WAIS-IV, WAIS-5 సూచికలకు CHC సామర్థ్యాలతో ఉన్న సంబంధం
CHC సిద్ధాంతంలోని 5 సామర్థ్యాల ప్రకారం చూస్తే, భారతదేశం కోసం ఆంగ్లంలో ప్రమాణీకరించిన WAIS-IVలోని 4 సూచికలకు, US WAIS-5లోని 5 సూచికలకు ఈ విధంగా సంబంధం ఉంటుంది.
| CHC సామర్థ్యం | WAIS-IV India | US WAIS-5 |
|---|---|---|
| Gc: క్రిస్టలైజ్డ్ ఇంటెలిజెన్స్ | Verbal Comprehension Index (VCI) | Verbal Comprehension Index (VCI) |
| Gv: దృశ్య-స్థలిక ప్రాసెసింగ్ | Perceptual Reasoning Index (PRI) | Visual Spatial Index (VSI) |
| Gf: ఫ్లూయిడ్ రీజనింగ్ | Perceptual Reasoning Index (PRI) | Fluid Reasoning Index (FRI) |
| Gwm: వర్కింగ్ మెమరీ | Working Memory Index (WMI) | Working Memory Index (WMI) |
| Gs: ప్రాసెసింగ్ వేగం | Processing Speed Index (PSI) | Processing Speed Index (PSI) |
ప్రధాన తేడా Gv, Gfలో ఉంది. WAIS-IVలో ఈ రెండూ PRIలో ఉన్నాయి. WAIS-5లో దృశ్య-స్థలిక ప్రాసెసింగ్ (VSI), ఫ్లూయిడ్ రీజనింగ్ (FRI) వేర్వేరు సూచికలుగా మారాయి. WAIS-5లో ఒక సూచిక పెరగడం మాత్రమే ముఖ్యమైన మార్పు కాదు. PRIలో కలిపి చూపిన Gv, Gfలను వేర్వేరు స్కోర్లుగా అర్థం చేసుకునే అవకాశం రావడమే ప్రధాన మార్పు.
WAIS-IVలోని PRIలో Gv, Gfకు సంబంధించిన వేర్వేరు టాస్కులు ఉన్నాయి
WAIS-IV Indiaలో Gv, Gf ఒకే PRIలో ఉన్నా, దాని ఉపపరీక్షలు వేర్వేరు ప్రక్రియలను కొలుస్తాయి. Indiaలో PRIకి Block Design, Visual Puzzles, Matrix Reasoning ప్రధాన ఉపపరీక్షలు. ఇతర దేశాల WAIS-IV వెర్షన్లలో Picture Completion, Figure Weights అదనపు ఉపపరీక్షలుగా కూడా ఉంటాయి.
| CHC సామర్థ్యం | PRIకి సంబంధించిన ఉపపరీక్షలు | ప్రధానంగా అవసరమయ్యే ప్రక్రియ |
|---|---|---|
| Gv: దృశ్య-స్థలిక ప్రాసెసింగ్ | Block Design, Visual Puzzles; ఇతర దేశాల WAIS-IVలో అదనపు Picture Completion కూడా | ఆకారాలను విడగొట్టి, నిర్మించి, దిశ, స్థాన సంబంధాలను నిర్వహించడం |
| Gf: ఫ్లూయిడ్ రీజనింగ్ | Matrix Reasoning; ఇతర దేశాల WAIS-IVలో అదనపు Figure Weights కూడా | ఆకారాలు లేదా పరిమాణాల మధ్య సంబంధాల నుంచి నియమాన్ని గుర్తించడం |
WAIS-5లో ఈ సామర్థ్యాలు కొత్తగా చేరలేదు. WAIS-IV ఉపపరీక్షల్లో ఇప్పటికే ఉన్న తేడాలను VSI, FRI అనే వేర్వేరు సూచికలుగా స్పష్టంగా చూపించేలా నిర్మాణం మారింది.
జపనీస్ ప్రమాణీకరణ డేటాలోని 1,120 మందిని విశ్లేషించిన 2026 అధ్యయనంలో కూడా సిద్ధాంతాన్ని చేర్చిన బేయ్సియన్ మోడల్ పోలిక ప్రకారం, CHC ఆధారిత 5-factor higher-order g model పాత 4-factor model కంటే డేటాకు మెరుగ్గా సరిపోయింది.
దృశ్య వర్కింగ్ మెమరీ, విస్తరించిన సూచికలు
US WAIS-5లో శ్రవణ టాస్కులతో రూపొందించే ప్రధాన WMIతో పాటు, Symbol Span, Spatial Addition నుంచి గుర్తులు, స్థానాలను ఉపయోగించే Visual Working Memory Index (VWMI)ను లెక్కించవచ్చు. ఒక్కో సామర్థ్యాన్ని మరిన్ని ఉపపరీక్షలతో విస్తృతంగా కొలిచే విస్తరించిన సూచికలు, నిర్దిష్ట ప్రక్రియలను కొలిచే అదనపు సూచికలు కూడా ఉన్నాయి.
| అదనపు సూచిక | మరింత వివరంగా కొలిచేది |
|---|---|
| Verbal (Expanded Crystallized) Index (VECI) | Similarities, Vocabularyతో పాటు Information, Comprehensionను కలిపిన విస్తృత Gc |
| Expanded Fluid Index (EFI) | Matrix Reasoning, Figure Weightsతో పాటు Arithmetic, Set Relationsను కలిపిన విస్తృత Gf |
| Quantitative Reasoning Index (QRI) | Figure Weights, Arithmeticలో కనిపించే పరిమాణాత్మక తర్కం |
| Expanded Working Memory Index (EWMI) | శ్రవణ, దృశ్య టాస్కులను కలిపిన విస్తృత Gwm |
WAIS-5 సూచికల నిర్మాణం CHC సిద్ధాంతానికి మరింత దగ్గరైంది
Gv, Gf వేర్వేరు సూచికలుగా మారడం, వర్కింగ్ మెమరీకి అదనపు సూచికలు ఉండటం వల్ల US WAIS-5 సూచికలను WAIS-IV కంటే CHC సామర్థ్యాలతో అనుసంధానించడం సులభమైంది.
అయితే సూచికల నిర్మాణం CHC సిద్ధాంతానికి దగ్గరవడం, 5 సామర్థ్యాలు గణాంకపరంగా కూడా స్పష్టంగా వేర్వేరుగా కనిపించడం ఒకటే కాదు. US ప్రమాణీకరణ డేటాలోని 2,020 మందిని స్వతంత్రంగా మళ్లీ విశ్లేషించిన 2026 అధ్యయనం Gv, Gfలను వేరు చేసిన 5 group factors కంటే, రెండింటినీ కలిపిన 4 group factorsకు మద్దతు ఇచ్చింది.
WAIS-IV నుంచి WAIS-5కు ఉపపరీక్షలు, FSIQలో వచ్చిన మార్పులను WAIS-IV, WAIS-5 మధ్య తేడా అనే వ్యాసంలో వివరంగా పోల్చాం.
BrainTypeIQలో Gc, Gf, Gv, Gwm, Gs అనే 5 సామర్థ్యాలను వేర్వేరుగా లెక్కించి, సమగ్ర IQతో పాటు కాగ్నిటివ్ ప్రొఫైల్‌గా చూపిస్తాం.