IQ ले समग्र स्तर र विभिन्न क्षमताबीचको भिन्नता जनाउँछ
धेरै क्षमता मापन गर्ने IQ परीक्षणमा समग्र IQ र संज्ञानात्मक प्रोफाइलले फरक कुरा जनाउँछन्।
| हेर्ने नतिजा | थाहा हुने कुरा |
|---|---|
| समग्र IQ | विभिन्न कार्यमा साझा रूपमा प्रयोग हुने सिकाइ, बुझाइ र तर्कको समग्र स्तर |
| संज्ञानात्मक प्रोफाइल | भाषिक बुझाइ, तर्क, दृश्य–स्थानिक प्रशोधन, कार्यशील स्मृति र प्रशोधन गति जस्ता क्षमताका बलिया र कमजोर पक्ष |
समग्र IQ ले फरक प्रकारका कार्य कति बुझ्न, सिक्न र समाधान गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा एउटै सङ्ख्यामा समेट्छ। 100,000 भन्दा बढी व्यक्तिका नतिजा समेटिएको मेटा-विश्लेषण मा बुद्धि र शैक्षिक उपलब्धिबीच तुलनात्मक रूपमा बलियो सम्बन्ध थियो, जसको सहसम्बन्ध गुणाङ्क .54 थियो। समग्र IQ मापन गर्नुले सिकाइ, बुझाइ र तर्कको समग्र स्तर थाहा पाउन मद्दत गर्छ। समग्र स्कोरको अर्थ FSIQ के हो? मा विस्तारमा छ।
काम वा सिकाइको तरिका आफ्ना लागि उपयुक्त बनाउन भने विभिन्न क्षमताका स्कोर उपयोगी हुन्छन्। समग्र IQ उस्तै भए पनि सबै क्षमता एउटै स्तरमा भएका व्यक्ति र केही क्षमता उच्च तथा अरू कम भएका व्यक्तिले आफ्नो क्षमता सहज रूपमा प्रयोग गर्न सक्ने अवस्था फरक हुन्छ।
IQ उस्तै भए पनि क्षमता प्रयोग गर्न सजिलो हुने अवस्था फरक हुन्छ
भाषिक बुझाइ र तर्क बलियो तर कार्यशील स्मृति तुलनात्मक रूपमा कम भएको व्यक्तिले जटिल कुरा बुझ्न सक्छ। तर कसको जिम्मेवारी के हो, समयसीमा कति हो र सर्त के छन् भन्ने कुरा एकैपटक सुन्दै काम गर्नुपर्दा केही कुरा छुट्न सक्छन्। प्रशोधन गति तुलनात्मक रूपमा कम हुँदा समय दिएर गरिएको विश्लेषण उच्च गुणस्तरको हुन सक्छ, तर तत्काल उत्तर दिनुपर्ने वा धेरै डेटा भर्ने काम लगातार हुँदा उपलब्धि घट्न सक्छ।
यसको उल्टो, दृश्यमा आधारित तर्क बलियो तर भाषिक बुझाइ तुलनात्मक रूपमा कम भएको व्यक्तिले अमूर्त मौखिक व्याख्याभन्दा पूरा भएको कामको नमुना वा चित्र हुँदा समग्र कुरा छिटो बुझ्न सक्छ। क्षमताका यस्ता संयोजन संज्ञानात्मक प्रोफाइलका आधारभूत कुरा मा विस्तारमा छन्। बुझाइ र तर्कको क्षमता तथा जानकारी मनमा राख्दै समयभित्र प्रशोधन गर्ने क्षमताबीचको भिन्नता GAI र CPI बीचको भिन्नता बाट पनि बुझ्न सकिन्छ।
नतिजालाई दैनिक जीवनसँग जोड्दा स्कोरमा देखिएको भिन्नता र वास्तविक अवस्थाको अनुभव कहाँ मेल खान्छ भन्ने हेरिन्छ। मौखिक निर्देशनमा कुरा छुट्नु तर लेखिएको भए काम अघि बढ्नु, समयसीमा हटाउँदा कामको गुणस्तर बढ्नु, पूरा भएको नमुना हुँदा छिटो सुरु गर्न सक्नु। बारम्बार देखिने यस्ता भिन्नताले आफ्नो क्षमता सहज रूपमा प्रयोग गर्न सकिने अवस्था जनाउँछन्।
IQ को नतिजा क्षमता प्रयोग गर्न मिल्ने अवस्था बढाउन उपयोग गरिन्छ
नतिजालाई आफ्ना अहिलेका बलिया पक्ष उपयोग हुने र तुलनात्मक रूपमा कमजोर प्रशोधनमा मात्र भार नथुप्रिने गरी काम वा सिकाइको अवस्था बदल्न प्रयोग गरिन्छ।
काममा मौखिक रूपमा दिइएका धेरै सर्त लेखेर राख्दा जानकारी मनमा राख्दै कार्यान्वयन गर्ने भार घट्छ। सिकाइमा विषय बुझ्ने अभ्यास र समयभित्र समाधान गर्ने अभ्यास अलग गर्दा बुझ्ने क्षमता र प्रशोधनको गति नमिसाई अभ्यास गर्न सकिन्छ।
कार्यशील स्मृतिको प्रशिक्षण ले अभ्यास गरेजस्तै कार्यको नतिजा बढाए पनि बुद्धि वा पढेर बुझ्ने क्षमता जस्ता अन्य क्षेत्रमा व्यापक सुधार हुने प्रमाण भेटिएको छैन। तर नोट वा रिमाइन्डर जस्ता साधनमा जानकारी राख्ने संज्ञानात्मक अफलोडिङ ले त्यही समयमा चाहिने स्मृतिको भार घटाउँछ। क्षमता बदलिने समय पर्खनुभन्दा आफ्नो क्षमता प्रयोग गर्न मिल्ने अवस्था बढाउँदा नतिजालाई जीवनमा छिटो उपयोग गर्न सकिन्छ।
BrainTypeIQ को नतिजालाई ठोस काममा प्रयोग गर्ने तरिका IQ प्रोफाइल कसरी बुझ्ने? मा छ।