ລັກສະນະທີ່ມັກພົບເມື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈພາສາຕ່ຳ
ພາລະມັກເພີ່ມຂຶ້ນເປັນພິເສດ ເມື່ອມີທັງຄຳທີ່ບໍ່ຮູ້, ຂໍ້ມູນພື້ນຖານທີ່ຖືກລະໄວ້ ແລະຄຳອະທິບາຍເຊິງນາມມະທຳ.
- ໃຊ້ເວລາເຊື່ອມຄຳສະເພາະທີ່ໄດ້ຍິນເປັນຄັ້ງທຳອິດ ກັບຄຳຫຼືປະສົບການທີ່ຮູ້ຢູ່ແລ້ວ
- ເຖິງເຂົ້າໃຈຫຼາຍຕົວຢ່າງ ກໍສະຫຼຸບຫຼັກການຮ່ວມໃຫ້ສັ້ນໄດ້ຍາກ
- ເຖິງພໍເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງຄຳ ກໍອະທິບາຍນິຍາມຫຼືຄວາມແຕກຕ່າງຈາກຄຳທີ່ຄ້າຍກັນໄດ້ຍາກ
- ໃນຄຳອະທິບາຍທີ່ອາໄສຄວາມຮູ້ພື້ນຖານ ມັກເຕີມສ່ວນທີ່ລະໄວ້ບໍ່ໄດ້ ແລະເຊື່ອມສິ່ງທີ່ເວົ້າເຂົ້າຫາກັນໄດ້ຍາກ
- ໃຊ້ເວລາຈັດລຳດັບແລະເລືອກຄຳສຳລັບສິ່ງທີ່ກຳລັງຄິດ ໃຫ້ຜູ້ຟັງເຂົ້າໃຈໄດ້
ໃນຫົວຂໍ້ທີ່ຄຸ້ນເຄີຍຫຼືສາຂາທີ່ມີປະສົບການ ບັນຫາອາດບໍ່ປາກົດຊັດ ເພາະມີຄຳສັບແລະຄວາມຮູ້ພື້ນຖານສະສົມຢູ່ແລ້ວ. ພາລະຈະເພີ່ມຂຶ້ນທັນທີໃນສະຖານະການທີ່ຕ້ອງຮຽນຄຳສັບແລະຄວາມຮູ້ພື້ນຖານພ້ອມກັນ ເຊັ່ນ ເລີ່ມວຽກໃນພະແນກໃໝ່, ເຂົ້າສູ່ວົງການໃໝ່ ຫຼືຮຽນສາຂາທີ່ບໍ່ເຄີຍຮຽນ.
ບາງຄົນເຂົ້າໃຈທັນທີເມື່ອເຫັນຮູບຫຼືວັດຖຸຈິງ, ອະທິບາຍໄດ້ຖ້າມີເວລາຄິດ ຫຼືຕັດສິນໄດ້ຖືກຈາກຕົວຢ່າງ. ສ່ວນທີ່ຍາກອາດບໍ່ແມ່ນເນື້ອຫາໂດຍຕົວມັນເອງ ແຕ່ເປັນການຮັບ, ສະຫຼຸບ ແລະຕອບກັບດ້ວຍຄຳເວົ້າຢ່າງດຽວ.
ຄະແນນຄວາມເຂົ້າໃຈພາສາໃນ WAIS ສະທ້ອນຫຍັງ
ດັດຊະນີຄວາມເຂົ້າໃຈພາສາ (VCI) ຂອງ WAIS-IV ຄຳນວນຈາກ Similarities, Vocabulary ແລະ Information. ເປັນຄະແນນຂອງໂຈດທີ່ໃຫ້ໃຊ້ຄຳແລະຄວາມຮູ້ທີ່ຮຽນມາ ເພື່ອຈັດລະບຽບຄວາມໝາຍຫຼືຄວາມສຳພັນ ແລ້ວສະແດງເປັນຄຳຕອບ. ປັນຍາຈາກຄວາມຮູ້ສະສົມ (Gc) ກໍກ່ຽວກັບຄວາມສາມາດທີ່ໃກ້ຄຽງກັນ.
