ଭାଷାଗତ ବୁଝିବା କ୍ଷମତା କମ୍ ଥିଲେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ଅଜଣା ପରିଭାଷା, ଆଗରୁ ଜାଣିଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଇ କୁହାଯାଇନଥିବା ତଥ୍ୟ ଓ ଅମୂର୍ତ୍ତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏକାଠି ହେଲେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଚାପ ବଢ଼େ।
- ପ୍ରଥମ ଥର ଶୁଣିଥିବା ପାରିଭାଷିକ ଶବ୍ଦକୁ ଜଣାଶୁଣା ଶବ୍ଦ ବା ଅନୁଭବ ସହ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ସମୟ ଲାଗେ
- ଅନେକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ବୁଝିପାରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଗୁଡ଼ିକର ସାଧାରଣ ନୀତିକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ
- ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ମୋଟାମୋଟି ବୁଝିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ସଂଜ୍ଞା ବା ସମାନ ଶବ୍ଦଠାରୁ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବୁଝାଇବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ
- ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଜ୍ଞାନକୁ ଧରି ନିଆଯାଇଥିବା ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ, ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଂଶକୁ ପୂରଣ କରି କଥାର ସମ୍ପର୍କ ବୁଝିବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ
- ନିଜ ଭାବନାକୁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବୁଝିପାରିବା ଭଳି କ୍ରମ ଓ ଭାଷାରେ ସଜାଇବାକୁ ସମୟ ଲାଗେ
ପରିଚିତ ବିଷୟ ବା ଅଭିଜ୍ଞତା ଥିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶବ୍ଦ ଓ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଜ୍ଞାନ ପୂର୍ବରୁ ସଞ୍ଚିତ ଥାଏ, ତେଣୁ ଏହି କଷ୍ଟ ସେତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନପାରେ। ନୂଆ ଦାୟିତ୍ୱ ନେବା ପରେ, ନୂଆ ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରରେ ବା ପ୍ରଥମ ଥର କୌଣସି ବିଷୟ ଶିଖିବା ବେଳେ ପରିଭାଷା ଓ ମୂଳ ଜ୍ଞାନକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଶିଖିବାକୁ ହେଲେ ଚାପ ହଠାତ୍ ବଢ଼େ।
ଚିତ୍ର ବା ଅସଲି ବସ୍ତୁ ଦେଖିଲେ ତୁରନ୍ତ ବୁଝିପାରିବା, କିଛି ସମୟ ପରେ ବୁଝାଇପାରିବା, ବା ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣରୁ ଠିକ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବା ସମ୍ଭବ। କଷ୍ଟଟି ବିଷୟବସ୍ତୁ ନିଜେ ନୁହେଁ; କେବଳ ଶବ୍ଦରେ ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ସଜାଇବା ଓ ଉତ୍ତର ଦେବା ଅଂଶରେ ହୋଇଥାଏ।
WAISର ଭାଷାଗତ ବୁଝିବା ସ୍କୋର୍ କ’ଣ ସୂଚାଏ
WAIS-IV Indiaର Verbal Comprehension Index (VCI) ହେଉଛି Similarities, Vocabulary ଓ Information ଉପପରୀକ୍ଷାରୁ ତିଆରି। ଏହା ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଜିତ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟବହାର କରି ଅର୍ଥ ଓ ସମ୍ପର୍କ ବୁଝି, ବୁଝିଥିବା କଥାକୁ ସଜାଇ ଉତ୍ତରରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍କୋର୍। ସଞ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (Gc) ମଧ୍ୟ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ କ୍ଷମତାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରେ।
ଭାଷାଗତ ବୁଝିବା କ୍ଷମତା କମ୍ ହେବାର ଅର୍ଥ ସମବୟସୀଙ୍କ ମାନକଠାରୁ ସ୍କୋର୍ କମ୍ ହେବା ହୋଇପାରେ। ଅଥବା ସ୍କୋର୍ ନିଜେ ହାରାହାରି ସୀମାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅନ୍ୟ କ୍ଷମତାଠାରୁ କମ୍ ହୋଇପାରେ। ଦ୍ୱିତୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚିତ୍ର ବା ବସ୍ତୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ଦେଖାଇପାରିଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ ଭାଷାରେ ବୁଝିବା ଓ ବୁଝାଇବା ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦୁର୍ବଳ ଦିଗ ହୁଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୂଚକର ଗଠନ ଓ ସ୍କୋର୍ର ଅର୍ଥ WAISର ସୂଚକଗୁଡ଼ିକରେ ମିଳିବ।
VCI କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା କ୍ଷମତାର ସାମଗ୍ରିକ ସ୍କୋର୍ ନୁହେଁ। ଲମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମଝିରେ ସୂଚନା ଭୁଲିଯାଉଥିଲେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ମୃତି, ଏବଂ ଲେଖା ପଢ଼ିବା ନିଜେ କଷ୍ଟକର ହେଉଥିଲେ ପଠନ ଭଳି ଅନ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଚାପକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯାଏ। WAIS-IV India ଇଂରାଜୀରେ ନିଆଯାଏ; ତେଣୁ ଭାଷାଗତ ସ୍କୋର୍ ବୁଝିବା ବେଳେ ମାତୃଭାଷା, ଶିକ୍ଷାର ଭାଷା ଓ ପରୀକ୍ଷାର ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ।
