Een WAIS maakt concreter waarom begrijpen en uitvoeren kunnen verschillen
Bij onderzoek naar ADHD of autisme kan een WAIS duidelijker maken waarom je complexe inhoud wel begrijpt, maar moeite hebt om meerdere stappen stabiel uit te voeren of onder tijdsdruk tot een resultaat te komen. De test laat zien welke cognitieve vaardigheden je gemakkelijk inzet en wat juist meer inspanning vraagt.
Daarom worden de scores verbonden met de moeilijkheden die je nu ervaart, je ontwikkelingsgeschiedenis, je functioneren thuis, tijdens je opleiding of op je werk, en informatie uit gesprekken en observaties. De Nederlandse richtlijn voor autisme bij volwassenen gaat uit van zo'n combinatie van informatiebronnen. Ook bij ADHD wordt gekeken naar symptomen en beperkingen die in de jeugd én op volwassen leeftijd in verschillende situaties zichtbaar zijn. De WAIS stelt niet zelf de diagnose. De test maakt je cognitieve profiel concreet, waarna de professional de uitkomsten samen met alle andere informatie beoordeelt.
Wat de WAIS laat zien over je cognitieve profiel
De huidige Nederlandse versie is de WAIS-IV-NL. Deze levert Totaal IQ (TIQ) en vier indexen op: Verbaal Begrip (VBI), Perceptueel Redeneren (PRI), Werkgeheugen (WgI) en Verwerkingssnelheid (VsI). De waarde zit niet alleen in het TIQ, maar juist in de combinatie van deze scores. De volledige opbouw staat in wat de WAIS-IV-NL meet.
Bij hetzelfde TIQ kunnen de vier indexen heel anders verdeeld zijn. Daardoor verschillen ook de omstandigheden waarin iemand gemakkelijk presteert en waarin de belasting oploopt. Als werkgeheugen bijvoorbeeld lager ligt dan verbaal begrip of perceptueel redeneren, kan iemand complexe inhoud goed begrijpen maar moeite hebben om meerdere mondelinge instructies tegelijk vast te houden. Bij een relatief lage verwerkingssnelheid kan iemand zorgvuldig nadenken, maar meer moeite hebben met herhaald controleren of invoeren onder tijdsdruk.
De WAIS laat rechtstreeks zien hoe je presteert in een gestructureerde testsituatie. Door de scores te verbinden met je ontwikkelingsgeschiedenis, gedrag tijdens de afname en concrete situaties uit werk en dagelijks leven, wordt duidelijker onder welke omstandigheden je sterke kanten naar voren komen en waar meer inspanning nodig is. In cognitieve verschillen bij ADHD en autisme lees je hoe zulke verschillen in het dagelijks leven kunnen terugkomen.
Voor diagnose en behandeling ga je via de huisarts naar de GGZ
Wil je ADHD of autisme laten onderzoeken en ook behandeling kunnen krijgen, bespreek dit dan eerst met je huisarts. Voor geestelijke gezondheidszorg is meestal een verwijzing nodig; binnen de GGZ wordt vervolgens bepaald welke gesprekken, vragenlijsten en tests nodig zijn.
Gaat het uitsluitend om zelfinzicht in je IQ en cognitieve profiel, dan kun je je rechtstreeks aanmelden bij een particuliere praktijk voor intelligentieonderzoek. De twee routes en het verloop van intake tot uitslag staan in WAIS-IV-NL laten afnemen.