उलट क्रम स्मृती चाचणीत काय करावे लागते?
BrainTypeIQ च्या उलट क्रम स्मृती चाचणीत 3×3 जाळीतील चौकटी क्रमाने उजळतात. त्यांची स्थाने लक्षात ठेवून, उलट क्रमाने, म्हणजे शेवटच्या चौकटीपासून पहिल्या चौकटीपर्यंत टॅप करून तो क्रम दाखवायचा असतो.
चौकटी एकेक करून क्रमाने उजळतात. उजळल्या त्याच क्रमाने दाखवायच्या असत्या, तर ते केवळ अल्पकालीन स्मृतीचे काम झाले असते. उलट क्रमाने दाखवताना लक्षात ठेवलेल्या माहितीवर मनात प्रक्रिया करावी लागते, त्यामुळे कार्यरत स्मृतीचे मापन होते. WAIS-IV मधील अंकस्मृतीत उलट क्रमाने अंक सांगताना हीच क्रम उलट करण्याची प्रक्रिया वापरली जाते.
मालिका लांबेल तशी लक्षात ठेवायची स्थाने वाढतात आणि क्रम उलट करण्याचा भारही वाढतो.
उलट क्रम स्मृती कोणती क्षमता मोजते?
BrainTypeIQ च्या पाच क्षेत्रांपैकी कार्यरत स्मृती (Gwm) मोजणाऱ्या उपचाचण्यांपैकी ही एक आहे. विशेषतः दृश्य-अवकाशीय कार्यरत स्मृती, म्हणजे डोळ्यांनी पाहिलेली अवकाशीय माहिती लक्षात ठेवून तिच्यावर प्रक्रिया करण्याची क्षमता, यात मोजली जाते.
- उलट क्रम स्मृती यात स्थाने लक्षात ठेवून त्यांचा क्रम उलट केला जातो.
- Gwm ची दुसरी उपचाचणी, मनातील गणित व स्मृती, गणना करत उत्तरे लक्षात ठेवण्याचे दुहेरी काम आहे.
दोन्ही Gwm मोजत असल्या, तरी पाहिलेली स्थाने हाताळणे आणि संख्यांवर प्रक्रिया करत त्या लक्षात ठेवणे यांतील भार वेगळा असतो. उलट क्रम स्मृती आणि मनातील गणित व स्मृती यांचे गुण स्वतंत्रपणे पाहिल्यास, कार्यरत स्मृतीतील कोणत्या स्वरूपाचे काम अधिक चांगले जमते हे समजते.
Gwm विषयी अधिक माहिती: कार्यरत स्मृती (Gwm) म्हणजे काय?
उलट क्रम स्मृतीचे गुण जास्त असल्यास
उलट क्रम स्मृतीचे गुण तुलनेने जास्त असतील, तर पाहिलेली स्थाने आणि त्यांचा क्रम लक्षात ठेवून ती उलट क्रमाने दाखवणे सोपे जाते.
स्थानांची माहिती लक्षात ठेवून शेवटी पाहिलेल्या स्थानापासून मागे जाता येते. मालिका लांबली, तरी स्थाने आणि क्रम सहज सुटत नाहीत. दृश्य माहिती टिकवत उत्तर देण्याचा क्रम बदलण्याच्या प्रक्रियेशी या उपचाचणीचा संबंध आहे.
उलट क्रम स्मृतीचे गुण कमी येण्याची कारणे
उलट क्रम स्मृतीमध्ये पुढील गोष्टींमुळे गुण कमी येऊ शकतात.
- स्थाने लक्षात ठेवण्याचा भार — उजळलेल्या चौकटींची स्थाने आणि त्यांचा क्रम लक्षात ठेवावा लागतो.
- उलट क्रमाने मांडण्याचा भार — लक्षात ठेवलेली मालिका त्याच क्रमाने नव्हे, तर शेवटपासून दाखवावी लागते.
- मालिका लांबल्यावर वाढणारा भार — लक्षात ठेवायची स्थाने वाढतील तशी स्थाने किंवा त्यांचा क्रम अस्पष्ट होऊ शकतो.
BrainTypeIQ च्या उलट क्रम स्मृतीसह 9 उपचाचण्या असलेल्या ऑनलाइन IQ चाचणीतून एकूण IQ आणि 5 क्षेत्रांचे संज्ञानात्मक प्रोफाइल समजते.
निकाल समजून घेण्यासाठी: अहवाल कसा वाचावा