৰাখিলে তথ্য বাহিৰত ৰখাৰ উপায়ে কাম কৰে।
উদ্দেশ্য কাৰ্যস্মৃতি নিজেই শক্তিশালী কৰা নহয়। মনত ৰাখিবলগীয়া পৰিমাণ কমাই, তথ্য মনৰ পৰা ওলাই গ'লেও উদ্দেশ্য আৰু বৰ্তমানৰ ধাপ পৰিৱেশৰ পৰা পুনৰ পাব পৰা কৰাহে উদ্দেশ্য। ADHDৰ বাহিৰতো সহায় কৰা উপায় আৰু কাৰ্যস্মৃতিৰ প্ৰশিক্ষণৰ ফল কাৰ্যস্মৃতি কম হোৱা ব্যক্তিৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সহায়ক উপায় প্ৰবন্ধত, আৰু আৰম্ভ কৰা, ব্যাঘাত, পুনৰ আৰম্ভ কৰা আৰু সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাৰ্থক্য বুজিব পাৰিলেও কাম আগবাঢ়িবলৈ পলম হোৱাৰ কাৰণ প্ৰবন্ধত আলোচনা কৰা হৈছে।