De g-factor is de algemene tendens in cognitieve taken
De g-factor is een theoretisch begrip voor de algemene tendens die in meerdere cognitieve taken terugkomt, zoals woordenschat, redeneren, geheugen en verwerkingssnelheid. Ook taken die er aan de buitenkant verschillend uitzien, hangen in scores vaak positief met elkaar samen. De g-factor wordt gebruikt om dat gemeenschappelijke deel te beschrijven.
De g-factor is een theoretisch begrip; FSIQ is een totaalscore die dit in testresultaten samenvat. In intelligentieonderzoeken zoals WAIS worden meerdere onderdelen samengevoegd tot FSIQ. Dat getal kun je lezen als een schatting van de algemene factor die uit de hele test naar voren komt.
FSIQ is een ingang, geen eindpunt
FSIQ is handig om het algemene niveau kort te begrijpen. Het laat globaal zien of iemand rond het gemiddelde, aan de hoge kant of aan de lage kant zit.
Maar FSIQ is een samenvatting van verschillen per domein. Iemand kan sterk verbaal begrip hebben en tegelijk een lagere verwerkingssnelheid. Als totaalscore kan dat midden in de schaal uitkomen, waardoor minder duidelijk wordt welk domein sterk is en waar belasting sneller ontstaat.
De g-factor en FSIQ zijn ingangen tot het geheel. Om het resultaat aan het dagelijks functioneren te verbinden, moet je ook de verschillen per domein lezen.
FSIQ wordt verder uitgelegd in Wat is FSIQ?.
De CHC-theorie leest in drie lagen
De CHC-theorie beschrijft intelligentie in drie lagen.
- Laag 3: de g-factor, de algemene tendens
- Laag 2: brede vaardigheden zoals Gc, Gf, Gv, Gwm en Gs
- Laag 1: specifieke deelvaardigheden zoals woordenschat, inductief redeneren en mentale rotatie
Totaal IQ kan te grof zijn, terwijl losse testonderdelen te gedetailleerd kunnen zijn. De tweede laag ertussen maakt de betekenis van het resultaat vaak overzichtelijker.
Bij hetzelfde FSIQ kunnen iemand met hoge Gc en lage Gs, en iemand met hoge Gf en lage Gwm, verschillende sterke manieren van denken en verschillende belastende situaties hebben. Nadat je de g-factor hebt bekeken, maakt de balans tussen de 5 domeinen het resultaat beter leesbaar als cognitief profiel.
Lezen met BrainTypeIQ
Met BrainTypeIQ kun je via een online IQ-test met 9 onderdelen het totaal IQ en verschillen in het cognitieve profiel bekijken. Naast het totaal IQ worden Gc, Gf, Gv, Gwm en Gs als 5 cognitieve domeinen apart bekeken.
Het is geen vervanging voor een diagnose of formeel intelligentieonderzoek. Het kan wel een ingang zijn om het algemene niveau en de balans tussen domeinen uit elkaar te houden.