ଯେକୌଣସି ବୟସରେ IQ100 ସମବୟସୀଙ୍କ ହାରାହାରିକୁ ସୂଚାଏ
WAIS ଭଳି ପରୀକ୍ଷାର IQ ହେଉଛି ଏକ ମାନକ ସ୍କୋର, ଯାହା ସମବୟସୀଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ସୂଚାଏ। 20 ବର୍ଷ ବୟସରେ ହେଉ କି 70 ବର୍ଷ ବୟସରେ, IQ100ର ଅର୍ଥ ସମବୟସୀଙ୍କ ହାରାହାରି ପାଖାପାଖି।
ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଜାପାନୀ ସଂସ୍କରଣର WAIS-IVରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପପରୀକ୍ଷାର କଞ୍ଚା ସ୍କୋରକୁ ବୟସ ଅନୁଯାୟୀ ରୂପାନ୍ତରଣ ତାଲିକା ବ୍ୟବହାର କରି ସ୍କେଲ୍ଡ୍ ସ୍କୋରରେ ବଦଳାଯାଏ। ଏହି ସ୍କୋରରୁ ସୂଚକ ସ୍କୋର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରୀକ୍ଷା IQ (FSIQ) ହିସାବ କରାଯାଏ। ତେଣୁ ଏକ ଉପପରୀକ୍ଷାରେ କଞ୍ଚା ସ୍କୋର ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବୟସ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଲଗା ହେଲେ ତାହା ଭିନ୍ନ ସ୍କେଲ୍ଡ୍ ସ୍କୋରରେ ବଦଳିପାରେ।
ଏହି କାରଣରୁ, ବୟସ ଅନୁଯାୟୀ ସମନ୍ୱୟ କରାଯାଇଥିବା IQ ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଜଣେ ଯୁବ ବୟସ୍କ ଓ ଜଣେ ଅଧିକ ବୟସର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ସଂଖ୍ୟା କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା କାମର ପରିମାଣ ସମାନ ହେବା ଜରୁରୀ ନୁହେଁ। IQ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ପରୀକ୍ଷାରେ କେତେ କାମ କଲେ ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମବୟସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ଦର୍ଶାଏ। ସ୍କୋର ଓ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତିର ସମ୍ପର୍କ IQ ସ୍କୋରର ଅର୍ଥ ଲେଖାରେ ବିସ୍ତାରରେ ବୁଝାଯାଇଛି।
ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷମତା ବୟସ ସହିତ ଅଲଗା ଭାବେ ବଦଳେ
ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ସମସ୍ତ ବୌଦ୍ଧିକ କ୍ଷମତା ସମାନ ହାରରେ କମେ ନାହିଁ; କ୍ଷମତାଗୁଡ଼ିକର ପରସ୍ପର ସନ୍ତୁଳନ ବଦଳେ। ପ୍ରାୟ 30ଟି ଜ୍ଞାନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିବା ଗବେଷଣାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଫଳ ମିଳିଥିବା ବୟସ କିଶୋରାବସ୍ଥାର ଶେଷଭାଗରୁ 60–69 ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଲଗା ଅଲଗା ଥିଲା। ସମସ୍ତ ବୌଦ୍ଧିକ କ୍ଷମତା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ଶିଖର ବୟସ ନଥିଲା।
| କ୍ଷମତା | ପ୍ରତିନିଧି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭଲ ଫଳ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୟସ | ତା’ପରେ ହାରାହାରି ପରିବର୍ତ୍ତନ |
|---|---|---|
| ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଗତି (Gs) | କିଶୋରାବସ୍ଥାର ଶେଷଭାଗରୁ 20–29 ବର୍ଷ ବୟସର ଆରମ୍ଭଭାଗ | ବୟସ୍କ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭରୁ କମିବାକୁ ଲାଗେ |
| ତରଳ ତର୍କଶକ୍ତି (Gf) | 20–29 ବର୍ଷ | ପ୍ରଥମ ଥର ଦେଖୁଥିବା ନିୟମ ଓ ସମ୍ପର୍କ ବୁଝିବାରେ ଫଳ ଧୀରେ ଧୀରେ କମେ |
| ଦୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ (Gv) | 20–29 ବର୍ଷ | ଆକୃତି ଘୁରାଇବା, ସ୍ଥାନିକ ସମ୍ପର୍କ ବୁଝିବା ଓ ଅଂଶ ଯୋଡ଼ିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଫଳ କମିବାକୁ ଲାଗେ |
| କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ମୃତି (Gwm) | 20–29 ବର୍ଷ ବୟସର ଶେଷଭାଗରୁ 30–39 ବର୍ଷ ବୟସର ଆରମ୍ଭଭାଗ | ତଥ୍ୟ ମନେ ରଖିବା ସହିତ ତାହାକୁ ବଦଳାଇବା କିମ୍ବା ନୂଆ ତଥ୍ୟ ସହିତ ଅଦ୍ୟତନ କରିବା ଦରକାର ଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଫଳ କମିବାକୁ ଲାଗେ |
| ସଞ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (Gc) | 50–69 ବର୍ଷ | ମଧ୍ୟବୟସ ଓ ତା’ପରେ ମଧ୍ୟ ବଢ଼େ; କମିବା ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ବିଳମ୍ବରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ |
ତାଲିକାର ବୟସ ସୀମାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିନିଧି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ସମୟକୁ ସୂଚାନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷମତାର ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସ୍ଥିର ଶିଖର ବୟସ ଅଛି ବୋଲି ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ।
