GAI podsumowuje rozumowanie, a CPI pamięć roboczą i tempo
GAI i CPI to dwa wyniki złożone, które porządkują zdolności poznawcze w inny sposób niż FSIQ.
| Wynik | Co podsumowuje |
|---|---|
| GAI, General Ability Index | korzystanie z nabytej wiedzy, rozumowanie słowne, wzrokowo-przestrzenne i płynne |
| CPI, Cognitive Proficiency Index | utrzymywanie i przekształcanie informacji oraz szybkie i dokładne wykonywanie prostych operacji |
FSIQ łączy szeroki zestaw zadań w jeden wynik ogólny. Porównanie GAI i CPI pokazuje natomiast, czy wiedza i rozumowanie są na podobnym poziomie jak pamięć robocza i szybkość przetwarzania. Ujawnia różnicę między zrozumieniem problemu a pracą przy dużym obciążeniu pamięci i presji czasu.
WAIS-R(PL) opisuje profil za pomocą trzech ilorazów IQ i trzech wyników czynnikowych. W WAIS-5 GAI i CPI występują jako wskaźniki pomocnicze, a BrainTypeIQ oblicza je na podstawie pięciu obszarów swojego testu.
W BrainTypeIQ GAI tworzą Gc, Gf i Gv: wiedza i język, odkrywanie nowych reguł oraz analiza relacji wzrokowo-przestrzennych. CPI tworzą Gwm i Gs: utrzymywanie informacji oraz szybkie i dokładne wykonywanie prostych operacji. Taki podział pozwala sprawdzić, po której stronie profilu pojawia się większe obciążenie.
Różnica między GAI i CPI pokazuje warunki wykorzystania zdolności
Gdy GAI jest wyższe od CPI, wiedza i rozumowanie są względnie mocniejsze niż utrzymywanie informacji i praca na czas. Osoba może szybko uchwycić sens złożonego problemu, ale potrzebować więcej wysiłku, aby jednocześnie pamiętać wiele elementów, sprawnie je przetwarzać i ukończyć zadanie w krótkim czasie.
Gdy CPI jest wyższe od GAI, relatywnie mocniejsza jest pamięć robocza lub szybkość przetwarzania. Większego wysiłku mogą wtedy wymagać korzystanie z języka i wiedzy, odkrywanie nowych reguł albo praca z materiałem wzrokowo-przestrzennym.
Kierunek różnicy jest początkiem interpretacji. Jej źródło pokazują dopiero wyniki pięciu obszarów.
Znaczenie różnicy zależy od poziomu wyników i pięciu obszarów
Ta sama różnica punktowa może opisywać zupełnie inne profile. GAI 130 i CPI 115 oznaczają, że oba wyniki są powyżej średniej, mimo przewagi GAI. Przy GAI 100 i CPI 85 drugi wynik znajduje się już poniżej średniej dla wieku. Kierunek różnicy jest ten sam, ale realne mocne strony i obciążenia są inne.
W BrainTypeIQ źródło różnicy widać bezpośrednio w pięciu obszarach:
- po stronie GAI: Gc, Gf i Gv
- po stronie CPI: Gwm i Gs
Jeśli niższe CPI wynika głównie z Gs, obciążenie będzie szczególnie widoczne w szybkiej pracy na prostym materiale. Jeśli niższy jest przede wszystkim Gwm, większe znaczenie ma ilość informacji utrzymywanych jednocześnie. Po stronie GAI trzeba tak samo rozdzielić język i wiedzę, nowe rozumowanie oraz przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne.
FSIQ pozostaje wynikiem ogólnym, a GAI, CPI i pięć obszarów wyjaśniają jego strukturę. Układ wyników formalnego badania WAIS opisujemy osobno, a przełożenie profilu na codzienne działanie rozwijamy w artykule Jak czytać profil poznawczy?.