FSIQ ดัชนี 4 ด้าน GAI และ CPI ของ WAIS-IV
ผลของ WAIS-IV มี FSIQ ซึ่งสรุปผลทั้งแบบทดสอบ และ VCI, PRI, WMI, PSI ซึ่งแสดงผลแยกตามด้าน ส่วน GAI และ CPI เป็นคะแนนประกอบเสริมที่นำแบบทดสอบหลัก 10 ชุดเดิมมาจัดกลุ่มอีกแบบหนึ่ง บทความนี้ใช้โครงสร้างของ WAIS-IV ซึ่งต่างจากการแบ่งเป็น VIQ และ PIQ ใน WAIS-III
| คะแนน | ความหมาย |
|---|---|
| FSIQ (IQ รวมของแบบทดสอบ) | สติปัญญาโดยรวมที่ปรากฏข้ามแบบทดสอบหลายชนิด |
| VCI (ความเข้าใจทางภาษา) | ความรู้ด้านคำศัพท์ การสร้างความคิดรวบยอด และการให้เหตุผลทางภาษา |
| PRI (การให้เหตุผลเชิงการรับรู้) | การประมวลผลเชิงภาพและมิติสัมพันธ์ กับการให้เหตุผลกับปัญหาใหม่ |
| WMI (ความจำใช้งาน) | การเก็บและจัดการข้อมูล โดยเน้นข้อมูลที่ได้รับทางการได้ยิน |
| PSI (ความเร็วในการประมวลผล) | ความสามารถในการประมวลผลข้อมูลทางสายตาอย่างรวดเร็วและแม่นยำ |
| GAI (ดัชนีความสามารถทั่วไป) | ความสามารถทั่วไปที่สรุปจาก VCI และ PRI |
| CPI (ดัชนีประสิทธิภาพทางปัญญา) | ประสิทธิภาพในการจัดการข้อมูลที่สรุปจาก WMI และ PSI |
คะแนนทั้งหมดนี้ใช้มาตราที่มีค่าเฉลี่ย 100 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 15
FSIQ แสดงระดับสติปัญญาโดยรวม
FSIQ คำนวณจากแบบทดสอบหลัก 10 ชุดที่ครอบคลุม VCI, PRI, WMI และ PSI ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยแบบง่ายของคะแนนดัชนีทั้ง 4 แต่เป็นระดับสติปัญญาโดยรวมที่ประเมินผ่านโจทย์หลากหลายรูปแบบ อ่านรายละเอียดขององค์ประกอบได้ใน FSIQ คืออะไร
VCI แสดงความรู้ด้านคำศัพท์ การสร้างความคิดรวบยอด และการให้เหตุผลทางภาษา
แบบทดสอบหลักของ VCI ได้แก่ การหาความเหมือน (Similarities), คำศัพท์ (Vocabulary) และ ความรู้ทั่วไป (Information) ผลสะท้อนความสามารถในการดึงคำและความรู้ทั่วไปที่เรียนรู้มา หาความคิดรวบยอดหรือความสัมพันธ์ร่วมกัน และอธิบายเป็นคำพูด ความสามารถที่เกี่ยวข้องอธิบายไว้ใน ความเข้าใจทางภาษาและสติปัญญาตกผลึก (Gc)
PRI แสดงการประมวลผลเชิงภาพและมิติสัมพันธ์ กับการให้เหตุผลกับปัญหาใหม่
แบบทดสอบหลักของ PRI ได้แก่ การต่อบล็อกตามแบบ (Block Design), การให้เหตุผลแบบเมทริกซ์ (Matrix Reasoning) และ ปริศนาภาพ (Visual Puzzles) ผลสะท้อนทั้งการวิเคราะห์รูปและตำแหน่งเพื่อประกอบเป็นภาพ ซึ่งใช้การประมวลผลเชิงภาพและมิติสัมพันธ์ และการมองเห็นความสัมพันธ์หรือกฎของรูปที่ไม่เคยเห็นมาก่อน ซึ่งใช้การให้เหตุผลกับปัญหาใหม่ อ่านสองด้านนี้เพิ่มเติมได้ใน Gv และ Gf
WMI แสดงการเก็บและจัดการข้อมูลที่ได้ยิน
แบบทดสอบหลักของ WMI ได้แก่ การจำชุดตัวเลข (Digit Span) และ การคิดเลข (Arithmetic) ผลสะท้อนความสามารถในการเก็บข้อมูลไว้ช่วงสั้น ๆ โดยเน้นข้อมูลที่ได้ยิน แล้วเปลี่ยนลำดับหรือรักษาผลลัพธ์ระหว่างทางไว้ การคิดเลขยังใช้ความรู้เชิงปริมาณและการคำนวณด้วย การทำงานโดยรวมของความจำใช้งานอธิบายไว้ใน ความจำใช้งาน (Gwm)
PSI แสดงความเร็วในการค้นหา เทียบข้อมูลทางสายตา และเขียน
แบบทดสอบหลักของ PSI ได้แก่ การค้นหาสัญลักษณ์ (Symbol Search) และ การเข้ารหัส (Coding) ผลสะท้อนความสามารถในการค้นหาและเทียบข้อมูลทางสายตาที่ไม่ซับซ้อน แล้วตอบสนองอย่างรวดเร็วและแม่นยำภายในเวลาที่กำหนด โดย Coding ยังเกี่ยวข้องกับความเร็วในการเขียนด้วย คะแนนนี้ไม่ได้รวมถึงความเร็วในการคิดแก้ปัญหาซับซ้อน ความเร็วในการประมวลผลในความหมายกว้างอธิบายไว้ใน ความเร็วในการประมวลผล (Gs)
ความหมายของ GAI และ CPI
GAI รวมผลแบบทดสอบหลัก 6 ชุดใน VCI และ PRI ส่วน CPI รวมผลแบบทดสอบหลัก 4 ชุดใน WMI และ PSI ทั้งสองไม่ได้เกิดจากการนำบางค่าไปลบออกจาก FSIQ แต่คำนวณแยกจากแบบทดสอบหลักของตัวเอง การใช้ร่วมกับ FSIQ และความหมายของคะแนนที่ต่างกันอธิบายไว้ใน GAI กับ CPI ต่างกันอย่างไร
WAIS-5 แยก PRI เป็น VSI และ FRI
WAIS-5 ฉบับสหรัฐฯ แยก PRI หรือการให้เหตุผลเชิงการรับรู้ของ WAIS-IV ออกเป็น VSI หรือมิติสัมพันธ์ และ FRI หรือการให้เหตุผลกับปัญหาใหม่ ทำให้มีดัชนีหลัก 5 ด้าน ได้แก่ VCI, VSI, FRI, WMI และ PSI ผู้อ่านผลจึงดูการประมวลผลเชิงภาพและมิติสัมพันธ์ กับการให้เหตุผลกับปัญหาใหม่เป็นดัชนีแยกกันได้ จากเดิมที่ WAIS-IV รวมไว้ด้วยกัน ดูรายละเอียดการเปลี่ยนแปลงได้ใน WAIS-IV กับ WAIS-5 ต่างกันอย่างไร