ଗତି, ନୂଆ ସମସ୍ୟାର ତର୍କ ଓ ତଥ୍ୟ ମନରେ ବଦଳାଇବାର କ୍ଷମତା ଆଗରୁ ବଦଳେ
ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଗତି (Gs)ରେ କେବଳ ଏକ ସଙ୍କେତକୁ ଉତ୍ତର ଦେବାର ଗତି ଅପେକ୍ଷା, ଅନେକ ବିକଳ୍ପରୁ ବାଛିବା, ତୁଳନା କରିବା କିମ୍ବା ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ମେଳ କରିବା ଭଳି କାମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଗରୁ ଦେଖାଯାଏ। ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ହେଲେ, ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିପାରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରୁଥିବା କାମର ପରିମାଣ କମିଯାଇପାରେ।
ତରଳ ତର୍କଶକ୍ତି (Gf) ମଧ୍ୟ ଯୁବ ବୟସ୍କ ଅବସ୍ଥା ପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ କମେ। ପ୍ରଥମ ଥର ଦେଖୁଥିବା ସମସ୍ୟାର ନିୟମ ଖୋଜିବା କିମ୍ବା ଅନେକ ସର୍ତ୍ତକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ତୁଳନା କରିବା ଭଳି କାମରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ।
କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ମୃତି (Gwm)ରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ତଥ୍ୟକୁ ଯେପରି ଅଛି ସେପରି ମନେ ରଖିବା ଅପେକ୍ଷା, ଓଲଟା କ୍ରମରେ କହିବା, ପୁଣି ସଜାଇବା କିମ୍ବା ନୂଆ ତଥ୍ୟ ଆସିଲେ ମନେ ରଖିଥିବା ତଥ୍ୟ ବଦଳାଇବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଫଳ ଅଧିକ କମେ। ଦୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ (Gv)ରେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଆକୃତି ଚିହ୍ନିବା ଅପେକ୍ଷା, ମନରେ ତାହାର ଦିଗ ଘୁରାଇବା, ଅଂଶଗୁଡ଼ିକରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତି ଗଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଅନେକ ଅବସ୍ଥାନର ସମ୍ପର୍କ ବୁଝିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ।
ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନ ଓ ସଞ୍ଚିତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟବୟସ ଓ ତା’ପରେ ମଧ୍ୟ ବଢ଼େ
ସଞ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ହେଉଛି ଶିକ୍ଷା ଓ ଅନୁଭବରୁ ପାଇଥିବା ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନ, ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧାରଣାକୁ ବୁଝିବା ଓ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବାର କ୍ଷମତା। ବୟସ୍କ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ସଞ୍ଚିତ ହୁଏ। ତେଣୁ ବୟସ ସହିତ ଏହାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଗତି ଓ ତରଳ ତର୍କଶକ୍ତିଠାରୁ ଅଲଗା।
18ରୁ 89 ବର୍ଷ ବୟସର ଲୋକଙ୍କ ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିବା ଗବେଷଣାରେ ଅନେକ ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନ ପରୀକ୍ଷାର ଫଳ ପ୍ରାୟ 64ରୁ 66 ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଥିଲା, ତା’ପରେ କମିବାକୁ ଲାଗିଥିଲା। ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନ ସହିତ ସମଗ୍ର ସଞ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ମଧ୍ୟ ହାରାହାରି ଭାବେ ପ୍ରାୟ 60–69 ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼େ।
ଏହାର ଫଳରେ, ମଧ୍ୟବୟସ ଓ ତା’ପରର ହାରାହାରି ଜ୍ଞାନୀୟ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ରେ ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିବା ଓ ନୂଆ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାର କ୍ଷମତା ଅପେକ୍ଷା, ସଞ୍ଚିତ ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞାନ ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ଅଧିକ ବଜାୟ ରହେ। ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଗତି ବଦଳିବାକୁ ସମଗ୍ର ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା କମିବା ବୋଲି ବୁଝିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ସମବୟସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷମତାର ପରସ୍ପର ସନ୍ତୁଳନକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ବୁଝିବା ଦରକାର।
BrainTypeIQର ଜାପାନୀ ସଂସ୍କରଣରେ ମଧ୍ୟ Gf, Gv, Gwm ଓ Gsର ସ୍କୋରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ମିଳିଥିବା ବୟସଜନିତ ପ୍ରବଣତାକୁ ସମନ୍ୱୟ କରାଯାଇଛି।