Сөздік қорда сөз мағынасын өз сөзіңізбен анықтайсыз
WAIS-IV-тегі «Сөздік қор» субтестінде ұсынылған сөздің мағынасын ауызша түсіндіресіз. Дұрыс жауапты нұсқалар арасынан таңдамайсыз, сол сөздің нені білдіретінін өзіңіз анықтап айтасыз.
WAIS-IV нұсқасының құрылымында бұл «Ұқсастықтар» және «Жалпы біліммен» бірге вербалды түсіну индексін (VCI) құрайтын негізгі субтест. Сөзді бұрын есту немесе көру ғана жеткіліксіз: оның мағынасын еске түсіріп, басқа адамға түсінікті анықтамаға айналдыру қажет.
Сөздіктегі сөйлемді сөзбе-сөз қайталау міндетті емес. Бағалауда сөздің негізгі мағынасын түсініп, оны жеткілікті дәл түсіндіру маңызды. Сөз қолданылатын жағдайды немесе оған қатысты заттарды ғана атау мен сөздің өзін анықтау түсініктің әртүрлі тереңдігін көрсетеді.
Сөздік қор ұпайы қандай қабілетті көрсетеді?
Ұпай жоғары болса, көптеген сөздердің мағынасын дәл біліп, сұраққа сай негізгі мағынаны еске түсіріп, оны қысқа анықтамаға айналдыру қабілеті күшті қырыңыз ретінде көрінеді. Бұл қабілет мәтіндегі мағына реңктерін ажыратуға, мақсатқа сай сөз таңдауға және жаңа ұғымды бұрыннан білетін сөздермен байланыстырып түсінуге көмектеседі.
Ұпай төмен болса, таныс емес сөздер көп болуы, сөзге қатысты жағдай есіңізге түскенімен негізгі мағынасы анық болмауы немесе мағынасын түсінсеңіз де анықтамаға келтіру қиын болуы мүмкін. Мәтін ішінде шамамен түсінгенмен, мағынасы жақын сөзден айырмашылығын дәл анықтау немесе өз сөзіңізбен түсіндіру көбірек күш талап етуі ықтимал.
«Ұқсастықтардан» «Сөздік қор» ұпайы айқын төмен болса, бірнеше мазмұнның ортақ белгісін іздеуден гөрі жеке сөзді дәл түсініп, лайықты сөзбен жеткізу көбірек күш талап етуі мүмкін.
Ұқсастықтар мен жалпы білімнен айырмашылығы
«Сөздік қор», «Ұқсастықтар» және «Жалпы білім» субтесттерінің бәрінде меңгерілген сөздер мен мағыналар туралы білім қолданылады. Айырмашылығы — сол біліммен қандай жауап беру керегінде.
| Субтест | Тікелей талап | Негізгі әрекет |
|---|---|---|
| Сөздік қор | Бір сөздің мағынасын түсіндіру | Сөздік білімді еске түсіру, мағынаны дәл ажырату және анықтама түрінде жеткізу |
| Ұқсастықтар | Екі сөздің ортақ белгісін түсіндіру | Ортақ мәнді жоғары деңгейлі ұғымға біріктіру |
| Жалпы білім | Жалпы фактілер туралы сұрақтарға жауап беру | Жинақталған жалпы білімді еске түсіру |
BrainTypeIQ сөздік қорында антонимдерді дәл ажырату бағаланады
BrainTypeIQ сөздік қоры (антонимдер) тапсырмасында ұсынылған сөзге мағынасы жағынан ең дәл қарама-қарсы сөзді жауап нұсқаларынан таңдайсыз.
WAIS-IV-тегі «Сөздік қорда» бір сөздің мағынасын еркін жауаппен анықтайсыз. BrainTypeIQ сөздік қорында анықтама сөйлемін құрауға қойылатын талап азайып, синонимге немесе жай байланысты сөзге ермей, антонимдік қатынасты дәл ажыратуға назар аударылады.