Podobieństwa wymagają nazwania wspólnej cechy dwóch pojęć
Psycholog podaje dwa słowa lub pojęcia, a badana osoba własnymi słowami wyjaśnia, co je łączy. Nie wystarczy opisać tylko jednego z nich ani podać zdarzenia, w którym oba występują. Odpowiedź powinna wskazać wspólną kategorię lub zasadniczą właściwość.
W WAIS-R(PL) Podobieństwa są podtestem Skali Słownej i należą do czynnika Rozumienie Werbalne. Odpowiedź wymaga rozpoznania znaczenia obu słów, porównania ich i sformułowania wspólnej cechy w języku polskim.
Od konkretnego podobieństwa do wspólnego pojęcia
Kilka cech może być prawdziwych jednocześnie, ale nie każda opisuje istotę relacji równie dobrze. Zadanie wymaga wyboru takiego poziomu ogólności, który obejmuje oba pojęcia i oddaje ich najważniejsze podobieństwo.
Nie liczy się liczba abstrakcyjnych słów ani długość wypowiedzi. Najważniejsze jest trafne porównanie znaczeń, odrzucenie powierzchownego skojarzenia oraz krótkie i precyzyjne ujęcie wspólnej idei.
Co oznacza wysoki lub niski wynik
Wyższy wynik pokazuje łatwość wydobywania wspólnej struktury z dwóch konkretnych pojęć i ujmowania jej w zwięzłej wypowiedzi. Podobne przetwarzanie pomaga zebrać kilka przykładów w jedną zasadę, nazwać wspólny problem w różnych sytuacjach albo skrócić długą dyskusję do głównego wniosku.
Niższy wynik oznacza większe obciążenie w tych warunkach. Osoba może rozumieć każde słowo osobno, lecz zatrzymywać się na szczególe, wybierać skojarzenie obejmujące tylko jedno pojęcie albo mieć trudność z ujęciem trafnej relacji w ocenianej odpowiedzi ustnej.
Przy interpretacji trzeba porównać Podobieństwa z pozostałymi zadaniami językowymi. Jeśli Słownik jest wyraźnie wyższy, sama znajomość znaczeń może być mocniejsza niż tworzenie wspólnego pojęcia. Jeśli oba wyniki są niższe, obciążenie może rozpoczynać się już na poziomie słownictwa. Zasady porównywania podtestów opisujemy w artykule Jak czytać wynik WAIS-R(PL)?.
Czym Podobieństwa różnią się od Słownika i Wiadomości
| Podtest | Bezpośrednie zadanie | Główne przetwarzanie |
|---|---|---|
| Podobieństwa | wyjaśnić wspólną cechę dwóch pojęć | porównanie znaczeń i utworzenie pojęcia nadrzędnego |
| Słownik | zdefiniować jedno słowo | wydobycie znaczenia i ujęcie go w definicji |
| Wiadomości | odpowiedzieć na pytanie o ogólny fakt | wydobycie zgromadzonej wiedzy |
Wszystkie trzy zadania wykorzystują Gc, czyli rozumienie słowne i wiedzę, ale każde wymaga innego użycia tej wiedzy.
BrainTypeIQ bada relacje słowne w innym formacie
Analogie słowne w BrainTypeIQ pokazują parę wzorcową i wymagają wybrania całej drugiej pary o takiej samej relacji. Wspólnym elementem jest przejście poza znaczenie pojedynczego słowa do relacji między pojęciami.
Różni się sposób odpowiedzi. W Podobieństwach osoba samodzielnie tworzy nazwę wspólnej cechy. W BrainTypeIQ rozpoznaje relację i przenosi ją na inną parę w zadaniu wyboru. Dzięki temu pierwsze zadanie pokazuje tworzenie wspólnego pojęcia, a drugie — stosowanie rozpoznanej relacji do nowego materiału.