Polskiego WAIS-5 spodziewamy się około 2028–2030 roku
BrainTypeIQ przewiduje, że polska wersja WAIS-5 będzie dostępna około 2028–2030 roku. To najbardziej realistyczny przedział wynikający z obecnego etapu przygotowań i czasu, którego wymagały wcześniejsze polskie adaptacje dużych testów inteligencji.
Wydanie WAIS-5 w Polsce jest bardzo prawdopodobne. Pracownia Testów Psychologicznych PTP utworzyła już stronę produktu WAIS-5, oznaczyła test statusem „W przygotowaniu” i umieściła go w zapowiedziach wydawniczych katalogu 2025/2026.
Zapowiedź podaje już planowaną strukturę: wiek 16–90 lat, czas badania 45–60 minut, 10 testów podstawowych, pięć głównych obszarów, FSIQ z siedmiu testów oraz 10 testów dodatkowych. Przy obecnym etapie prac rok 2027 byłby bardzo wczesnym terminem. Najbardziej realistyczny przedział to 2028–2030.
Polska adaptacja i nowe normy wymagają kilku lat pracy
Przygotowanie WAIS-5 obejmuje kulturowe dostosowanie zadań zależnych od języka i wiedzy, badania pilotażowe oraz zebranie dużej próby osób z różnych grup wieku. Na tej podstawie powstają polskie normy, według których surowe wyniki są przeliczane na IQ i wskaźniki.
Równolegle trzeba potwierdzić rzetelność i trafność skali, opracować podręcznik, materiały, zasady interpretacji i system obliczania wyników oraz przygotować psychologów do pracy z nową wersją. W WAIS-5 zakres wieku sięga 90 lat, a pięcioobszarowa struktura znacząco różni się od WAIS-R(PL), więc polska normalizacja jest dużym projektem.
Polska adaptacja WISC-V ukazała się około siedem lat po wersji oryginalnej, a Raven 2 około dwa lata po publicznej zapowiedzi prac standaryzacyjnych. WAIS-5 jest większym i silniej zależnym od języka narzędziem niż Raven 2. Dlatego od oficjalnej zapowiedzi do gotowego produktu trzeba liczyć raczej kilka lat niż kilka miesięcy.
Do czasu premiery można wybrać formalne badanie lub profil pięciu zdolności
Na WAIS-5 nie trzeba czekać, jeśli wynik jest potrzebny do diagnozy, planowania wsparcia albo przygotowania opinii. W Polsce dostępny jest WAIS-R(PL), a zależnie od celu psycholog może wybrać także polski Stanford–Binet 5 lub Raven 2. Najważniejsze jest dopasowanie testu i dokumentu do decyzji, którą wynik ma wspierać.
Jeśli celem jest poznanie własnego profilu, BrainTypeIQ już teraz mierzy dziewięć rodzajów zadań i przedstawia wynik ogólny oraz pięć obszarów: inteligencję skrystalizowaną, rozumowanie płynne, przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne, pamięć roboczą i szybkość przetwarzania.
WAIS-5 zmierza właśnie w stronę takiego podziału na pięć zdolności. Szczegóły zmiany przedstawiamy w artykule WAIS-R(PL) a WAIS-5, a konstrukcję BrainTypeIQ w opisie technicznym i artykule o pomiarze pięciu obszarów za pomocą dziewięciu zadań.