WAIS-5-ի հայերեն տարբերակի թողարկման կանխատեսումը

Հայերեն WAIS-5-ի համար կանխատեսումը ստանդարտացման մեկնարկից 2–3 տարի է

Պաշտոնական հայերեն WAIS-5-ի թողարկումը գնահատում ենք ստանդարտացման մեկնարկից մոտ 2–3 տարի անց։ Ժամանակի այս գնահատականը ներառում է նորմերի համար տվյալների հավաքագրումը, դրանց վերլուծությունն ու ստուգումները և թեստի ամբողջական պատրաստումը։

Օրինակ՝ նույն հաշվարկը տարբեր մեկնարկային տարիների դեպքում տալիս է հետևյալը։

Սրանք մեկնարկի ենթադրված տարիներով հաշվարկներ են․ 2027-ն ու 2029-ը հայերեն նախագծի մեկնարկի ծրագրավորված կամ արդեն հաստատված տարիներ չեն։

Օտարալեզու տարբերակի ներմուծումն ու հայերեն տարբերակի հրատարակումը տարբեր գործընթացներ են։ WAIS-5 UK-ի տպագիր տարբերակն արդեն հասանելի է, իսկ Հայաստանը ներառված է Pearson-ի՝ բրիտանական անգլերեն թեստերի միջազգային պատվերների համակարգում։ Ուստի արդեն հրատարակված օտարալեզու WAIS-5-ի տեղական կիրառումը հավանաբար կսկսվի ավելի շուտ, քան պաշտոնական հայերեն տարբերակի թողարկումը։ Կոնկրետ մասնագետի մոտ թեստավորման հնարավորությունը կախված է նաև նրա համապատասխան պատրաստվածությունից, անցկացվող տարբերակի լեզվից և գնահատման ծառայության կազմակերպումից։

Թարգմանությունից բացի անհրաժեշտ են տեղական նորմերն ու ստուգումները

Սկանդինավյան WAIS-5-ի ստանդարտացման տվյալները հավաքվել են 2024–2025 թվականներին, իսկ թողարկման ժամանակը 2026 թվականի աշունն է։ Տվյալների հավաքագրման մեկնարկից մինչև թողարկումը մոտ երկու տարի է․ դա նախորդող թարգմանությունն ու նախապատրաստումը ներառող ամբողջ նախագծի տևողությունը չէ։ Այս մոտ երկու տարվան ստուգման ու պատրաստման լրացուցիչ ժամանակ նախատեսելով՝ ստացվում է հայերեն տարբերակի համար կիրառվող պայմանական 2–3 տարվա կանխատեսումը։

Հայերեն տարբերակը չի կարող պատրաստ լինել միայն հարցերը հայերեն թարգմանելուց հետո։ Անհրաժեշտ է՝

• առաջադրանքներն ու ձևակերպումները հարմարեցնել լեզվին և մշակութային միջավայրին,
• տարիքային խմբերով հավաքել տեղական տվյալներ և կառուցել միավորների փոխարկման նորմերը,
• ստուգել հուսալիությունն ու վավերականությունը, պատրաստել կիրառման նյութերն ու ձեռնարկները։

Մասնագետի հետ անցկացվող WAIS-ի ներկայիս գնահատման ընթացքը ներկայացված է WAIS-ն անցնելու մասին հոդվածում։

BrainTypeIQ-ով հիմա կարելի է տեսնել 5 ոլորտների ճանաչողական պրոֆիլը

ԱՄՆ-ի WAIS-5-ում WAIS-IV-ի ընկալողական դատողության մեջ միավորված տեսատարածական և հոսուն դատողության կարողությունները գնահատվում են առանձին ինդեքսներով։ Արդյունքում հիմնական ինդեքսները հինգն են՝ լեզվական ըմբռնում, տեսատարածական կարողություն, հոսուն դատողություն, աշխատանքային հիշողություն և մշակման արագություն։ Փոփոխությունները մանրամասն համեմատված են WAIS-IV-ի և WAIS-5-ի տարբերությունների հոդվածում։

BrainTypeIQ-ն նույնպես 9 բաժիններով առանձին չափում է հինգ ոլորտ՝ լեզվական ըմբռնումը (Gc), հոսուն դատողությունը (Gf), տեսատարածական մշակումը (Gv), աշխատանքային հիշողությունը (Gwm) և մշակման արագությունը (Gs)։ Հայերեն WAIS-5-ի հրատարակմանը սպասելու փոխարեն հիմա կարելի է առցանց ստանալ ընդհանուր IQ-ն ու հինգ ոլորտների ճանաչողական պրոֆիլը։ Չափման կառուցվածքը ներկայացված է տեխնիկական ամփոփագրում, իսկ հինգ ոլորտների և ինը բաժինների համապատասխանությունը՝ 9 բաժիններով 5 կարողություն չափելու հոդվածում։