Ο ρέων συλλογισμός διαμορφώνει τρόπο επίλυσης σε άγνωστα προβλήματα
Στον πυρήνα του ρέοντος συλλογισμού βρίσκεται ο εντοπισμός σχέσεων και κανόνων σε ένα άγνωστο πρόβλημα και η διαμόρφωση τρόπου επίλυσης, πέρα από το εύρος των γνώσεων ή την ταχύτητα υπολογισμών. Οι όροι «ρέουσα νοημοσύνη» και «ρευστή νοημοσύνη» χρησιμοποιούνται επίσης για τον ίδιο Gf.
Περιλαμβάνει τον εντοπισμό κοινού κανόνα από πολλά παραδείγματα, τη διαδοχική αξιοποίηση δεδομένων συνθηκών και την εξαγωγή άγνωστης τιμής από αναλογίες ή σχέσεις ισοδυναμίας. Αυτές οι μορφές ονομάζονται επαγωγικός, παραγωγικός και ποσοτικός συλλογισμός. Λειτουργούν σε προβλήματα με λέξεις και ποσότητες, όπως και σε προβλήματα με σχήματα.
Πού φαίνονται οι διαφορές στον ρέοντα συλλογισμό
| Είδος προβλήματος | Όταν ο Gf είναι υψηλός | Όταν ο Gf είναι χαμηλός |
|---|---|---|
| Κανόνες που δεν δίνονται ρητά | Ο κοινός κανόνας εντοπίζεται ευκολότερα από λίγα παραδείγματα | Χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες και γίνονται περισσότερα λάθη όταν ο κανόνας δεν διατυπώνεται ρητά |
| Πολλές σχέσεις | Οι σχέσεις σχήματος, πλήθους ή θέσης συνδυάζονται ευκολότερα σε μία λύση | Ένας κανόνας μπορεί να ακολουθείται, αλλά όταν υπάρχουν πολλοί κάποιοι παραβλέπονται |
| Έλεγχος υποθέσεων | Οι πιθανές λύσεις ελέγχονται στα παραδείγματα και αποκλείονται όσες δεν ταιριάζουν | Επιλέγεται συχνότερα ένα έντονο χαρακτηριστικό, χωρίς επαρκή έλεγχο ότι ισχύει σε όλα τα παραδείγματα |
| Αλλαγή συνθηκών | Ο τρόπος επίλυσης αναδιαμορφώνεται με βάση τις νέες συνθήκες, ακόμη κι αν το πρόβλημα μοιάζει με το προηγούμενο | Ο προηγούμενος τρόπος επίλυσης εφαρμόζεται συχνότερα αυτούσιος, ακόμη κι όταν ο κανόνας έχει αλλάξει |
Στο WAIS αποτυπώνεται έντονα στις Μήτρες και στα Γραφήματα Βάρους
Στο WAIS-IV GR, οι Μήτρες και τα Γραφήματα Βάρους περιλαμβάνονται στον Δείκτη Αντιληπτικού Συλλογισμού (ΔΑΣ, PRI) και συνδέονται έντονα με τον ρέοντα συλλογισμό. Οι Μήτρες είναι βασική υποδοκιμασία και τα Γραφήματα Βάρους συμπληρωματική.
| Υποδοκιμασία | Συλλογισμός που απαιτείται κυρίως |
|---|---|
| Μήτρες | Επαγωγικός συλλογισμός για τον εντοπισμό ενός μη διατυπωμένου κανόνα από τη διάταξη ή τις μεταβολές σχημάτων |
| Γραφήματα Βάρους | Εξαγωγή άγνωστων ποσοτικών σχέσεων από την ισορροπία και τις σχέσεις ισοδυναμίας |
Στο WAIS-IV GR, ο ρέων συλλογισμός και η οπτικοχωρική επεξεργασία (Gv), που αφορά σχήματα και χωρικές διατάξεις, συνδυάζονται στον ίδιο PRI. Στην πρωτότυπη αγγλική έκδοση του WAIS-5, ο Δείκτης Ρέοντος Συλλογισμού (FRI) υπολογίζεται από τις Μήτρες και τα Γραφήματα Βάρους (Figure Weights) και μπορεί πλέον να ερμηνευτεί χωριστά από τον Οπτικοχωρικό Δείκτη (VSI).
Το άρθρο για τον χαμηλό αντιληπτικό συλλογισμό εξηγεί πώς διακρίνονται ο ρέων συλλογισμός και η οπτικοχωρική επεξεργασία μέσα από τις υποδοκιμασίες, όταν ο PRI του WAIS-IV GR είναι χαμηλός.
Η διαφορά ανάμεσα στη ρέουσα και στην αποκρυσταλλωμένη νοημοσύνη
Η διαφορά ανάμεσα στη ρέουσα νοημοσύνη (Gf) και στην αποκρυσταλλωμένη νοημοσύνη (Gc) είναι αν συνθέτεις την απάντηση από νέες σχέσεις ή αν χρησιμοποιείς γνώσεις που έχεις ήδη αποκτήσει.
| Τομέας | Τι χρησιμοποιεί κυρίως | Συγκεκριμένο παράδειγμα |
|---|---|---|
| Gf: ρέουσα νοημοσύνη | Σχέσεις και κανόνες που εντοπίζονται εκείνη τη στιγμή | Εξαγωγή του κανόνα μεταβολής σε μια άγνωστη σειρά σχημάτων |
| Gc: αποκρυσταλλωμένη νοημοσύνη | Ήδη αποκτημένο λεξιλόγιο, γνώσεις και έννοιες | Κατανόηση ενός κειμένου με τη βοήθεια ειδικών όρων και γνώσεων υποβάθρου |
Σε έναν νέο τομέα, ο Gf βοηθά να αντιληφθείς άγνωστες σχέσεις. Οι γνώσεις που αποκτάς εκεί συσσωρεύονται ως Gc και στηρίζουν τον επόμενο συλλογισμό.
Κατά μέσο όρο, η μείωση με την ηλικία εμφανίζεται νωρίτερα στον Gf από ό,τι στον Gc, ενώ το λεξιλόγιο και οι γνώσεις διατηρούνται μέχρι μεγαλύτερη ηλικία. Οι μεταβολές ανά ικανότητα εξηγούνται αναλυτικά στο άρθρο για τη νοημοσύνη και τη γήρανση.
Το BrainTypeIQ υπολογίζει τη βαθμολογία Gf από τον συλλογισμό με μήτρες και τη λογική ζυγαριών, ώστε να τη δεις μαζί με τους Gc, Gv, Gwm και Gs.