ຄວາມເຂົ້າໃຈພາສາຕ່ຳອາດໝາຍເຖິງຄະແນນຕ່ຳກວ່າເກນຂອງຄົນອາຍຸດຽວກັນ ຫຼືຄະແນນທີ່ຢູ່ໃນຊ່ວງສະເລ່ຍ ແຕ່ຕ່ຳກວ່າຄວາມສາມາດອື່ນຂອງຕົນເອງ. ໃນກໍລະນີຫຼັງ ເຖິງຈະໃຊ້ຄວາມສາມາດໄດ້ສູງໃນໂຈດທີ່ມີຮູບຫຼືວັດຖຸຈິງ ການເຂົ້າໃຈແລະອະທິບາຍດ້ວຍຄຳເວົ້າຢ່າງດຽວກໍເປັນຈຸດອ່ອນຂອງຄົນນັ້ນ. ອົງປະກອບແລະວິທີອ່ານຄະແນນຂອງແຕ່ລະດັດຊະນີມີໃນ ດັດຊະນີຂອງ WAIS.
VCI ບໍ່ແມ່ນຄະແນນລວມຂອງຄວາມສາມາດສົນທະນາ. ຖ້າລືມເນື້ອຫາໃນລະຫວ່າງຟັງຄຳສັ່ງຍາວ ກໍຕ້ອງພິຈາລະນາພາລະດ້ານຄວາມຈຳໃຊ້ງານ. ຖ້າການອ່ານຂໍ້ຄວາມເອງເປັນເລື່ອງຍາກ ກໍຕ້ອງພິຈາລະນາພາລະອື່ນ ເຊັ່ນ ການອ່ານຕົວໜັງສື.
ເຮັດຂໍ້ມູນພື້ນຖານແລະຜົນງານສຳເລັດໃຫ້ເຫັນຊັດ
ວິທີຊ່ວຍບໍ່ໄດ້ມີພຽງການໃຊ້ຄຳງ່າຍຂຶ້ນ. ຄວນເຮັດໃຫ້ເຫັນວ່າຕ້ອງເຮັດຫຍັງ ແລະເຮັດຮອດຈຸດໃດຈຶ່ງຖືວ່າສຳເລັດ.
| ສະຖານະການທີ່ມັກຍາກ | ວິທີເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍຂຶ້ນ |
|---|---|
| ຖືກຂໍໃຫ້ “ສະຫຼຸບໃຫ້ດີ ແລະໄວເທົ່າທີ່ເຮັດໄດ້” | ຢືນຢັນກຳນົດສົ່ງ, ຮູບແບບ, ຄວາມຍາວ ແລະຕົວຢ່າງຜົນງານສຳເລັດ |
| ຕ້ອງຫາວ່າຕົນເອງຕ້ອງເຮັດຫຍັງຈາກລະບຽບທີ່ມີຄຳສະເພາະຫຼາຍ | ດຶງອອກສະເພາະຂັ້ນຕອນທີ່ຕ້ອງໃຊ້ ແລະໃສ່ຄວາມໝາຍຂອງຄຳໄວ້ຂ້າງໆ |
| ຖືກສອນວຽກໃໝ່ດ້ວຍຄຳເວົ້າຢ່າງດຽວ | ຂໍໃຫ້ສາທິດໜຶ່ງຄັ້ງ ແລະເບິ່ງວ່າເມື່ອເຮັດສຳເລັດແລ້ວເປັນແນວໃດກ່ອນ |
| ຮຽນແນວຄິດໃໝ່ຈາກການອ່ານນິຍາມຢ່າງດຽວ | ເບິ່ງຕົວຢ່າງ ແລ້ວກວດວ່າສ່ວນໃດກົງກັບນິຍາມ |
ຄຳສັ່ງປາກເປົ່າທີ່ຍາວຍັງເພີ່ມພາລະການຈື່ສິ່ງທີ່ເຂົ້າໃຈແລ້ວ. ການເຮັດເງື່ອນໄຂສຳຄັນເປັນຕາຕະລາງຂັ້ນຕອນສັ້ນໆ ຊ່ວຍໃຫ້ບໍ່ຕ້ອງຖາມຊ້ຳຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນຫຼາຍຄັ້ງ.
