Tìm phần quan trọng bị thiếu trong một hình
Tìm chi tiết thiếu (Picture Completion) trong WAIS-IV yêu cầu quan sát hình ảnh về đồ vật hoặc tình huống quen thuộc rồi trả lời phần quan trọng nào đang bị thiếu trong thời gian quy định. Người làm phải hiểu nội dung của hình và nhận ra bộ phận vốn cần có nhưng không được vẽ.
Tìm chi tiết thiếu là tiểu nghiệm chính trong WAIS-III, trở thành tiểu nghiệm bổ trợ của Chỉ số Suy luận tri giác (PRI) trong WAIS-IV quốc tế và bị loại khỏi WAIS-5 của Hoa Kỳ. Vì PRI trong WAIS-IV thường được tính từ Xếp khối, Tư duy ma trận và Câu đố thị giác, một báo cáo có điểm Tìm chi tiết thiếu không có nghĩa điểm đó nhất thiết đã được dùng để tính PRI hoặc IQ toàn thang (FSIQ). Khác biệt giữa các phiên bản giúp đối chiếu cấu trúc này.
Tên gọi và vị trí trên chỉ áp dụng khi báo cáo thực sự dùng WAIS-IV. Tại Việt Nam, các cơ sở y tế công lập còn có thể dùng cấu trúc 11 tiểu nghiệm cũ; một số cơ sở tư nhân dùng WAIS-III hoặc không nêu phiên bản; dịch vụ quốc tế bằng tiếng Anh có thể dùng WAIS-IV. Chưa có xác nhận công khai về một phiên bản và nhóm chuẩn WAIS-IV chính thức, thống nhất cho người trưởng thành Việt Nam, nên cần kiểm tra phiên bản, ngôn ngữ thực hiện, nhóm chuẩn và tên tiểu nghiệm trên báo cáo. Việc bài đã bị loại khỏi WAIS-5 của Hoa Kỳ không tự động cho biết cấu trúc đang dùng tại Việt Nam.
Không chỉ tìm chi tiết mà còn đánh giá phần thiếu có quan trọng hay không
Người làm cần quan sát kỹ các chi tiết, nhưng nhận ra một chỗ có vẻ lạ chưa đủ. Họ còn phải đối chiếu với cấu tạo hoặc ý nghĩa của tình huống để xác định chi tiết nào bắt buộc phải có để đồ vật hoặc tình huống được thể hiện đầy đủ.
Vì vậy, Tìm chi tiết thiếu khác với trò tìm điểm khác nhau đơn giản hoặc bài tìm thật nhanh một ký hiệu giống mẫu. Nhiệm vụ không dừng ở phát hiện chi tiết mà còn phải nối chi tiết đó với ý nghĩa của toàn bộ hình.
Tìm kiếm thị giác, kiến thức đã có và đánh giá tầm quan trọng
Để nhận ra phần thiếu quan trọng, người làm kết hợp các quá trình sau:
- Nhìn toàn thể để nhận ra đồ vật hoặc tình huống được vẽ
- Quan sát từng phần và phát hiện chỗ không tự nhiên
- Đối chiếu với kiến thức đã có về cấu tạo hoặc công dụng của đồ vật
- Xác định chi tiết nào bắt buộc phải có để đồ vật hoặc tình huống được thể hiện đầy đủ
- Trả lời vị trí hoặc nội dung của phần thiếu trong thời gian quy định
Khi điểm Tìm chi tiết thiếu cao hoặc thấp
Điểm cao cho thấy người làm có khả năng nhận ra nhanh hình ảnh có nội dung rõ ràng, tìm kiếm trong các chi tiết và xác định phần thiếu quan trọng tốt hơn so với người cùng độ tuổi. Họ dễ kết nối một dấu hiệu bất thường về thị giác với kiến thức về cấu tạo hoặc công dụng của đồ vật.
Điểm thấp cho thấy tải nhận thức tăng lên ở một hoặc nhiều quá trình: nhận ra đồ vật hay tình huống, quan sát chi tiết, đối chiếu với kiến thức đã có, chọn phần thiếu quan trọng hoặc trả lời trong thời gian quy định. Năng lực rộng hơn về hình dạng và quan hệ vị trí được giải thích ở xử lý thị giác–không gian (Gv).
Nếu Tìm chi tiết thiếu cao rõ hơn Xếp khối hoặc Câu đố thị giác, việc tìm thông tin quan trọng trong đồ vật và tình huống quen thuộc có thể là thế mạnh tương đối so với phân tích, lắp ghép các hình trừu tượng không gắn với nội dung quen thuộc. Nếu cao rõ hơn Tư duy ma trận hoặc Cân bằng hình, người làm có thể thuận lợi hơn khi dùng kiến thức đã có để đánh giá thông tin thị giác thay vì suy ra quy luật từ những quan hệ hình ảnh mới. Cách đọc kết quả WAIS trình bày thứ tự xem toàn bộ kết quả.
Khác với Xếp khối, Câu đố thị giác, Tư duy ma trận và Cân bằng hình như thế nào?
| Tiểu nghiệm | Yêu cầu trực tiếp | Quá trình trung tâm |
|---|---|---|
| Tìm chi tiết thiếu | Tìm phần quan trọng bị thiếu trong hình ảnh về đồ vật hoặc tình huống quen thuộc | Tìm kiếm thị giác, đối chiếu kiến thức, đánh giá tầm quan trọng |
| Xếp khối | Dùng khối tạo đúng mẫu | Phân tích hình và tái tạo bằng vật thật |
| Câu đố thị giác | Chọn 3 mảnh có thể tạo thành hình hoàn chỉnh | Phân tích, xoay và tích hợp hình dạng |
| Tư duy ma trận | Chọn phần còn thiếu của ma trận hoặc chuỗi hình | Phát hiện và tích hợp quy luật giữa các hình |
| Cân bằng hình | Chọn hình giúp chiếc cân thăng bằng | Suy ra trọng lượng chưa biết từ quan hệ tương đương |
BrainTypeIQ không sao chép tiểu nghiệm Tìm chi tiết thiếu. Các bài Ghép hình trực quan và Gấp giấy của BrainTypeIQ xem xét những mặt khác của xử lý thị giác–không gian; chúng không dùng cùng câu hỏi, tài liệu, cách chấm hoặc thang điểm với WAIS và kết quả không thể quy đổi thành điểm Tìm chi tiết thiếu.
BrainTypeIQ hiển thị miễn phí IQ tổng quát và kiểu não ngay sau khi hoàn thành. Sau khi gửi phản hồi ngắn và hoàn tất một lần chia sẻ kết quả hợp lệ theo hướng dẫn, báo cáo chi tiết gồm 5 lĩnh vực, 9 bài, GAI và CPI được mở miễn phí.