मॅट्रिक्स तर्कशक्ती चाचणीत काय करावे लागते?
BrainTypeIQ च्या मॅट्रिक्स तर्कशक्ती चाचणीत रांगेत मांडलेल्या आकृत्यांवरून किंवा अनेक आकृत्यांमधील संबंधांवरून नियम शोधायचा असतो. त्यानंतर रिकाम्या जागेत बसणारी किंवा दिलेल्या अटी पूर्ण करणारी आकृती निवडायची असते.
प्रश्नानुसार आकृत्यांची मांडणी वेगळी असते. काही प्रश्नांत उभ्या-आडव्या रांगा पाहाव्या लागतात, तर काही प्रश्नांत एका आडव्या रांगेतील बदल किंवा अनेक आकृत्यांतील परस्परसंबंध पाहावे लागतात. शब्दज्ञान किंवा शाळेत शिकलेल्या माहितीपेक्षा, समोरच्या आकृत्यांतून त्याच वेळी नियम शोधण्याची क्षमता येथे महत्त्वाची असते.
मॅट्रिक्स तर्कशक्ती कोणती क्षमता मोजते?
BrainTypeIQ च्या पाच क्षेत्रांपैकी प्रवाही तर्कशक्ती (Gf) मोजणाऱ्या उपचाचण्यांपैकी ही एक आहे. विशेषतः अनेक उदाहरणांमधून समान नियम शोधणारा विगामी तर्क यात वापरला जातो.
Gf ची दुसरी उपचाचणी, तराजू तर्कशक्ती, दिलेल्या अटींवरून उत्तर काढण्यावर भर देते, तर मॅट्रिक्स तर्कशक्तीमध्ये नियमित नमुना शोधणे महत्त्वाचे असते. BrainTypeIQ मध्ये या दोन्ही उपचाचण्या स्वतंत्रपणे पाहिल्यास, नियम शोधणे आणि अटी वापरून उत्तर काढणे या क्षमतांची पातळी समजते. WAIS-IV मधील मॅट्रिक्स तर्क या कामातही आकृत्यांतील नियम आणि संबंध ओळखावे लागतात.
Gf विषयी अधिक माहिती: प्रवाही तर्कशक्ती (Gf) म्हणजे काय?
मॅट्रिक्स तर्कशक्तीचे गुण जास्त असल्यास
मॅट्रिक्स तर्कशक्तीचे गुण तुलनेने जास्त असतील, तर प्रथमच दिसणाऱ्या आकृत्यांतील समान नियम शोधणे सोपे जाते.
उदाहरणार्थ, अनेक उदाहरणे पाहताना काय समान आहे आणि काय बदलते आहे हे वेगळे करता येते. सुरुवातीला स्पष्टीकरण नसले, तरी प्रयत्न करत रचना कशी काम करते हे समजणे सोपे जाते. वरवरच्या स्वरूपापेक्षा बदल कोणत्या प्रकारे होतो आणि घटक कसे एकत्र येतात याकडे लक्ष देता येते.
नवीन स्वरूपाचा प्रश्न सोडवायला घेताना किंवा अद्याप शब्दांत न सांगितलेला नियम शोधताना ही क्षमता दिसते. ज्ञानाचे प्रमाण मोजण्यापेक्षा, अपरिचित माहितीतून रचना शोधण्याच्या प्रक्रियेशी या उपचाचणीचा अधिक संबंध आहे.
मॅट्रिक्स तर्कशक्तीचे गुण कमी येण्याची कारणे
मॅट्रिक्स तर्कशक्तीमध्ये पुढील गोष्टींमुळे गुण कमी येऊ शकतात.
- अनेक बदलांचा एकाच वेळी मागोवा घेण्याचा भार — आकार, संख्या, दिशा आणि एकमेकांवर येणारे भाग यांतील बदल एकत्र विचारात घ्यावे लागतात.
- काही नियमांवरूनच निर्णय घेणे — आकार, संख्या, दिशा आणि आच्छादन यांपैकी लक्षात आलेल्या घटकांवरूनच पर्याय निवडला जाऊ शकतो.
- दृश्य गुंतागुंतीचा परिणाम — आकृत्यांमध्ये अधिक बारकावे असतील, तर नियमाशी संबंधित नसलेल्या वैशिष्ट्यांकडेही लक्ष जाऊ शकते.
मॅट्रिक्स तर्कशक्तीत Gf चांगल्या प्रकारे दिसतो, पण आकृत्यांचा नजरेने मागोवा घेण्याचा भारही असतो. Gf मधील अटींवरून उत्तर काढण्याची क्षमता तराजू तर्कशक्तीत अधिक दिसते. आकृत्या आणि स्थानसंबंध मनात हाताळण्याची क्षमता कागदाच्या घड्या आणि आकृती जुळवण्याची कोडी यांतही दिसते.
BrainTypeIQ च्या मॅट्रिक्स तर्कशक्तीसह 9 उपचाचण्या असलेल्या ऑनलाइन IQ चाचणीतून एकूण IQ आणि 5 क्षेत्रांचे संज्ञानात्मक प्रोफाइल समजते.
निकाल समजून घेण्यासाठी: अहवाल कसा वाचावा