ଆଗରୁ ଜାଣିବାକୁ ଥିବା ତଥ୍ୟ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାମର ନମୁନାକୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରନ୍ତୁ
ସହାୟତାର ମୂଳ ଉପାୟ କେବଳ ଭାଷାକୁ ସରଳ କରିବା ନୁହେଁ। କ’ଣ କରିବାକୁ ହେବ ଏବଂ କେତେଦୂର କରିଲେ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ତାହା ଦେଖିପାରିବା ଭଳି କରନ୍ତୁ।
| କଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ପରିସ୍ଥିତି | ବୁଝିବା ସହଜ କରିବାର ଉପାୟ |
|---|---|
| “ଯେତେ ଶୀଘ୍ର ସମ୍ଭବ ଭଲ ଭାବରେ ସଜାଇଦିଅ” ବୋଲି କୁହାଯିବା | ସମୟସୀମା, ଫର୍ମାଟ୍, ପରିମାଣ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାମର ନମୁନା ସ୍ପଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ |
| ବହୁ ପରିଭାଷା ଥିବା ନିୟମରୁ ନିଜେ କ’ଣ କରିବେ ବୁଝିବା | ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପକୁ ବାହାର କରି, ପାଖରେ ପରିଭାଷାର ଅର୍ଥ ଲେଖନ୍ତୁ |
| ପ୍ରଥମ ଥରର କାମ କେବଳ ମୌଖିକ ଭାବେ ଶିଖିବା | ଥରେ କରି ଦେଖାଇବାକୁ କୁହନ୍ତୁ ଓ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥା ଦେଖନ୍ତୁ |
| କେବଳ ସଂଜ୍ଞା ପଢ଼ି ନୂଆ ଧାରଣା ଶିଖିବା | ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ଦେଖି, କେଉଁ ଅଂଶ ସଂଜ୍ଞା ସହ ମେଳ ଖାଉଛି ଦେଖନ୍ତୁ |
ଲମ୍ବା ମୌଖିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ବୁଝିଥିବା କଥାକୁ ମନେ ରଖିବାର ଚାପ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ିହୁଏ। ଜରୁରୀ ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଛୋଟ ପଦକ୍ଷେପ ତାଲିକାରେ ରଖିଲେ ବାରମ୍ବାର ଆରମ୍ଭରୁ ପଚାରିବାକୁ ପଡ଼େନାହିଁ।
ଆବଶ୍ୟକ ଶବ୍ଦଭଣ୍ଡାର ଓ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ହେବା ପରେ ବଢ଼ାଯାଇପାରେ। ନୂଆ ଶବ୍ଦକୁ କେବଳ ଛୋଟ ସଂଜ୍ଞାରେ ମନେ ରଖିବା ବଦଳରେ, ତାହା ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ପରିସ୍ଥିତି ସହ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ। ପରେ ମନେ ପକାଇ ବ୍ୟବହାର କଲେ ବୁଝି ଓ ବ୍ୟବହାର କରିପାରୁଥିବା ଶବ୍ଦ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼େ।
ନିଜ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷମତାରୁ ବୁଝିବା ଓ ବୁଝାଇବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ
କେବଳ ଶବ୍ଦରେ ବୁଝିବା ବା ବୁଝାଇବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଦୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣରେ ଦକ୍ଷ ହେଲେ, କ୍ରମକୁ ଫ୍ଲୋଚାର୍ଟରେ ଦେଖାଇବା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନମୁନା ଓ ଚାଲୁଥିବା କାମକୁ ପାଖାପାଖି ରଖିବା, ବା ମିଳିତ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକୁ ତୁଳନା ତାଲିକାରେ ରଖିବା ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆଖିରେ ଦେଖିପାରିବେ।
ନୂଆ ସମସ୍ୟାରେ ନିୟମ ଖୋଜି ତର୍କ କରିବାର କ୍ଷମତା ଭଲ ହେଲେ, ଅମୂର୍ତ୍ତ ସଂଜ୍ଞାକୁ ବାରମ୍ବାର ପଢ଼ିବା ଅପେକ୍ଷା ଅନେକ ଉଦାହରଣ ଓ ବିପରୀତ ଉଦାହରଣ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ। ସାଧାରଣ ନିୟମ ଖୋଜିବା ପରେ ତାହାକୁ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ ବୁଝିବା ସହଜ ହୁଏ।
ନିଜେ ବୁଝାଇବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ର ବା ସ୍ଥାନବିନ୍ୟାସରେ ଭାବନାକୁ ସଜାଇ ତା’ପରେ ଲେଖିପାରିବେ। ଅଥବା ରିପୋର୍ଟକୁ “ନିଷ୍କର୍ଷ, କାରଣ, ତା’ପରେ କ’ଣ କରିବା” ଭଳି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଫର୍ମାଟ୍ରେ ରଖିପାରିବେ।
ଆଗରୁ ଜାଣିବାକୁ ଥିବା ତଥ୍ୟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାମର ନମୁନା ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ମାନଦଣ୍ଡକୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରି, ନିଜ ପାଇଁ ସହଜ ସୂଚନା ଫର୍ମାଟ୍ରୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ କେବଳ ଶବ୍ଦରେ କଷ୍ଟକର ଲାଗୁଥିବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିବା ସହଜ ହୁଏ। ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ହେବ କେବଳ ଭାଷାଗତ ଦୁର୍ବଳତା ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ କେଉଁ ଉପାୟରେ ବୁଝିପାରୁଛନ୍ତି ଓ ନିଜ କ୍ଷମତା ବ୍ୟବହାର କରିପାରୁଛନ୍ତି ତାହା ଉପରେ। ନିଜ ପାଇଁ ସହଜ ସୂଚନା ଫର୍ମାଟ୍ର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଭାଷାଗତ ଓ ଅଣଭାଷାଗତ କ୍ଷମତାର ପ୍ରାଧାନ୍ୟରେ, ଏବଂ କ୍ଷମତାର ସମନ୍ୱୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୁର୍ବଳ ଦିଗକୁ ସହାୟତା କରିବାର ଉପାୟ ଜ୍ଞାନୀୟ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ବୁଝିବାରେ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଛି।