ဉာဏ်ရည်နှင့် အသက်ကြီးလာခြင်း

IQ 100 သည် အသက်မရွေး အသက်တူသူများ၏ ပျမ်းမျှကို ဖော်ပြသည်

WAIS ကဲ့သို့သော စမ်းသပ်မှုများ၏ IQ သည် အသက်တူသူအုပ်စုအတွင်းရှိ အဆင့်ကို ဖော်ပြသော စံညှိအမှတ်ဖြစ်သည်။ IQ 100 သည် အသက် 20 ဖြစ်စေ၊ 70 ဖြစ်စေ အသက်တူသူများ၏ ပျမ်းမျှအနီးတွင် ရှိကြောင်း ဆိုလိုသည်။

ဂျပန် WAIS-IV တွင် စမ်းသပ်မှုငယ်တစ်ခုစီ၏ မူလအမှတ်ကို အသက်အုပ်စုအလိုက် ပြောင်းလဲတွက်ချက်သည့် ဇယားဖြင့် စံညှိအမှတ်သို့ ပြောင်းပြီး ထိုအမှတ်များမှ ညွှန်းကိန်းအမှတ်များနှင့် စမ်းသပ်မှုတစ်ခုလုံး၏ IQ (FSIQ) ကို တွက်ချက်သည်။ ထို့ကြောင့် စမ်းသပ်မှုငယ်တစ်ခုတည်း၏ မူလအမှတ် တူညီသော်လည်း အသက်အုပ်စုကွဲလျှင် စံညှိအမှတ် မတူနိုင်ပါ။

ထို့ကြောင့် အသက်အရွယ်ကို ချိန်ညှိပြီးနောက် IQ တူညီသည့် လူငယ်နှင့် အသက်ကြီးသူတို့တွင် အဖြေမှန်အရေအတွက်နှင့် ပြီးမြောက်သည့် လုပ်ငန်းပမာဏပါ တူညီသည်ဟု မဆိုလိုပါ။ IQ သည် စမ်းသပ်လုပ်ငန်းတွင် ရရှိခဲ့သည့် ရလဒ်ကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြခြင်းထက် အသက်တူသူများအတွင်းရှိ အဆင့်ကို ဖော်ပြသည်။ ဂဏန်းနှင့် အဆင့်၏ ဆက်နွယ်မှုကို IQ အမှတ်၏ အဓိပ္ပာယ် တွင် အသေးစိတ်ရှင်းပြထားသည်။

ဉာဏ်ရည်ပြောင်းလဲပုံသည် စွမ်းရည်အလိုက် ကွဲပြားသည်

အသက်ကြီးလာသည့်အခါ ဉာဏ်ရည်အားလုံး တူညီသောနှုန်းဖြင့် ကျဆင်းခြင်းထက် စွမ်းရည်ပရိုဖိုင်၏ ဟန်ချက် ပြောင်းလဲလာသည်။ သိမြင်မှုလုပ်ငန်း 30 ခန့်ကို လေ့လာခဲ့သည့် သုတေသန တွင် အကောင်းဆုံးရလဒ် ရရှိသည့်ကာလသည် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် နှောင်းပိုင်းမှ 60 ကျော်အထိ ကွဲပြားနေပြီး ဉာဏ်ရည်အားလုံးအတွက် တူညီသော အထွတ်အထိပ်အသက်တစ်ခု မရှိခဲ့ပါ။

ဇယားရှိ အသက်ကာလများသည် စွမ်းရည်တစ်ခုစီ၌ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသော အထွတ်အထိပ်အသက်တစ်ခု ရှိသည်ဟု ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်စားပြုလုပ်ငန်းများတွင် တွေ့ရသည့်ကာလကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။

အမြန်နှုန်း၊ ပထမဆုံးတွေ့သည့် ပြဿနာဖြေရှင်းမှုနှင့် အချက်အလက်ကိုင်တွယ်မှုတို့က စောစောပြောင်းလဲသည်

လုပ်ဆောင်မှုအမြန်နှုန်း (Gs) တွင် အချက်ပြမှုတစ်ခုကို ရိုးရိုးတုံ့ပြန်သည့် အမြန်နှုန်းထက် ရွေးချယ်စရာအများအပြားမှ ရွေးခြင်း၊ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခြင်း၊ သင်္ကေတများကို တွဲဖက်ခြင်းတို့တွင် ပြောင်းလဲမှု ပိုစောစောပေါ်လာသည်။ အချိန်တိုအတွင်း အချက်များစွာ ဆက်လုပ်ရသည့် လုပ်ငန်းတွင် မှန်ကန်စွာ နားလည်နေသော်လည်း ပြီးမြောက်နိုင်သည့် ပမာဏ နည်းလာလွယ်သည်။

