W wyniku WAIS-R(PL) Iloraz Inteligencji w Skali Pełnej pokazuje poziom ogólny, a różnice między wynikami wskazują warunki, w których dana osoba najpełniej wykorzystuje swoje możliwości, oraz te, które wymagają większego wysiłku poznawczego.
Podtesty i zachowanie podczas badania pozwalają ustalić, z czego te różnice wynikają. Najważniejsza część interpretacji polega na połączeniu wyniku z konkretnymi sytuacjami w pracy, nauce i codziennym działaniu.
FSIQ pokazuje ogólny poziom zdolności intelektualnych
FSIQ, czyli Iloraz Inteligencji w Skali Pełnej, jest najszerszym wynikiem WAIS-R(PL). Łączy jedenaście zadań i pokazuje ogólny poziom zdolności intelektualnych na tle osób w tym samym wieku.
Skala ma średnią 100 i odchylenie standardowe 15. Centyl pokazuje pozycję względem grupy wiekowej, a przedział ufności przedstawia zakres wyniku po uwzględnieniu błędu pomiaru.
FSIQ opisuje najszerszy poziom funkcjonowania, natomiast wyniki obszarowe pokazują, jakie zdolności składają się na ten poziom. Znaczenie pełnej skali rozwijamy w artykule Czym jest FSIQ?.
Skale słowna i bezsłowna oraz trzy czynniki pokazują warunki działania
WAIS-R(PL) daje Iloraz Inteligencji w Skali Słownej oraz Iloraz Inteligencji w Skali Bezsłownej, a także trzy wyniki czynnikowe: Rozumienie Werbalne, Organizację Percepcyjną oraz Pamięć i Odporność na Dystraktory. Ich znaczenie i skład opisujemy w artykule Wyniki i wskaźniki WAIS.
Każdy wynik ma dwa znaczenia. Pokazuje poziom względem osób w tym samym wieku oraz pozycję danego obszaru w profilu tej konkretnej osoby. Wynik 95 może być przeciętny w populacji, ale względnie niski u osoby, której pozostałe wyniki wynoszą około 120. W takim profilu zadania wymagające utrzymywania informacji, odporności na rozpraszanie i pracy w szybkim tempie mogą ograniczać wykorzystanie bardzo dobrego rozumienia słownego.
Różnica między wynikami pokazuje, jak zmienia się sprawność tej samej osoby w zależności od języka zadania, rodzaju materiału, obciążenia pamięci i presji czasu.
Jeżeli opinia zawiera analizę różnic, istotność statystyczna pokazuje, czy różnicę trudno wyjaśnić samym błędem pomiaru, a częstość występowania – jak często podobna różnica pojawia się w grupie normalizacyjnej. Sednem interpretacji pozostaje połączenie tych informacji z rodzajem zadań i codziennym funkcjonowaniem.
Raport z WAIS-IV lub WAIS-5 ma inny układ nazw. VCI, PRI, WMI i PSI albo VSI i FRI czyta się zgodnie z wersją podaną w raporcie; w WAIS-R(PL) odpowiada im wcześniejszy układ trzech IQ i trzech czynników.
Podtesty i zachowanie podczas badania wyjaśniają źródło różnic
Wyniki jedenastu podtestów pokazują, jak poziom wykonania zmieniał się w zależności od rodzaju wymagań: przy materiale słuchowym lub wzrokowym, odpowiadaniu słowami, manipulowaniu elementami, utrzymywaniu informacji albo pracy na czas. Wyniki podtestów po przeliczeniu mają średnią 10 i odchylenie standardowe 3, dlatego ich skala jest inna niż skala FSIQ i wyników złożonych.
Dobrym przykładem jest czynnik Pamięć i Odporność na Dystraktory. Arytmetyka wymaga utrzymania danych i liczenia w pamięci, Powtarzanie Cyfr – dokładnego przechowania sekwencji słuchowej, a Symbole Cyfr – szybkiego kodowania materiału wzrokowego i sprawności manualnej. Niższy wynik każdego z tych zadań wskazuje więc inny punkt zwiększonego obciążenia.
Jeśli osoba gubiła kolejne elementy ustnej instrukcji podczas badania i podobna trudność powtarza się w codziennej pracy, praktycznym wnioskiem może być dzielenie poleceń na krótsze części i pozostawianie ich na piśmie. Jeśli rozumiała zadania i pracowała dokładnie, ale nie mieściła się w limicie czasu, więcej informacji da zmiana limitu czasu lub sposobu udzielania odpowiedzi niż samo określenie „niska szybkość”.
Psycholog łączy wyniki z przebiegiem badania: sposobem podejścia do zadań, reakcją na presję czasu, zmęczeniem, napięciem, potrzebą powtarzania instrukcji i rodzajem popełnianych błędów. Dzięki temu różnice między wynikami stają się opisem rzeczywistych warunków działania. To przejście od punktów do codziennego profilu szerzej opisujemy w artykule Jak czytać profil poznawczy?.