शब्दभण्डार परीक्षणमा के गरिन्छ?
BrainTypeIQ को शब्दभण्डार (विलोम शब्द) परीक्षणमा दिइएको शब्दको विपरीत अर्थ हुने शब्द अर्थात् विलोम शब्द विकल्पबाट छानिन्छ।
उदाहरणका लागि, “ओसिलो” को विलोम शब्द छान्दा विकल्पमा “घाम लागेको”, “तातो”, “अलि सुकेको” र “सुक्खा” जस्ता शब्द हुन सक्छन्। हेर्दा सम्बन्धित देखिने शब्द होइन, अर्थ ठीक विपरीत भएको शब्द पत्ता लगाउनुपर्छ।
यहाँ “यो शब्द पहिले सुनेको छ कि छैन” भन्ने मात्र होइन, शब्दका अर्थबीचको सूक्ष्म भिन्नता सही रूपमा बुझेको छ कि छैन भन्ने हेरिन्छ। यसले शब्दभण्डारको विस्तारसँगै अर्थ कति मिहिन रूपमा छुट्याउन सकिन्छ भन्ने मापन गर्छ।
शब्दभण्डार परीक्षणले मापन गर्ने क्षमता
यो BrainTypeIQ का 5 क्षेत्रमध्ये भाषिक बुझाइ (Gc) मापन गर्ने एउटा उपपरीक्षण हो।
क्रिस्टलीकृत बुद्धि भनेको अनुभव र सिकाइबाट सञ्चित ज्ञान बुझ्न वा निर्णय गर्न प्रयोग गर्ने क्षमता हो। शब्दज्ञान यसको प्रमुख अंश हो। शब्दको अर्थ सही रूपमा प्रयोग गर्न सकिँदा लेख र अवधारणा बुझ्न पनि सजिलो हुन्छ।
- शब्दभण्डार (विलोम शब्द) ले शब्दको अर्थ कति सही रूपमा छुट्याउन सकिन्छ भन्ने हेर्छ।
- अर्को Gc उपपरीक्षण “भाषिक सादृश्य” ले शब्दबीचको सम्बन्धबारे तर्क गर्ने क्षमता मापन गर्छ।
दुवै Gc का उपपरीक्षण भए पनि शब्दभण्डारले शब्दको अर्थ आफैँ बुझ्ने क्षमता र सादृश्यले शब्दबीचको सम्बन्धबारे तर्क गर्ने क्षमता मापन गर्छन्।
समग्र Gc का बारेमा → क्रिस्टलीकृत बुद्धि (Gc) के हो?
शब्दभण्डारको स्कोर उच्च हुँदा
शब्दभण्डारको स्कोर उच्च आउँदा शब्दको अर्थका सूक्ष्म भिन्नता छुट्याउन सजिलो हुन्छ।
उदाहरणका लागि, “स्थगित गर्नु” र “रद्द गर्नु”, वा “अनुकूल हुनु” र “बानी पर्नु” जस्ता नजिकका अभिव्यक्तिबीचको भिन्नता बुझ्न सजिलो हुन्छ। अमूर्त लेखमा पनि शब्दको अर्थका आधारमा सन्दर्भ पछ्याउन सजिलो हुन्छ। नयाँ अवधारणा भेट्दा पहिलेको ज्ञानसँग जोडेर बुझ्न पनि सजिलो हुन्छ।
शब्दभण्डारमा सिकाइको अनुभव, पढेको मात्रा तथा काम वा आफ्नो विशेषज्ञतामा प्रयोग भएका शब्दको प्रभाव पर्छ। त्यसैले यसमा छोटो समयको नयाँ सोच मात्र नभई अहिलेसम्म सञ्चित भाषिक अनुभव स्पष्ट रूपमा प्रतिबिम्बित हुन्छ।
शब्दभण्डारको स्कोर कम आउने कारण
शब्दभण्डारको स्कोरमा अहिलेसम्म भेटिएका शब्द र सिकाइको अनुभव प्रतिबिम्बित हुन्छन्। निम्न पक्षले स्कोर कम आउने सम्भावना बढाउँछन्।
- शब्दसँगको परिचयको मात्रामा भिन्नता — पढाइ, कुराकानी, काम र सिकाइको अनुभवअनुसार भेटिने शब्द फरक हुन्छन्।
- शब्दको अमूर्तता — ठोस अर्थ भएका शब्द बुझिए पनि अमूर्त वा औपचारिक शब्दमा निर्णय गर्न कठिन हुन सक्छ।
- एउटै विशेषज्ञतामा केन्द्रित शब्दज्ञान — कुनै क्षेत्रमा शब्दज्ञान धेरै भए पनि सामान्य अमूर्त शब्द प्रयोग गर्ने परीक्षणमा त्यो स्कोरका रूपमा देखिन कठिन हुन सक्छ।
शब्दभण्डारको स्कोर Gf अर्थात् तरल तर्कक्षमता र Gv अर्थात् दृश्य–स्थानिक प्रशोधनभन्दा फरक क्षेत्रको हो। केही व्यक्तिमा शब्दसम्बन्धी ज्ञानभन्दा नयाँ नियम पत्ता लगाउने वा आकृति सम्हाल्ने क्षमता बढी स्पष्ट देखिन्छ। यस्तो अवस्थामा आव्यूह तर्क, तराजु तर्क र कागज पट्याउने जस्ता उपपरीक्षणसँगै हेर्दा कुन क्षेत्र तुलनात्मक रूपमा उच्च वा कम छ भन्ने बुझ्न सजिलो हुन्छ।
BrainTypeIQ मा शब्दभण्डारसहित 9 उपपरीक्षणको अनलाइन IQ परीक्षणबाट समग्र IQ र 5 क्षेत्रको संज्ञानात्मक प्रोफाइल हेर्न सकिन्छ।
रिपोर्ट बुझ्ने तरिका → रिपोर्ट कसरी बुझ्ने?