| IQ | Persentil | Undan yuqori natijalar ulushi | Oʻrni |
|---|---|---|---|
| 100 | 50.0 | 50.0% | Oʻrtacha |
| 120 | 90.9 | 9.1% | Yuqori |
| 130 | 97.7 | 2.3% | Juda yuqori |
IQ toʻgʻri javoblar foizini yoki “qobiliyat necha foiz” ekanini emas, bir yoshdagi meʼyoriy guruh ichidagi oʻrinni koʻrsatadi.
IQning oʻrtachasi 100, standart ogʻishi esa 15
Hozir keng qoʻllanadigan IQ bir yoshdagi meʼyoriy guruh oʻrtachasi 100 va standart ogʻishi 15 boʻladigan qilib standartlashtirilgan balldir. IQ 115 oʻrtachadan bir standart ogʻish, IQ 130 esa ikki standart ogʻish yuqorida joylashadi.
Normal taqsimotda odamlarning taxminan 68.3% i IQ 85–115, taxminan 95.4% i esa IQ 70–130 oraligʻiga tushadi. Natija oʻrtachadan uzoqlashgan sari shu ballga mos keladigan odamlar soni kamayadi. WAISdagi FSIQ, yaʼni toʻliq test IQsi ham oʻrtachasi 100 va standart ogʻishi 15 boʻlgan shu shkala bilan ifodalanadi.
IQ 70–140 uchun persentillar jadvali
Persentil — bir yoshdagi meʼyoriy guruhda ayni ball yoki undan past natija olganlar ulushi. Masalan, 91-persentil natijalarning taxminan 91% i undan past yoki unga tengligini, boshqa tomondan qaraganda esa natija yuqori 9% ga kirishini bildiradi.
| IQ | Persentil (past tomoni) | Undan yuqori natijalar ulushi |
|---|---|---|
| 70 | 2.3 | 97.7% |
| 75 | 4.8 | 95.2% |
| 80 | 9.1 | 90.9% |
| 85 | 15.9 | 84.1% |
| 90 | 25.2 | 74.8% |
| 95 | 36.9 | 63.1% |
| 100 | 50.0 | 50.0% |
| 105 | 63.1 | 36.9% |
| 110 | 74.8 | 25.2% |
| 115 | 84.1 | 15.9% |
| 120 | 90.9 | 9.1% |
| 125 | 95.2 | 4.8% |
| 130 | 97.7 | 2.3% |
| 135 | 99.0 | 1.0% |
| 140 | 99.6 | 0.4% |
Bu jadval oʻrtachasi 100 va standart ogʻishi 15 boʻlgan normal taqsimotdan hisoblangan nazariy qiymatlarni koʻrsatadi. Rasmiy testda natija varaqasida berilgan persentil va ishonch oraligʻidan foydalaniladi. Har bir test shkalasi va balldagi xatolik IQ testining oʻlchash sifati maqolasida tushuntirilgan.
IQ 120 va 130 orasidagi 10 ball aholi ulushida 10% farq emas
IQ 120 taxminan 90.9-persentilga, yaʼni yuqori 9.1% ga; IQ 130 esa taxminan 97.7-persentilga, yaʼni yuqori 2.3% ga toʻgʻri keladi. 120 bilan 130 oraligʻida joylashadiganlar ulushi taxminan 6.8%.
IQdagi 10 ball farq aholi ulushidagi 10% farq emas. IQ 130 IQ 100 dan “30% yuqori” degani ham emas. IQ ballari shkala boʻyicha masofani, persentil esa guruh ichidagi oʻrinni koʻrsatadi.
IQ 130 ga koʻp eʼtibor berilishining sabablaridan biri shundaki, bu chegara yuqori taxminan 2 foizlik ulushga toʻgʻri keladi va MENSAga qabul mezoni bilan mos keladi.
Natijaning guruh ichida qayerda joylashishini aniqlagach, IQni oʻlchashning ahamiyati maqolasida umumiy IQ va har bir qobiliyatning kuchli hamda sust tomonlaridan qanday foydalanish mumkinligini bilib olishingiz mumkin.