ຄຳສັບແລະຄວາມຮູ້ພື້ນຖານທີ່ຈຳເປັນ ກໍຍັງເພີ່ມໄດ້ໃນໄວຜູ້ໃຫຍ່. ແທນທີ່ຈະຈື່ຄຳໃໝ່ຈາກນິຍາມສັ້ນໆ ຢ່າງດຽວ ກໍເຊື່ອມຄຳນັ້ນກັບສະຖານະການທີ່ໃຊ້ຈິງ ແລ້ວລອງນຶກຄືນແລະໃຊ້ພາຍຫຼັງ. ວິທີນີ້ເພີ່ມຄຳທີ່ເຂົ້າໃຈແລະໃຊ້ໄດ້.
ເລີ່ມການເຂົ້າໃຈແລະອະທິບາຍຈາກຄວາມສາມາດທີ່ຖະໜັດ
ທ່ານບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເຂົ້າໃຈແລະອະທິບາຍດ້ວຍຄຳເວົ້າຢ່າງດຽວ. ຖ້າຖະໜັດການປະມວນຜົນດ້ານພາບແລະມິຕິສຳພັນ ກໍເຮັດລຳດັບເປັນແຜນຜັງ, ວາງຕົວຢ່າງສຳເລັດຄຽງກັບວຽກທີ່ກຳລັງເຮັດ ຫຼືເຮັດແນວຄິດທີ່ຄ້າຍກັນເປັນຕາຕະລາງປຽບທຽບ ເພື່ອເຫັນຄວາມສຳພັນດ້ວຍຕາ.
ຖ້າຖະໜັດການໃຫ້ເຫດຜົນກັບບັນຫາໃໝ່ ການປຽບທຽບຫຼາຍຕົວຢ່າງທີ່ເຂົ້າເກນແລະບໍ່ເຂົ້າເກນ ແລ້ວຊອກຫາກົດເກນຮ່ວມກ່ອນກັບໄປໃຊ້ຄຳເວົ້າ ຈະເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍກວ່າການອ່ານນິຍາມນາມມະທຳຊ້ຳໆ.
ເມື່ອທ່ານຈະອະທິບາຍເອງ ກໍສາມາດຈັດລະບຽບຄວາມຄິດດ້ວຍຮູບຫຼືການຈັດວາງກ່ອນຂຽນ ຫຼືໃຊ້ຮູບແບບລາຍງານຕາຍຕົວວ່າ “ຂໍ້ສະຫຼຸບ · ເຫດຜົນ · ສິ່ງທີ່ຈະເຮັດຕໍ່ໄປ”.
ການເຮັດຂໍ້ມູນພື້ນຖານ, ຜົນງານສຳເລັດ ແລະເກນຕັດສິນໃຫ້ເຫັນຊັດ ແລະເລີ່ມຈາກຮູບແບບຂໍ້ມູນທີ່ຖະໜັດ ຊ່ວຍໃຫ້ເຂົ້າຫາເນື້ອຫາທີ່ເຂົ້າໃຈຍາກດ້ວຍຄຳເວົ້າຢ່າງດຽວໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ. ສິ່ງທີ່ຄວນເບິ່ງບໍ່ໄດ້ມີພຽງຄວາມລຳບາກດ້ານພາສາ ແຕ່ແມ່ນ ວິທີໃດທີ່ເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈແລະໃຊ້ຄວາມສາມາດໄດ້. ຄວາມຕ່າງຂອງຮູບແບບຂໍ້ມູນທີ່ຖະໜັດມີໃນ ຄວາມເດັ່ນດ້ານພາສາແລະດ້ານທີ່ບໍ່ໃຊ້ພາສາ. ວິທີນຳຄວາມສາມາດແຕ່ລະດ້ານມາໃຊ້ຊ່ວຍກັນມີໃນ ການອ່ານໂປຣໄຟລ໌ຄວາມສາມາດ.