| IQ | ਪਰਸੈਂਟਾਈਲ | ਉੱਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ | ਸਥਿਤੀ |
|---|---|---|---|
| 100 | 50.0 | 50.0% | ਔਸਤ |
| 120 | 90.9 | 9.1% | ਉੱਚਾ |
| 130 | 97.7 | 2.3% | ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ |
IQ ਸਹੀ ਜਵਾਬਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜਾਂ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਅੰਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
IQ ਦੀ ਔਸਤ 100 ਹੈ ਅਤੇ 15 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਵਿਚਲਨ ਹੈ
ਅੱਜ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ IQ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਸਕੋਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਉਮਰ ਦੇ ਹਵਾਲਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਔਸਤ 100 ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਵਿਚਲਨ, ਯਾਨੀ standard deviation, 15 ਹੋਵੇ। IQ 115 ਔਸਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਵਿਚਲਨ ਉੱਪਰ ਅਤੇ IQ 130 ਦੋ ਮਿਆਰੀ ਵਿਚਲਨ ਉੱਪਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਮਲ ਵੰਡ ਵਿੱਚ IQ 85–115 ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਗਭਗ 68.3% ਅਤੇ IQ 70–130 ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਗਭਗ 95.4% ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਕੋਰ ਔਸਤ ਤੋਂ ਜਿੰਨਾ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸਕੋਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉੱਨੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। WAIS ਦਾ FSIQ, ਯਾਨੀ ਪੂਰੇ ਟੈਸਟ ਦਾ IQ ਵੀ ਇਸੇ ਔਸਤ 100 ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਵਿਚਲਨ 15 ਵਾਲੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
IQ 70–140 ਲਈ ਪਰਸੈਂਟਾਈਲ ਸਾਰਣੀ
ਪਰਸੈਂਟਾਈਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਉਮਰ ਦੇ ਹਵਾਲਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਉਸ ਸਕੋਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, 91ਵਾਂ ਪਰਸੈਂਟਾਈਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਗਭਗ 91% ਲੋਕ ਉਸ ਸਕੋਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਲਗਭਗ ਉੱਪਰਲੇ 9% ਵਿੱਚ ਹੈ।
| IQ | ਪਰਸੈਂਟਾਈਲ: ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ | ਉੱਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ |
|---|---|---|
| 70 | 2.3 | 97.7% |
| 75 | 4.8 | 95.2% |
| 80 | 9.1 | 90.9% |
| 85 | 15.9 | 84.1% |
| 90 | 25.2 | 74.8% |
| 95 | 36.9 | 63.1% |
| 100 | 50.0 | 50.0% |
| 105 | 63.1 | 36.9% |
| 110 | 74.8 | 25.2% |
| 115 | 84.1 | 15.9% |
| 120 | 90.9 | 9.1% |
| 125 | 95.2 | 4.8% |
| 130 | 97.7 | 2.3% |
| 135 | 99.0 | 1.0% |
| 140 | 99.6 | 0.4% |
ਇਸ ਸਾਰਣੀ ਦੇ ਅੰਕ ਔਸਤ 100 ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਵਿਚਲਨ 15 ਵਾਲੀ ਨਾਰਮਲ ਵੰਡ ਤੋਂ ਗਿਣੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅੰਕ ਹਨ। ਰਸਮੀ ਟੈਸਟ ਲਈ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਪਰਸੈਂਟਾਈਲ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਅੰਤਰਾਲ, ਯਾਨੀ confidence interval, ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਟੈਸਟ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਅਤੇ ਸਕੋਰ ਦੀ ਮਾਪਣ-ਗ਼ਲਤੀ IQ ਟੈਸਟ ਦੇ ਮਾਪਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਹੈ।
IQ 120 ਅਤੇ 130 ਦੇ 10 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ 10% ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ
IQ 120 ਲਗਭਗ 90.9ਵੇਂ ਪਰਸੈਂਟਾਈਲ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਲਗਭਗ 9.1% ਵਿੱਚ ਹੈ। IQ 130 ਲਗਭਗ 97.7ਵੇਂ ਪਰਸੈਂਟਾਈਲ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਲਗਭਗ 2.3% ਵਿੱਚ ਹੈ। 120 ਤੋਂ 130 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 6.8% ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
IQ ਦੇ 10 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ 10% ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿ IQ 130, IQ 100 ਨਾਲੋਂ “30% ਉੱਚਾ” ਹੈ। IQ ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਦੂਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਰਸੈਂਟਾਈਲ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
IQ 130 ’ਤੇ ਅਕਸਰ ਧਿਆਨ ਜਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉੱਪਰਲੇ ਲਗਭਗ 2% ਦਾ ਪੱਧਰ MENSA ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਕੋਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ IQ ਮਾਪਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ? ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੱਚੇ IQ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।