အသစ်အဆန်းကို ဆင်ခြင်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း (Gf) လည်း လူငယ်အရွယ်ကို ကျော်လာသောအခါ တဖြည်းဖြည်းကျဆင်းပြီး ပထမဆုံးတွေ့သည့် ပြဿနာ၏ စည်းမျဉ်းကို ရှာခြင်း၊ အခြေအနေအများအပြားကို တစ်ပြိုင်နက် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းတို့တွင် ပြောင်းလဲမှု ပေါ်လာသည်။

လုပ်ဆောင်မှုမှတ်ဉာဏ် (Gwm) တွင် အချက်အလက်ကို အချိန်တိုအတွင်း မူလအတိုင်း ထိန်းထားရသည့် လုပ်ငန်းထက် အစီအစဉ်ကို ပြောင်းပြန်လုပ်ခြင်း၊ ပြန်စီခြင်း၊ အချက်အလက်ကို လိုအပ်သလို ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည့် လုပ်ငန်းတွင် ကျဆင်းလွယ်သည်။ အမြင်နှင့် နေရာဆက်စပ်မှုကို ကိုင်တွယ်နိုင်စွမ်း (Gv) တွင်လည်း ပုံသဏ္ဌာန်ကို ခွဲခြားရုံထက် ပုံ၏ဦးတည်ရာကို စိတ်ထဲတွင် လှည့်ကြည့်ခြင်း၊ အစိတ်အပိုင်းများမှ ပြည့်စုံသောပုံကို ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ နေရာဆက်စပ်မှုအများအပြားကို ကိုင်တွယ်ခြင်းတို့တွင် ပြောင်းလဲမှု ပေါ်လာသည်။

ဝေါဟာရနှင့် အသိပညာက လူလတ်ပိုင်းမှ အသက်ကြီးပိုင်းအထိ တိုးတက်လွယ်သည်

အသိပညာအခြေပြု ဉာဏ်ရည်သည် သင်ယူမှုနှင့် အတွေ့အကြုံမှ ရရှိထားသော ဝေါဟာရ၊ အထွေထွေအသိပညာနှင့် အယူအဆများကို နားလည်မှုနှင့် ရှင်းပြမှုတွင် အသုံးပြုနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီးနောက်လည်း အသိပညာ ဆက်လက်စုဆောင်းရရှိနေသောကြောင့် လုပ်ဆောင်မှုအမြန်နှုန်းနှင့် အသစ်အဆန်းကို ဆင်ခြင်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းတို့နှင့် အသက်အလိုက် ပြောင်းလဲပုံ မတူပါ။

အသက် 18 မှ 89 အထိ ဝေါဟာရရလဒ်ကို လေ့လာခဲ့သည့် သုတေသန တွင် ဝေါဟာရလုပ်ငန်းအများအပြား၏ ရလဒ်သည် အသက် 64 မှ 66 ဝန်းကျင်အထိ တက်လာပြီး ထို့နောက် ကျဆင်းခဲ့သည်။ ဝေါဟာရပါဝင်သည့် အသိပညာအခြေပြု စွမ်းရည်အလုံးစုံလည်း ပျမ်းမျှအားဖြင့် အသက် 60 ကျော်ဝန်းကျင်အထိ တိုးတက်သည်။

ထို့ကြောင့် လူလတ်ပိုင်းနောက်ပိုင်း၏ ပျမ်းမျှစွမ်းရည်ပရိုဖိုင်တွင် အချိန်တိုအတွင်း လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းနှင့် ပထမဆုံးတွေ့သည့် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းတို့ထက် စုဆောင်းထားသော ဝေါဟာရနှင့် အသိပညာတို့က နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမြင့်သည့်အဆင့်၌ ရှိနေသည်။ လုပ်ဆောင်မှုအမြန်နှုန်း ပြောင်းလဲလာခြင်းကို ဉာဏ်ရည်အားလုံး ကျဆင်းခြင်းအဖြစ် မယူဘဲ အသက်တူသူများအတွင်းရှိ အဆင့်နှင့် စွမ်းရည်အချင်းချင်း၏ ဟန်ချက် ကို ခွဲ၍ နားလည်ရန် အရေးကြီးသည်။

BrainTypeIQ ဂျပန်ဘာသာဗားရှင်း တွင်လည်း Gf၊ Gv၊ Gwm၊ Gs နယ်ပယ်တစ်ခုစီ၌ တွေ့ရှိထားသည့် အသက်အရွယ်အလိုက် သဘောထားကို အမှတ်တွက်ချက်မှုတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။