GAI आणि CPI यांचा अर्थ
GAI आणि CPI हे WAIS-IV च्या 10 मुख्य उपचाचण्यांपैकी वेगवेगळ्या गटांवर आधारित पूरक निर्देशांक आहेत. WAIS-IV India मध्येही या 10 मुख्य उपचाचण्या आहेत.
| निर्देशांक | अर्थ | एकत्र केल्या जाणाऱ्या क्षमता |
|---|---|---|
| GAI | सर्वसाधारण बौद्धिक क्षमता निर्देशांक | शब्द व आकृत्यांचा अर्थ आणि संबंध समजून, ज्ञान व तर्क वापरून उत्तर काढणे |
| CPI | संज्ञानात्मक प्रवीणता निर्देशांक | माहिती तात्पुरती लक्षात ठेवून हाताळणे आणि साध्या माहितीवर वेगाने, अचूक प्रक्रिया करणे |
GAI हा भाषिक आकलन (VCI) आणि आकलनाधारित तर्क (PRI) यांच्या 6 उपचाचण्यांवरून, तर CPI हा कार्यरत स्मृती (WMI) आणि प्रक्रिया गती (PSI) यांच्या 4 उपचाचण्यांवरून काढला जातो. दोन्ही संयुक्त गुणांची सरासरी 100 आणि प्रमाण विचलन 15 असते.
FSIQ सर्व 10 मुख्य उपचाचण्या एकत्र करतो. म्हणून GAI आणि CPI यांची तुलना केल्यावर ज्ञान व तर्क आणि माहिती टिकवणे व वेळेत प्रक्रिया करणे यांपैकी कोणती बाजू तुलनेने अधिक चांगली आहे हे समजते.
GAI आणि CPI मधून दिसणारा आकलन, तर्क आणि वेळेत प्रक्रिया करणे यांतील फरक
GAI हा CPI पेक्षा जास्त असल्यास, गुंतागुंतीचा आशय समजणे किंवा संबंध व नियम ओळखणे यांच्या तुलनेत अनेक गोष्टी लक्षात ठेवून पुढे जाणे आणि वेळेच्या मर्यादेत प्रक्रिया करून उत्तर देणे यात भार अधिक वाढू शकतो. अवघड गोष्टी समजतात, पण माहिती लक्षात ठेवून वेळेत काम पूर्ण करताना भार वाढतो हा फरक गुणांत दिसू शकतो.
उलट, CPI हा GAI पेक्षा जास्त असल्यास, माहिती लक्षात ठेवून ठरलेली प्रक्रिया करत जाण्याच्या तुलनेत संकल्पना शब्दांत समजावणे किंवा प्रथमच दिसणारे संबंध व नियम ओळखणे यात भार अधिक वाढू शकतो.
GAI आणि CPI यांचा उपयोग कामाच्या कोणत्या अटींमध्ये क्षमता अधिक चांगल्या प्रकारे वापरता येते हे वेगळे करून पाहण्यासाठी होतो.
गुणांची पातळी आणि 4 निर्देशांकांचा तपशील
15 गुणांचा फरक दोन्हीकडे सारखा असला, तरी GAI 130 आणि CPI 115 असल्यास दोन्ही सरासरीपेक्षा जास्त असतात. GAI 100 आणि CPI 85 असल्यास CPI समवयस्कांच्या सरासरीपेक्षा कमी असतो. फरकाची दिशा सारखी असूनही प्रत्यक्ष बलस्थाने आणि भार सारखे नसतात.
CPI कमी असण्याचे कारण समजण्यासाठी, माहिती टिकवणे व हाताळणे दाखवणारा WMI आणि दृश्य माहितीवर वेगाने प्रक्रिया करणे दाखवणारा PSI यांपैकी कोणता कमी आहे ते पाहा. GAI बाबतही शब्दांचे ज्ञान व संकल्पनांचे आकलन दाखवणारा VCI आणि आकृत्यांची रचना व तर्क दाखवणारा PRI यांकडे पुन्हा पाहिल्यावर फरकाचा तपशील समजतो.
FSIQ सह संपूर्ण निकाल WAIS निकाल कसा वाचावा, तर प्रत्येक निर्देशांकाचा अर्थ WAIS चे 4 निर्देशांक यात पाहता येतो.