ਜੇ ਕਿਸੇ ਟੈਸਟ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਬੂਤ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ IQ ਇੱਕ ਸਟੀਕ ਅੰਕ ਮੰਨ ਕੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਖੋਜ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਥਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਸਕਰੀਨ ਜਾਂ IQ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਮਾਪਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਫ਼ੀਸ ਅਤੇ ਕਰਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਟੈਸਟ ਚੁਣਨ ਬਾਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਆਨਲਾਈਨ IQ ਟੈਸਟ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੀਏ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ।
IQ ਟੈਸਟ ਦੀ ਮਾਪਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ 4 ਹਿੱਸੇ
| ਹਿੱਸਾ | ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਹੈ | ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
|---|---|---|
| ਮਾਨਕੀਕਰਨ | ਕੀ ਟੈਸਟ ਲੈਣ ਅਤੇ ਅੰਕ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਇੱਕੋ ਹਨ | ਡਿਵਾਈਸ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਅੰਕ ਦੇਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
| ਨੌਰਮ | ਕਿਸ ਦੇ ਡਾਟੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | IQ 100 ਜਾਂ ਉੱਪਰਲੇ 2% ਦਾ ਮਤਲਬ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ |
| ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ | ਅੰਕ ਕਿੰਨੇ ਇਕਸਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ | ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਸਹੀ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਹੋਏ ਜਵਾਬਾਂ ਕਾਰਨ ਅੰਕ ਬਹੁਤ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ |
| ਵੈਧਤਾ | ਕੀ ਅੰਕ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਯੋਗਤਾ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ | ਸਿਰਫ਼ ਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤਰਕ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚਾ IQ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਆਪ IQ ਦੀ ਮਾਪਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਉੱਚੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੇ ਟੈਸਟ ਸਿਰਫ਼ ਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤਰਕ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਗਤੀ ਸਮੇਤ ਸਮੁੱਚੇ IQ ਦਾ ਵੈਧ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਨੌਰਮ
ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵਿਆਖਿਆ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੱਦ, ਸਵਾਲ ਦੇਣ, ਅੰਕ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਮੁੱਕਣ ਜਾਂ ਟੈਸਟ ਰੁਕਣ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੈ। ਆਨਲਾਈਨ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਅਤੇ PC 'ਤੇ ਦਿੱਖ ਦਾ ਫ਼ਰਕ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਦੇਰੀ, ਮੁੜ ਟੈਸਟ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਖੋਜ ਜਾਂ ਨੋਟ ਵਰਤਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਅੰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਜੇ ਇੱਕੋ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ IQ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਤੇ ਡਿਵਾਈਸ ਜਾਂ ਟੈਸਟ ਦੇਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨੌਰਮ ਉਹ ਡਾਟਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ IQ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਹੀ ਜਵਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਔਸਤ 100 ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਵਿਛਲਨ (standard deviation) 15 ਵਾਲੇ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਡਾਟੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਨੂੰ 100 ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਅੰਕ ਆਮ ਬਾਲਗ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।
ਨੌਰਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ। ਉਮਰ, ਭਾਸ਼ਾ, ਇਲਾਕਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਮੁੜ ਟੈਸਟ ਦੇਣ, ਅਸਧਾਰਨ ਜਵਾਬਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟੈਸਟ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਧ, ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਲ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਵਾਲਾਂ ਤੇ ਅੰਕ ਦੇਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਾਤਭਾਸ਼ਾ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
“ਇੱਕ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਟੈਸਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ” ਲਿਖਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮੁੜ ਦਿੱਤੇ ਟੈਸਟ ਵੀ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਸ ਉਮਰ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹਨ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਕਦੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਨੌਰਮ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾ ਕੀਤੇ ਟੈਸਟ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਨੌਰਮ ਸਿੱਧੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਜਾਪਾਨੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਲਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ, ਨਮੂਨੇ, ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੇ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ, ਮਾਪਣ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਅੰਤਰਾਲ
ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 0 ਤੋਂ 1 ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੁਣਾਂਕ ਨਾਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਇਕਸਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਨ ਟੈਸਟ ਦੇਣ 'ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਦੁਬਾਰਾ-ਟੈਸਟ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਵੱਖਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ “ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ .90” ਲਿਖਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਕਿਸਮ, ਕਿਸ ਦੇ ਡਾਟੇ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਅੰਕ ਲਈ ਗਿਣੀ ਗਈ ਹੈ।
ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਤੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਕ ਦੀ ਮਾਪਣ ਦੀ ਮਿਆਰੀ ਗ਼ਲਤੀ (SEM) ਕੱਢੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਿਆਰੀ ਵਿਛਲਨ 15 ਵਾਲੇ IQ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ .90 ਹੋਵੇ, ਤਾਂ SEM ਲਗਭਗ 4.7 ਅੰਕ ਹੈ। 95% ਭਰੋਸਾ ਅੰਤਰਾਲ ਨੂੰ ±1.96 SEM ਨਾਲ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ IQ 130 ਦੀ ਹੱਦ ਲਗਭਗ 121–139 ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ .90 ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਕ ਤੱਕ ਸਟੀਕ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਮਾਪਣ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨੌਰਮ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਜਾਂ ਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤਰਕ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚਾ IQ ਕਹਿਣ ਦੀ ਵੈਧਤਾ, ਤੰਗ ਭਰੋਸਾ ਅੰਤਰਾਲ ਨਾਲ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਵੈਧਤਾ ਅਤੇ ਮਾਪੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਹੱਦ
