Matrix Reasoning jest głównym podtestem rozumowania płynnego w WAIS-5
Matrix Reasoning jest głównym podtestem Rozumowania Płynnego w WAIS-5. Polega na odkrywaniu relacji między figurami i wyborze elementu, który dopełnia regułę. W WAIS-R(PL) podobne procesy niewerbalne pojawiają się przede wszystkim w Klockach i innych zadaniach Organizacji Percepcyjnej.
Zadanie wymaga odkrycia relacji między figurami
Badana osoba ogląda układ figur z brakującym elementem i wybiera odpowiedź, która uzupełnia go zgodnie z regułą. Może być potrzebne śledzenie zmiany kształtu, położenia, kierunku, liczby lub kilku relacji jednocześnie.
Najpierw trzeba stworzyć hipotezę o zasadzie, następnie sprawdzić ją na widocznych częściach układu i odrzucić odpowiedzi spełniające tylko fragment warunków. Nie wystarcza podobieństwo wyglądu — właściwa odpowiedź musi zachować relacje w całym układzie.
Wyższy wynik pokazuje łatwość tworzenia reguły na podstawie nowych przykładów, łączenia kilku wskazówek i stosowania jej do brakującego elementu. Taki sposób rozumowania przydaje się, gdy zasady działania systemu trzeba wywnioskować z przykładów, a instrukcja nie podaje ich wprost.
Niższy wynik może wynikać ze skupienia na jednej widocznej cesze, pominięcia drugiej reguły, trudności w utrzymaniu kilku relacji albo zbyt wolnego sprawdzania hipotez. Zestawienie z Figure Weights pokazuje, czy większe obciążenie pojawia się przy samym odkrywaniu reguły, czy przy stosowaniu podanej relacji ilościowej.
Matrix Reasoning różni się od Visual Puzzles i Figure Weights
| Podtest | Bezpośrednie zadanie | Główne wnioskowanie |
|---|---|---|
| Matrix Reasoning | uzupełnić układ figur | odkryć regułę zmiany, rozmieszczenia lub relacji |
| Visual Puzzles | wybrać części tworzące pokazany kształt | rozłożyć, obrócić i zintegrować formę |
| Figure Weights | zrównoważyć układ figur | wyprowadzić nieznaną ilość z relacji równoważności |
Matrix Reasoning wymaga znalezienia samej zasady. Figure Weights daje relację równowagi i wymaga użycia jej do obliczenia brakującej wartości. Visual Puzzles dotyczą przede wszystkim przestrzennej relacji części i całości.
Matrix Reasoning, Raven 2 i test Mensy odpowiadają na inne pytania
Matryce Ravena także wykorzystują niewerbalne układy i odkrywanie relacji. Raven 2 jest samodzielnym badaniem rozumowania niewerbalnego z własną skalą wyniku, natomiast Matrix Reasoning tworzy jeden z elementów wielowymiarowego profilu WAIS-5.
Test Mensa Polska odpowiada jeszcze na inne pytanie: sprawdza, czy wynik osiąga próg kwalifikacyjny organizacji. WAIS-5 służy do opisania ogólnego poziomu i układu kilku zdolności poznawczych.
BrainTypeIQ wykorzystuje podobny rodzaj rozumowania
Rozumowanie matrycowe w BrainTypeIQ także wymaga odkrywania reguł dotyczących kształtu, kierunku, położenia lub liczby i wybrania pasującego elementu. Oba zadania angażują rozumowanie płynne Gf na nowym materiale figuralnym.
W BrainTypeIQ rozumowanie matrycowe tworzy wynik Gf razem z logiką wag. Pierwsze zadanie pokazuje odkrywanie reguły na podstawie przykładów, a drugie — wyprowadzanie odpowiedzi z podanych relacji.