સમજ હોવા છતાં કામ આગળ કેમ વધતું નથી?

વાત સમજવી અને કામ પૂરું કરવું એક જ બાબત નથી

કામનો વિષય સમજીને સમસ્યા અને ઉકેલ સમજાવી શકાય, તો પણ ત્યાર પછી લક્ષ્ય યાદ રાખવું, આગળનું પગલું પસંદ કરવું, શરતો બદલાય તેમ અપડેટ કરવું, વિચારને તૈયાર પરિણામમાં ફેરવવો, ભૂલ તપાસવી અને કામ મોકલવું બાકી રહે છે.

મીટિંગમાં ઉકેલ તરત સમજાવી શકાય, પરંતુ પોતાની જગ્યાએ પાછા આવીને ફાઇલ ખોલી ન શકાય. આખી રચના તૈયાર હોય, પરંતુ તેને માગેલા લખાણ અથવા કોષ્ટકમાં ફેરવવામાં સમય લાગે. સામગ્રી પૂરી હોય, પરંતુ તપાસ પૂરી કરીને મોકલી ન શકાય. આવા સમયે સમજ્યા પછી કયા તબક્કે કામ અટકે છે તે જોવું જરૂરી છે.

કામ અટકવાના તબક્કા

“કામ ધીમું ચાલે છે” એવું એક કારણ ન માનીને, સમજ્યા પછીના તબક્કા અલગ કરવામાં આવે છે.

ફક્ત કામ શરૂ કરવામાં અટકતી વ્યક્તિ અને કામ શરૂ થયા પછી માહિતી દાખલ કરવા અથવા તપાસવામાં સમય લેતી વ્યક્તિ માટે બદલવાનો તબક્કો જુદો છે. જે તબક્કે સમય અને ફરી કરવાનું કામ સૌથી વધુ ભેગું થાય છે, તે મુખ્ય અવરોધ છે અને તેને પહેલાં બદલવો જોઈએ.

જ્ઞાનાત્મક ક્ષમતાનો તફાવત દરેક તબક્કામાં જુદી રીતે દેખાય છે

જ્ઞાનાત્મક પ્રોફાઇલમાં ઊંચી ભાષાકીય સમજ અથવા તર્કશક્તિ વાતનો અર્થ, સમસ્યાની રચના અને ઉકેલ ઝડપથી સમજવામાં મદદ કરે છે. બીજી તરફ, એ જવાબ યાદ રાખીને અનેક શરતો સંભાળવી પડે ત્યારે વર્કિંગ મેમરી અને માહિતી સરખાવવી, ઉતારવી તથા દાખલ કરવી પડે ત્યારે પ્રક્રિયાની ઝડપ પર ભાર વધે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, મીટિંગમાં દિશા નક્કી થયા પછી પણ નક્કી થયેલી અને બાકી રહેલી બાબતો અલગ કરવી, કામ કોને સોંપાયું છે, સમયમર્યાદા શું છે અને કયા ફોર્મેટમાં મોકલવાનું છે—આ બધું યાદ રાખીને દાખલ કરવું તથા આંકડા અને લખાણ સરખાવવાં પડે છે. વાત ઝડપથી સમજવી અને આ આખી પ્રક્રિયા ઝડપથી પૂરી કરવી જુદી બાબતો છે.

જ્ઞાનાત્મક ક્ષમતાનો સ્કોર કામ ધીમું પડવાના કારણનું નામ નથી. કામ ખરેખર કયા તબક્કે અટક્યું તેની સાથે સ્કોરને સરખાવીને કઈ પ્રક્રિયા પર વધુ ભાર પડે છે તે વિચારવામાં આવે છે.

મજબૂત ક્ષમતાથી મુશ્કેલી સંભાળવામાં ચોકસાઈ વધે, પણ સમય લાગી શકે છે

રોજિંદા કામમાં મજબૂત ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરીને વધુ ભારવાળા તબક્કાને સંભાળવામાં આવે છે.

• નાની શરતોને અર્થ ધરાવતા જૂથમાં ગોઠવવી
• આકૃતિ અથવા ગોઠવણીના ભાગને નામ આપીને ક્રમ શબ્દોમાં ગોઠવવો
• મનમાં પગલાં બોલતાં રહીને હાલમાં કામ ક્યાં સુધી પહોંચ્યું છે તે યાદ રાખવું
• પહેલાં કરેલા કામને નમૂના તરીકે વાપરીને નવા કામમાં ફક્ત તફાવત પર વિચારવું

નક્કી પ્રકારના રિપોર્ટમાં નાની વિગતોને “સરવાળો, તપાસ અને મોકલવું” જેવા પહેલેથી ઓળખાતા જૂથમાં સંભાળી શકાય છે. પહેલી વારના કામમાં દરેક નાની બાબત અલગ સંભાળવી પડે છે, તેથી વિગતો રહી જવાની અથવા ફરી વાંચવાની જરૂર વધે છે. શબ્દોમાં ગોઠવવું અને અર્થ આપવો ચોકસાઈમાં મદદ કરે છે, પરંતુ માહિતીનું સ્વરૂપ બદલવામાં સમય લાગે છે.

સમયમર્યાદા ખૂબ ટૂંકી હોય, ત્યારે શબ્દોમાં ગોઠવવા, અર્થ આપવા, પગલાં નક્કી કરવા અને તપાસવા માટે સમય મળતો નથી. વચ્ચે બીજું કામ આવે, તો મૂળ કામ પર પાછા ફરવા માટે લક્ષ્ય, હાલની સ્થિતિ અને આગળનું પગલું ફરી નક્કી કરવું પડે છે. શાંત વાતાવરણમાં કામ આગળ વધે, પરંતુ તરત જવાબ આપવો અથવા એકસાથે અનેક કામ કરવાં પડે ત્યારે ન થાય, તો તફાવત એ હોય છે કે રોજિંદી મદદરૂપ રીત વાપરવા માટે સમય મળે છે કે નહીં.

મનમાં વપરાતી મદદરૂપ રીતને કામની પ્રક્રિયામાં સામેલ કરવી

જે રીત મદદરૂપ થઈ હોય તેને વ્યસ્ત દિવસે પણ ફરી વાપરી શકાય એવી બનાવવામાં આવે છે.

દર વખતે મનમાં યાદ કરીને પ્રક્રિયા ફરી બનાવવાનું કામ ઓછું થાય, ત્યારે સમય, ભૂલો અને ફરી કરવાનું કામ એકસાથે ઘટે છે અને કામ વધુ સ્થિર બને છે.

BrainTypeIQમાં એકંદર IQ અને પાંચ ક્ષેત્રો સાથે જોઈને, કામ ખરેખર કયા તબક્કે અટક્યું તેની સામે કઈ ક્ષમતા પર વધુ ભાર પડે છે તે વિચારી શકાય છે. પરિણામ કયા ક્રમમાં જોવું તે BrainTypeIQ રિપોર્ટ કેવી રીતે વાંચવોમાં સમજાવ્યું છે.