ਵੈਧਤਾ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੰਕ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਯੋਗਤਾ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਲ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਸੋਚੀ ਗਈ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਡਾਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬੁੱਧੀ ਟੈਸਟਾਂ ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਮੀਦ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਬੰਧ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਅਤੇ Matrix Reasoning, ਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤਰਕ ਜਾਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਤਰਕ ਕਰਨ ਦੇ ਚੰਗੇ ਟੈਸਟ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ 30 ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਉੱਚੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਗਿਆਨ, ਵਰਕਿੰਗ ਮੈਮਰੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਗਤੀ ਮਾਪੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਸਮੁੱਚਾ IQ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਮਾਪਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਸਕਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ।
“ਮੌਜੂਦਾ IQ ਟੈਸਟ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਬੰਧ .70” ਦਾ ਮਤਲਬ ਵੀ 70% ਸਟੀਕ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਹਿ-ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਅੰਕ ਕਿੰਨਾ ਇਕੱਠੇ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ 10 ਅੰਕ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਅੰਕ ਦਾ ਅਸਲ ਅੰਕ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਬੰਧ 1 ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅੰਕ 10 ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਲਨਾ ਲਈ ਵਰਤੇ ਟੈਸਟ ਦਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕਰਣ, ਨਮੂਨਾ, ਔਸਤ ਫ਼ਰਕ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਅੰਕ-ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ, ਇਹ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ IQ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਉੱਚ IQ ਮਾਪਣ ਲਈ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਨੌਰਮ
IQ 130 ਅਤੇ 140 ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਉੱਪਰੀ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
| ਉੱਪਰੀ ਹੱਦ | ਕੀ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ | ਘਾਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
|---|---|---|
| ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਹੱਦ | ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਜੋ ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਦਿਖਾਉਣ | ਉੱਚ ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਸਹੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਮਾਪਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ |
| ਨੌਰਮ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਹੱਦ | ਉੱਚੇ ਅੰਕਾਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਬਦਲਣ ਦਾ ਢੰਗ | ਇੱਕੋ ਸਹੀ ਜਵਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕੀ ਵਾਲਾ IQ ਸਥਿਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦੇ |
ਪੂਰਾ ਨਮੂਨਾ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵੰਡ ਦੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਔਸਤ 100 ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਵਿਛਲਨ 15 ਵਾਲੀ ਨਾਰਮਲ ਵੰਡ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ 2,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ IQ 140 ਜਾਂ ਵੱਧ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 8 ਲੋਕ ਹੋਣਗੇ। ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨੇ ਡਾਟੇ ਨਾਲ IQ 140, 142 ਅਤੇ 145 ਦਾ ਬਾਰੀਕ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। IQ ਦੇ ਅੰਕ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੰਕ ਵਧਣ ਨਾਲ ਲੋੜੀਂਦਾ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
WISC-V ਦੇ ਆਮ ਨੌਰਮ ਦੇ 2,200 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 16 ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਅੰਕ 150 ਜਾਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉੱਚੇ ਅੰਕਾਂ ਲਈ ਵਧਾਏ ਹੋਏ ਨੌਰਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ 108 ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਪਰਲੇ ਪੱਧਰ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਡਾਟੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਪਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
ਜਨਤਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਦੇਖੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
| ਕੀ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ | ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਨਤਕ ਜਾਣਕਾਰੀ |
|---|---|
| ਅੰਕ ਕਿਸ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਮੰਨ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ | ਟੀਚੇ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ, ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਲ, ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਢੰਗ |
| ਅੰਕ ਕਿਹੜੀ ਯੋਗਤਾ ਮਾਪਦੇ ਹਨ | ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਵੈਧਤਾ ਜਾਂਚਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ |
| ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਟੈਸਟ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ, ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦੀ ਕਿਸਮ, SEM, ਉੱਚੇ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਤਰੀਕਾ |
ਸਾਰਾ ਮੁੱਢਲਾ ਡਾਟਾ, ਅੰਕ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸਵਾਲ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਟੀਚੇ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ, ਨਮੂਨਾ, ਟੈਸਟ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ, ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਢੰਗ, ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਤੇ ਗ਼ਲਤੀ, ਵੈਧਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਕਰਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੇ ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ IQ 137 ਵਰਗੇ ਬਾਰੀਕ ਅੰਕ ਦਿਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਤੇ ਸਟੀਕਤਾ ਪੱਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਟੈਸਟ ਆਪਣੇ ਸਬੂਤ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ IQ ਨੂੰ ਸਟੀਕ ਅੰਕ ਮੰਨ ਕੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
BrainTypeIQ ਦੇ ਮਾਪਣ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਸਬੂਤ
BrainTypeIQ 9 ਉਪ-ਟੈਸਟ ਚੁਣਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ 5 ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 9 ਉਪ-ਟੈਸਟਾਂ ਤੋਂ ਸਮੁੱਚਾ IQ ਤੇ 5 ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਜੋੜਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 841 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੌਰਮ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ IQ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ .929 ਅਤੇ SEM ਲਗਭਗ 4.0 ਅੰਕ ਵੀ ਜਨਤਕ ਹਨ। ਜੇ ਮਕਸਦ ਰਸਮੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਨਤੀਜਾ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, WAIS ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ IQ ਟੈਸਟ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਚੋਣ ਕਰੋ।