Średnie IQ przy ADHD mieści się w przeciętnym zakresie, a pamięć robocza jest nieco niższa
Średnie grupowe wyniki całkowitego IQ, rozumienia słownego, rozumowania, pamięci roboczej i szybkości przetwarzania przy ADHD mieszczą się w przeciętnym zakresie. Najbardziej powtarzalna różnica dotyczy niewielkiego obniżenia pamięci roboczej. W metaanalizie wyników WAIS-IV i WISC-V średni WMI wynosił 95,2 u dorosłych i 93,7 u dzieci, czyli około 4–6 punktów poniżej normatywnej średniej 100.
W tej samej metaanalizie dorośli z ADHD uzyskali średnio 98,4 w całkowitym IQ, 102,1 w rozumieniu słownym i 99,7 w rozumowaniu percepcyjnym. Indywidualne wyniki mogą mieścić się w zakresie od niskich do wysokich; ADHD może współistnieć z bardzo wysokim rozumieniem słownym lub rozumowaniem.
WMI pochodzi z nowszych skal Wechslera. W obecnym WAIS-R(PL) informacje o utrzymywaniu i przekształcaniu informacji przynoszą Powtarzanie Cyfr i Arytmetyka oraz szerszy czynnik Pamięć i Odporność na Dystraktory. Mechanizm tego obciążenia opisujemy w artykule ADHD a pamięć robocza.
Szybkość przetwarzania nie jest konsekwentnie obniżona — bardziej charakterystyczna jest zmienność
Średni PSI wynosił w tej metaanalizie 96,2 u dorosłych i 92,3 u dzieci, a oba wyniki nadal należą do przeciętnego zakresu. U dorosłych PSI nie był wyraźnie niższy od wyników rozumowania; u dzieci nie potwierdzono istotnej różnicy względem rozumowania płynnego. ADHD nie oznacza automatycznie niskiego PSI.
Bardziej widoczne jest to, że tempo nie pozostaje równie stabilne w kolejnych próbach. Metaanaliza zmienności czasu reakcji wykazała większe różnice między próbami w grupie z ADHD; po uwzględnieniu tej zmienności nie utrzymywała się różnica w samym średnim czasie reakcji.
Zmienność reakcji i PSI to różne pomiary. Nawet przy średnim PSI w pracy mogą występować okresy szybkiego działania przeplatane zatrzymaniami, utratą miejsca i kosztownym powrotem. Szczegółowy podział czasu znajduje się w artykule ADHD a szybkość przetwarzania.
W WAIS-R(PL) szybkość najbardziej bezpośrednio mierzy podtest Symbole Cyfr. WAIS-5 pokazuje ją jako osobny wskaźnik Szybkości Przetwarzania.
Średni wynik WAIS nie gwarantuje stabilnego działania na co dzień
Podczas WAIS psycholog podaje jedno zadanie naraz, wyznacza początek i koniec oraz utrzymuje strukturę spotkania. W codziennym życiu trzeba samodzielnie rozpocząć pracę, zachować cel, wrócić po przerwaniu, pilnować terminów i zdecydować, kiedy wynik jest gotowy.
Dlatego przeciętny wynik pamięci roboczej lub szybkości może współistnieć z sytuacją, w której uwaga odpływa podczas przyjmowania informacji, opóźnia się rozpoczęcie, po przerwie znika aktualne miejsce, tempo silnie się waha albo praca nie zostaje ukończona w terminie. Wynik w uporządkowanym badaniu i stabilność samodzielnego działania nie są tym samym.
Związek nierównego profilu z takim doświadczeniem opisujemy w artykule Nierówny profil IQ a ADHD i autyzm.
Połącz wynik z warunkami, w których pojawia się trudność
| Wynik | Warunki do sprawdzenia |
|---|---|
| pamięć robocza jest relatywnie niższa | kilka ustnych poleceń, zachowanie wyniku pośredniego, powrót po przerwaniu |
| szybkość jest relatywnie niższa | wyszukiwanie wzrokowe, przepisywanie, porównywanie, pisanie i limit czasu |
| oba obszary są przeciętne | rozpoczęcie, ustalanie priorytetu, zmiany tempa, przerwy i ukończenie przed terminem |
Najpierw sprawdza się poziom wyniku względem rówieśników, potem jego pozycję wobec innych zdolności tej samej osoby, a następnie codzienne sytuacje o podobnym obciążeniu. W WAIS-R(PL) służą do tego właściwe czynniki i podtesty, zwłaszcza Powtarzanie Cyfr, Arytmetyka i Symbole Cyfr. Zasady czytania raportu przedstawiamy w artykule Jak czytać wyniki WAIS?.
Taka analiza nie kończy się na średniej grupowej. Pokazuje, czy należy zmienić sposób utrzymywania informacji, rozpoczynania pracy, powracania do niej, regulowania tempa czy przygotowywania gotowego rezultatu.